Australia Zachodnia - Turystyka i Przyroda - Environmental Intimacy

11/06/2026

My też mamy orła!
Wedge-tailed Eagle.

Orzeł klinosterny (Aquila audax) to największy australijski ptak drapieżny. Samice są większe od samców, a pióra obu ciemnieją z wiekiem, od jasnobrązowego do prawie czarnego. Dorosłe osobniki mają długie, szerokie skrzydła o rozpiętości 2.84m, w pełni upierzone nogi i charakterystyczny klinowaty ogon. Nazwy aborygeńskie określające tego ptaka różnią się w zależności od języka plemiennego. W języku Nyungar z okolic Perth orzeł klinosterny to Waalitj (ła-li-cz). Jest on głęboko zakorzeniony w lokalnej kulturze, reprezentując najwyższy totem pokrewieństwa duchowego. Jest on również imiennikiem i maskotką tutejszą drużynę australijskiego futbola – West Coast Eagles.

Nazwa plemion Wajarri dla orła klinosternego, używana w regionach Mid West i Murchison, to Ngularl. Natomiast słowo Warlawurru jest używane w kilku językach Pustyni Centralnej, Pustyni Zachodniej i w języku Martu z regionu Pilbara.

Orły australijskie zamieszkują pustynie, lasy i góry, ale preferują dość zróżnicowaną topografię, ponieważ budują swoje gniazda wysoko nad polami gdzie polują. Ich ofiary to szeroka gama ptaków, gadów i ssaków, w tym introdukowane króliki. Ponadto orły australijskie często jedzą padlinę i potrącone zwierzęta na przyboczach. Jadąc autostradą, można czasami zobaczyć orła na martwym kangurze. Orzeł wznosi się w powietrze w ostatniej chwili. Z uwagi na długowieczność wiele orłów australijskich nie nauczyło się bać ludzi ani samochodów, ale wraz ze wzrostem natężenia ruchu między miastami to się szybko zmienia. W przeszłości orły były zastrzelone lub otrute z powodu rzekomego drapieżnictwa na owcach.

Orły łączą się w pary na całe życie. Samice składają do czterech jaj, ale zazwyczaj przeżywają tylko jedno lub dwa orlęta. Gatunek ten jest bardzo wrażliwy na niepokojenie gniazda przez ludzi, co może doprowadzić do porzucenia młodych.

Zdjęcia 📸©️
1, 2 & 9 Monika Bell
3 Sash Rodrigo
4 & 6 Rodney Bushell
5, 8 & 10 Linda Horton
7 & 11 Fraser Range Station

10/06/2026

Prawdziwa architektura Secesyjna jest niezwykle rzadka w Zachodniej Australii, ponieważ kolonia poniosła ogromne straty z powodu I wojny światowej i tutejszy boom budowlany odbył się póżniej niż w Europie. Perth oferuje kilka przykładów które łączą style Australijskiej Federacji, Arts and Crafts, z Art Nouveau. Organiczne, kręte, płynne i faliste elementy uwieczniają unikatowe australijskie motywy, jak kwiaty Łapki Kangura, Grevillea, czy orzechy Eukaliptusowe i endemiczne ptaki.

Hotel Subiaco to kultowy lokalny pub, który wyróżnia się widocznymi elementami architektury secesyjnej w dekoracyjnych detalach. Hotel York w mieście gorączki złota, Kalgoorlie, w eklektycznej i fantazyjnej elewacji miesza anglo-holenderskie elementy z ozdobnymi skrętami jak z bicza Secesji. Budynki Skarbnicy Stanu też kryją niuanse Secesji.

Najlepsze przykłady Secesyjne są jednak w mniejszych egzemplarzach. Galeria Sztuki Australii Zachodniej (AGWA) ma w swojej stałej posesji jedyną kompletną kolekcję oryginalnych opublikowanych grafik i rycin Normana Lindsaya. Lindsaya wczesna twórczość, szczególnie wiele jego misternych ilustracji piórem i tuszem oraz rysunków erotycznych, charakteryzuje się zamaszystymi, dekoracyjnymi i krętymi liniami. Opowieść o Lindsayu możecie obejrzeć w Australijskim filmie Syreny z 1994r. W roli głównej występuje Sam Neil, a jego muzy to słynne modelki Elle Macpherson, Kate Fischer i aktorki Portia de Rossi oraz Tara Fitzgerald.

Dzieła wybitnej Zachodnio Australjskiej malarki i plastyczki Nicola Cowie można kupić w sklepie Aspects w Kings Parku, a ceramiki Angielskiego studia Moorcroft z Australijską florą i fauną znajdziecie nawet w Europie.

10/06/2026

09/06/2026

Perth Film Studios
Great plug by Stagerunner

https://www.instagram.com/reel/DYAP8dDz9ve/?igsh=MXNpNDRraGwxZ3N6cA==

09/06/2026

Eucalyptus pyriformis
Pear-fruited Mallee
(gruszkowaty)

Ten niezwykle ozdobny niewielki krzew do 3m od zimy do wiosny puszcza na długich, zakrzywionych szypułkach duże zwisające kwiaty. Ma rozłożysty pokrój z umiarkowanie gęstym ulistnieniem. Pnie zazwyczaj są liczne z gładką korą, wyrastają z lignotubu. Kwiaty są przeważnie czerwone (zadziej żółte), a po nich pojawiają się ozdobne, zdrewniałe owoce w kształcie miseczki z wieczkiem.
Uprawiać go można w domowym ogrodzie (co nie jest łatwe z wieloma Australijskimi roślinami). Potrzeba suchej lub półsuchej strefy klimatu umiarkowanego i ciepła. Wymaga gleb o bardzo dobrym drenażu i dużej ilości słońca. Rośliny szybko rosną i dobrze reagują na formujące cięcie.
Odporne są na suszę po ukorzenieniu. Ten akurat znalazłam w uboczu drugi w mojej dzielnicy. Myślę że to nasza gmina kiedyś rozdawała sadzonki lub nasiona bo nie widziałam go nigdy w dzikim buszu w Perth. W ostatni weekend dostałam od gminy 20 endemicznych roślinek i drzew by upięknić ulicę i ogród gatunkami które pozwalają oszczędzać wodę. Woda w Australijskim klimacie to życie.

Dzięki otwartemu pokrojowi, który odsłania kwiaty na wysokości ludzkiej twarzy można je łatwo podziwiać. Drzewko to można z powodzeniem wykorzystać w różnych stylach sadzenia; jako okaz ozdobny, rozrzucony losowo po rabacie lub sadzony w gaju.

Znajdź go w Kings Park
Mallees o owocach gruszkowych można zobaczyć w okolicach parkingu Wadjuk, w pobliżu parku autobusowego Wardong oraz w ogrodzie eukaliptusowym.

W naturze
Eucalytpus pyriformis występuje w dystryktach Avon i Irwin i rozciąga się od rzeki Murchison na północy od Perth do okolic Dowerin na południu. Jest częścią wrzosowisk na równinach piaszczystych, gdzie rośnie na dobrze odwodnionych, lekko kwaśnych piaskach na gliniastym podłożu

Zdjęcia 📸©️ Monika Bell

08/06/2026

Co ocean znaczy dla was?
Relaks, wakacje, aktywne zwiedzanie … prosta przyjemność … inny świat do podziwu, ogrom nieznanej … fundament ekosystemu, źródeł tlenu i życia, pożywienie i utrzymanie dla miliardów … emocjonalną, kulturową i duchową kotwicę, symbol spokoju i przygody.

Dziś obchodzimy Światowy Dzień Oceanów.
Linia brzegowa Australii Zachodniej ma długość 13,500km i wspiera unikalną na skalę światową bioróżnorodność morską. Istotne i najważniejsze osiągnięcia to -

1. Znaczna rozbudowa parków morskich: Rezerwaty przyrody w całym stanie zostały powiększone. Do najważniejszych osiągnięć należy utworzenie Parku Morskiego Południowego Wybrzeża i historycznego Parku Morskiego Zatoki Exmouth, chroniącego wody o znaczeniu globalnym, rafy koralowe, łąki trawy morskiej i lasy wodorostów, oraz kluczowe siedliska dla zagrożonych żółwi morskich i diugoni.

2. Niebieski węgiel i odbudowa siedlisk: Programy zarządzania wybrzeżem, takie jak Program Zdrowych Oceanów, prowadzą badania nad odbudową koralowców i żłobków dla homarów skalnych, krabów pływaków błękitnych, a łąki trawy morskiej magazynują węgiel w rekordowym tempie.

3. Ochrona wybrzeża dzięki inżynierii: Rozwiązania oparte na naturze okazały się skuteczne na poziomie lokalnym. Na przykład rafa koralowa C.Y. O'Connor Beach Engineered Fringing Reef w North Coogee zdobyła nagrodę Coastal Management Award za ograniczenie erozji falowej przy jednoczesnym znaczącym zwiększeniu lokalnej bioróżnorodności morskiej.

4. Odporność na zmiany klimatu: Wybrzeże Ningaloo, obszar światowego dziedzictwa, jako pierwsze na świecie sfinalizowało „Strategię odporności” mającą na celu wzmocnienie społeczności i adaptację ekosystemów oceanicznych do fal upałów morskich i zmian klimatu.

5. Czempioni ochrony gatunków: Inicjatywy Care for Hedland Environmental Association w Port Hedland i Fundacja AQWA zostały docenione za ochronę populacji żółwi płaskogrzbietych, a także za trwające programy obywatelskiej nauki i ratownictwa morskiego środowiska.

Przyjedźcie odpocząć i podziwiać … możecie się nawet dołączyć i pomagać na jeden dzień lub kilka.

07/06/2026

Szybki wypad w odległości 2 godzin na południe od Perth … Pinjarra, Dwellingup, Dardanup i Mandurah.
Ranger Red Zoo
Stromatolity
Natura i zwierzęta Zachodniej Australii

07/06/2026

Jeśli lubicie owoce kaki (persimmons) to polecam samodzielne (trzeba zaklepać bilecik wstępny) zbieranie u tutejszych farmerów jak Weemala Orchard. Ten sad akurat otwiera się raz w roku na „pick your own” ale inne są otwarte przez cały sezon. Trzeba śledzić którego dnia i w których godzinach bo to zależy od pogody i dojrzewania.

Owoce kami są chrupiące ale słodkie (ten gatunek w tym sadzie)! Klimatycznie bo w kolorach jesiennych. 🍁

W okolicy są inne sady z różnymi owocami zależnie od sezonu … jabłka, kiwi, śliwki, czereśnie, avocado, brzoskwinie …

💰Wstęp często jest płatny za dorosłych, ale dzieci za darmo i zwykle można jeść na polu.
🍎 Oczywiście płaci się $$/kg za zrywane (musisz kupić wszytko co zbierzesz). Czasami masz wyznaczony czas np. godzinkę o umówionej porze, a w innych dowolnie.

Obok są Carmel Cider, Masonmill, Hinault Winery, a w okolicy Córę Cider, oraz słynna restauracja La Fattoria więc można się wybrać na lunch 🥘🍴i drinka.🍹O

Użryjcie lupki na tym Profilu bo puszczałam już kiedyś post o zebraniu różnych owoców.
🍒🥑🍊🍇🍐🥭🫒🫐🍑🍓🍎🥝🍏

06/06/2026

Światowy Dzień Szlaków można uczcić tylko w jeden sposób… wyruszając na szlak.
A tutaj, w Australii Zachodniej, mamy mnóstwo szlaków do wyboru.
Szlaki konne, górskie, dostosowane dla wózków inwalidzkich i dziecięcych, szlaki dla samochodów turystycznych i karawaningu, trasy 4WD (4x4), szlaki z panoramicznymi widokami, przez tunele, przez ogromne lasy, wzdłuż plaż, przez pustynne tereny Outbacku, przez łąki kwiatów polnych aż pod horyzont
i wiele innych. Najbardziej znane to szlak Bibbulmun (kilku snowy hiking) i szlak Munda Biddi (na rower i bikepacking), ale szlaków jest dosłownie tysiące, ponieważ każda gmina wytyczyła lokalne ścieżki lub trasy turystyczne i aktywnie je utrzymuje i promuje.

Niezależnie od tego, czy wybierasz się na wielką przygodę, czy tylko na krótki spacer, czeka na Ciebie szlak w Perth, okolicach i dalej, z przewodnikiem albo będąc samowystarczalnym.

Zdjęcia 📸©️ Monika Bell
oprócz tunelu, różowego szlaku nad morzem i rowerzystów