ጉራጌ እንደጋኝ ሊንክ

14/05/2026

14/05/2026

ቀኑ ለጋዝ አንቸ ለገረምቦ እና ለአጫወደ ማህበረሰብ ልዩ የደስታ ቀን ነበር: ስላደረጋችሁልን መልካም አቀባበል በእጅጉ አመሰግናለሁ::

እናቶች ከየቤታችሁ ቡና ተሸክማችሁ ወተትና እርጎ ይዛችሁ በመምጣት ላሳያችሁን ፍቅር አመሰግናለሁ::

ለናንተ መስራት መድከም ያስደስታል!
ቃል የገባሁትና ቃል ከገባሁት በተጨማሪ ይዤ በመምጣቴ በእጅጉ ደስ ብሎኛል:: የአባቶች የእናቶቻችን ምርቃት ዋጋ አለውና ተሳክቷል::
ውሃው ነክቼም በዓይኔ በማየቴ እድለኛ ነኝ::

ለእናቶቻችን ምን ያህል ደስታ እንደሚሰጥ አውቃለሁ::ንፁህ ውሃ ለማግኝት ስትጏዙት የነበረውን ርቀት ያውም የወንዝ ውሃ ለማግኝት ምን ያህል ስትንከራተቱ እንደነበር በመረዳት ችግሩ አሁን ስለተቀረፈ ደስ ብሎኛል::

የጀመርነው የልማት ስራ ተጠናክሮ ይቀጥላል!

ምን ጊዜም የእናቶቻችን ምርቃት አይለየን 🤲
ከክቡር አምባሳደር ምስጋኑ አረጋ Mesganu Arega

13/05/2026

እናትህ አጠገብህ ስትሆን የሚሰማህ ደስታ

እናቶቻችን ለዘለዓለም ይኑርልህ!

13/05/2026

እናትነት

13/05/2026

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ከፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ጋር የ54.6 ሚሊዮን ዩሮ የብድር ስምምነት ተፈራረሙ

​ I ኢትዮጵያ እና ፈረንሳይ በታዳሽ ኃይል እና በዲጂታላይዜሽን ዘርፎች ላይ የሚያተኩር የ54.6 ሚሊዮን ዩሮ የብድር ስምምነት ተፈራረሙ። ስምምነቱ የተፈረመው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ከፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ጋር በሁለትዮሽ እና በጋራ ጉዳዮች ላይ ከመከሩ በኋላ መሆኑ ታውቋል።

​ይህ ስምምነት በዋናነት የተቀናጀና ዘላቂ ኃይልን ለማልማት እንዲሁም የዲጂታላይዜሽን ፕሮግራምን በተሟላ ሁኔታ ለመተግበር የሚውል ነው። ከገንዘብ ብድር ስምምነቱ በተጨማሪ ሁለቱ ሀገራት የ150 ሜጋ ዋት የጂኦተርማል ኃይል ለማመንጨት የሚያስችል የመንግሥትና የግል አጋርነት አዲስ የማዕቀፍ እና የፍኖተ ካርታ ልውውጥ አድርገዋል።

​ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው እንዳሰፈሩት፣ ከፕሬዝዳንት ማክሮን ጋር ያደረጉት ውይይት በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ቁልፍ ስምምነቶች ወደ ተግባር ለመለወጥ ያለመ ነው። በውይይቱ ወቅትም በታዳሽ ኃይል ልማት እና በቴክኖሎጂ ሽግግር ዙሪያ በጋራ ለመስራት መስማማታቸው ተገልጿል።

13/05/2026

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ሰላም እና ደህንነት አሁንም የቅንጦት ርዕስ መሆኑን የሚያሳይ እጅግ ዘግናኝ እና ሰቅጣጭ ክስተት ትላንት ተፈጽሟል። ከክልሉ ዋና ከተማ አሶሳ ተነስተው ወደ መተከል ዞን ግልገል በለስ ከተማ በመጓዝ ላይ በነበሩ እና ንጹሃን ዜጎችን አሳፍረው በነበሩ ሦስት የህዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች ላይ በተከፈተ ድንገተኛ የተኩስ እሩምታ ከ20 በላይ ሰላማዊ ሰዎች ህይወታቸውን በግፍ ተነጥቀዋል። የዚህ አሳዛኝ ክስተት እጅግ አስደንጋጩ እና የጸጥታ መዋቅሩን አቅም ጥያቄ ምልክት ውስጥ የሚከተው ገጽታ ደግሞ፣ ጥቃቱ የተፈጸመው በዳንጉራ ወረዳ ልዩ ስሙ 'አይሲዲ' በተባለ አካባቢ አውቶቡሶቹ በመከላከያ ሠራዊት ጥብቅ እጀባ እና ጥበቃ ስር ሆነው እየተጓዙ በነበረበት ወቅት መሆኑ ነው። ሙሉ ወታደራዊ ታጣቂዎች ባሉበት የጉዞ መስመር ላይ ይህን ያህል እልቂት መፈጸሙ በአካባቢው ያለውን የደህንነት ስጋት ምን ያህል አሳሳቢ ደረጃ ላይ እንደደረሰ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

የጥቃቱ አውዳሚነት በሟቾች ቁጥር ብቻ የሚያበቃ አልነበረም። የአይን እማኞች እና የአካባቢው ነዋሪዎች በከፍተኛ ድንጋጤ እና ሃዘን ውስጥ ሆነው እንዳስረዱት፣ በታጣቂዎቹ ከባድ የተኩስ እሩምታ ቢያንስ 40 የሚደርሱ መንገደኞች ላይ ከባድ እና ቀላል የአካል ጉዳት ደርሷል። በደም የተጨማለቁት እና በህይወትና ሞት መካከል የሚታገሉት እነዚህ ወገኖች አፋጣኝ የህክምና እርዳታ ለማግኘት ወደ አሶሳ ሆስፒታል መወሰዳቸው ተገልጿል። ከዚህም የከፋው ደግሞ፣ ከዚሁ የሞት ቀጠና እና የአካል መቆረጥ የተረፉ በርካታ ንጹሃን ተጓዦች በታጣቂዎቹ ታግተው ወደማይታወቅ ስፍራ መወሰዳቸው ነው። የታጋቾቹ ቤተሰቦች አሁን ያሉበት የጭንቀት እና የፍርሃት ስሜት፣ ክልሉ አሁንም ካለበት የሰብዓዊ ቀውስ አዙሪት አለመውጣቱን በግልፅ የሚያስተጋባ ነው።

ይህንን አሰቃቂ ድርጊት የፈጸሙት አካላት ማንነትን በተመለከተ በአካባቢው ነዋሪዎች ዘንድ ጠንካራ ግምቶች እየተሰነዘሩ ይገኛሉ። ምንጮች እንደሚያመለክቱት፣ የጥቃቱ ፈጻሚዎች ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በመተከል ዞን አንዳንድ አካባቢዎች ራሳቸውን በአዲስ መልክ አደራጅተው መንቀሳቀስ የጀመሩት የቀድሞው አማጺ 'የጉሙዝ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ' አባላት ሳይሆኑ እንዳልቀረ በስፋት እየተነገረ ነው። ይህ ሁኔታ ቀደም ሲል ተፈትተዋል ተብለው የነበሩ የጸጥታ ችግሮች ዳግም እያቆጠቆጡ መሆኑን የሚያመላክት ሲሆን፣ የሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ዜጎችን በየትኛውም የሃገሪቱ ክፍል በሰላም ወጥተው የመግባት ህገ-መንግስታዊ መብት ለማረጋገጥ እና አጥፊዎችን ለህግ ለማቅረብ አፋጣኝ እና ተጨባጭ እርምጃ እንዲወስዱ የሚያስገድድ ወቅታዊ እና አሳሳቢ የደወል ድምጽ ነው።

VOEA ቴሌቭዥን የዩቱብ ቻናል ላይ የዕለቱን ዜናዎች ይመልከቱ

12/05/2026

አትሌቷ ዛሬ ማለዳ በጃንሜዳ ልምምድ እየሰራች ወድቃ ህይወቷ አለፈ

ዝነኛዋ የረጅም ርቀት ሯጭ የብርጓል መለሰ ዛሬ ግንቦት 4/2018 ዓ.ም ማለዳ በጃንሜዳ ልምምድ እየሰራች ሳለ በድንገት ወድቃ ነው ህይወቷ ማለፉ ተሰማ። አስክሬኗ በአሁኑ ሰዓት ለምርመራ ወደ ምኒልክ ሆስፒታል ተወስዷል።

እ.ኤ.አ በ2015 በኮንጎ ብራዛቪል በተካሄደው የመላው አፍሪካ ጨዋታዎች ሀገሯን ወክላ በግማሽ ማራቶን የነሃስ ማራቶን ያመጣችው አትሌቷ በዛው ዓመት በአሜሪካ ቺካጎ ማራቶን 2ኛ መውጣቷ ይታወሳል። በ2018 ደግሞ በቻይና ሻንጋይ ማራቶን 2:20.37 በሆነ ጊዜ ከሶስት ዓመታት በፊት በሀገሯ ልጅ ትዕግስት ቱፋ ተይዞ የነበረውን የቦታውን ሪከርድ (2:21.52) ከአንድ ደቂቃ በላይ በማሻሻል ማሸነፏ ይታወሳል።

በ2022 በፖርቹጋል ሊዝበን ግማሽ ማራቶን 1:07.18 በሆነ ጊዜ የቦታውን ሪከርድ ሰብራ አሸንፋለች። ባለፈው ዓመት በተካሄደው የፍራንክፈርት ማራቶን 2:2047 በሆነ ሰዓት 2ኛ ወጥታ ነበር። በ2018 በዱባይ ማራቶን 2:19.36 የገባችበት በማራቶን የግል ምርጥ ሰዓቷ ነው።

የፊታችን ግንቦት 16 በካናዳ በሚካሄደው የኦታዋ ማራቶን ከሚሳተፉት 12 ሴት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል አንዷ የነበረችው ጀግናዋ አትሌት የብርጓል መለሰ ለአሸናፊነት የሚረዳትን ጠንካራ ልምምዷን በመስራት ላይ ሳለች ነው ዛሬ ማለዳ በድንገት ወድቃ ህይወቷ ያለፈው።

የብርጓል ባለትዳርና የሁለት ልጆች እናት ነበረች። አስክሬኗ ነገ ጠዋት ወደ ቤተሰቦቿ ወደ ወሎ ሽኝት ይደረግለታል።

12/05/2026

በጉራጌ ዞን በወልቂጤ ከተማ ከ950 ሚሊየን ብር በላይ የሚፈጅ ለሎጅ ግንባታ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ-ስርዓት እየተካሄደ ይገኛል
‎
‎ግንቦት 4/2018 [ወልቂጤ ]
‎
‎የማዕከላዊ ኢትዮጵያዊ ክልል ፕሬዚዳንት ዶ/ር እንዳሻው ጣሰው በተገኙበት በወልቂጤ ከተማ አስተዳደር ለሎጅ ግንባታ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ-ስርዓት እየተካሄደ ይገኛል።
‎
‎በ5330 ካሬ ሜትር ስፋት ላይ የሚገነባው ፕሮጀክት በወጣት ባለሀብት ዮሀንስ ሀይሌ (ስራኖ ሆቴል) የሚገነባው "ኬር ሎጅ" ግንባታ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ-ስርዓት እየተካሄደ ነው።
‎
‎የሚቀመጠው መሰረተ ድጋይ በኬር ኢቨስትመንት ግሩፕ የሚገነባው ደረጃውን የጠበቀ ባለ 4 ኮከብ ሆቴል፣ሁሉን ያሟላ ሀይ ኳሊቲ 48፣ሁለት ፕሬዝዴሺያል ሩም፣36 እስታንዳርድ ሩሞች፣800 ሰዎችን የሚይዝ አዳራሽ
‎ስፓ ከፍ ያለ ሬስቶራንት ፣የህፃናት መዝናኛ እና መጫወቻያለው በ5,330 ካሬ ሜትር መሬት ላይ የሚያርፍ ፕሮጀክት ግንባታ መሆኑ ተገልጿል ።
‎
‎በኢንቨስትመንት ዘርፍ የወልቂጤ ከተማ ገፅታ ከፍ በማድረግ የቀድሞ ተፈራ ሆቴል ቦታ ላይ ከተማዋን አልፎ ዞኑን የሚመጥን ትልቅ ፕሮጀክት የሚሰራበት መሆኑን ለየት ያደርገዋል።
‎
‎እንዲሁም ወልቂጤ ከተማን በሁሉም ኢንቨስትመንት ዘርፎች ተመራጭ ለማድረግ በወጣት ባለሀብት አቶ ዮሀንስ ሀይሌ የሚገነባው "ኬር ሎጅ" ለቱሪዝም ፣ለኢንቨስትመንት መስፋፋት እና ለነዋሪዎች ለስራ እድል ፈጠራ ያለው የጎላ ሚና ይኖረዋል።
‎
‎
‎በመርሀ ግብሩ የማዕከላዊ ኢትዮጲያ ክልል ፕሬዘዳንት ዶ/ር እንዳሻው ጣሰው ፣በክልሉ ብልፅግና ፓርቲ ፅህፈት ቤት የአደረጃጀት ዘርፍ ሀላፊ አቶ ይግለጡ አብዛ፣በምክትል ርዕሰ መስተዳደር ማዕረግ የመሰረተ ልማት ክላስተር አስተባባሪና መንገድ ልማት እና ትራንስፖርት ቢሮ ሀላፊ ዶ/ር መሀመድ ኑርዬ፣በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የኢኮኖሚ ክላስተር አስተባባሪና ከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ቢሮ ሀላፊ አቶ ስንታየሁ ወልደሚካኤል፣የጉራጌ ዞን ዋና አስተዳደር ከአቶ ላጫ ጋሩማ ፣የወልቂጤ ከተማ አስተዳደር ከንቲባ አቶ ሙራድ ከድር፣ የጉራጌ ዞን ዋና የመንግስት ተጠሪ አቶ ናስር ሀሰን ፣ የወልቂጤ ከተማ አስተዳደር ዋና የመንግስት ተጠሪ አቶ ታደለ በቀለ ፣የክልል፣የዞንና የከተማ ከፍተኛ የስራ ሀላፊዎች ፣የሀገር ሽማግሌዎችና የሀይማኖት አባቶች የአካባቢው ነዋሪዎች ተገኝተዋል ።
‎
‎

12/05/2026

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ የኤርትራ አምባሳደር ሶፍያ ተስፋማሪያም፣ "Eritrea’s Sovereignty Claim and the Insecurity It Conceals" (ኤርትራ የሉዓላዊነት ጥያቄ እና የሚደብቀው የደህንነት ስጋት) በሚል ርዕስ በኢትዮጵያ በኩል ለወጣው ጽሁፍ ሰፊ እና ዝርዝር ምላሽ ሰጥተዋል። አምባሳደሯ በኤክስ ገፃቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ፣ የኤርትራ ሉዓላዊነት ታሪካዊ መነሻዎች፣ እንዲሁም የቀጠናው ጂኦ-ፖለቲካዊ ውጥረቶች ላይ የኤርትራን አቋም አንፀባርቀዋል።

ጽሁፉ የኤርትራን የሉዓላዊነት አቋም እንደ "መደበቂያ ወይም የፖለቲካ ስጋት" አድርጎ ማቅረቡን አምባሳደር ሶፍያ አጥብቀው ተችተዋል። ሉዓላዊነት በዘመናዊው ዓለም አቀፍ ህግ (በተባበሩት መንግስታት ቻርተርም ሆነ በአፍሪካ ህብረት የመመስረቻ ሰነድ) የተረጋገጠ መሰረታዊ መብት እንጂ፣ ኤርትራ የምትደበቅበት ሽፋን አይደለም ብለዋል። በተለይ ለኤርትራ ሉዓላዊነት ማለት ከረዥም የፀረ-ቅኝ ግዛት እና የፀረ-ወረራ ትግል፣ ከተደጋጋሚ ጦርነቶች እና መስዋዕትነት የተገኘ የህልውና ጉዳይ መሆኑን አብራርተዋል።

"ኢትዮጵያ በኤርትራውያን የታሪክ ትውስታ ውስጥ ተራ ጎረቤት ሀገር ብቻ ሳትሆን የቀድሞ ቅኝ ገዥ ነበረች" ያሉት አምባሳደሯ፣ ይህ ታሪካዊ እውነታ ኤርትራ ለድንበር እና ለሉዓላዊነት ጥያቄዎች የምትሰጠውን ትኩረት እንደሚቀርፀው ገልጸዋል። የአማርኛውን "የወጋ ቢረሳ የተወጋ አይረሳም" የሚለውን ምሳሌ በመጥቀስም፣ ጦርነት፣ ወረራ እና ማዕቀብን ያሳለፈ ህዝብ የሉዓላዊነት ጉዳይን በቀላሉ ሊያየው እንደማይችል አስገንዝበዋል።

አምባሳደሯ እንደገለፁት፣ ኤርትራ የባህር በር አልባ የሆነችው ኢትዮጵያ የንግድ የባህር በር (Maritime Access) የማግኘት መብት አላት የሚለውን መርህ ተቃውማ አታውቅም። ዓለም አቀፍ ህግም ይህንን መብት በድርድር እና በስምምነት እንዲፈፀም ይፈቅዳል። ችግሩ ያለው ግን ይህ ጥያቄ እየቀረበበት ያለው መንገድ ነው ብለዋል።

የኢትዮጵያ ከፍተኛ ባለስልጣናት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድን ጨምሮ፣ የባህር በር ጥያቄውን "ታሪካዊ መብት" እና "የህልውና ጉዳይ" አድርገው ማቅረባቸው፣ እንዲሁም "በሰላም ካልሆነ በኃይልም ቢሆን" የሚሉ ዛቻዎች መደመጣቸው በኤርትራ በኩል ስጋት መፍጠሩን አብራርተዋል። ከዚህም በተጨማሪ፣ አሰብን እና የኤርትራን ግዛቶች ከኢትዮጵያ ጋር ቀላቅለው የሚያሳዩ የተጭበረበሩ ካርታዎች በማህበራዊ ሚዲያ እና በወታደራዊ መድረኮች ላይ መሰራጨታቸው ሉዓላዊነትን የሚጋፋ አስገዳጅ ትርክት መሆኑን አምባሳደሯ ተችተዋል። "ዓለም አቀፍ ህግ (አንቀጽ 2(4)) ጥቃት መሰንዘርን ብቻ ሳይሆን በማስፈራራት እና በዛቻ የሚደረግን ጫናም ይከለክላል፤ ስለዚህ ኤርትራ የወሰደችው የጥንቃቄ እርምጃ ምክንያታዊ ነው" ብለዋል። በ2024 በኢትዮጵያ እና በሶማሌላንድ መካከል የተፈረመው የመግባቢያ ስነ-ስነድም በሶማሊያ ሉዓላዊነት ላይ የተቃጣ ጥሰት በመሆኑ ቀጠናዊ ውጥረቱን እንዳባባሰው ጠቅሰዋል።

አምባሳደር ሶፍያ ጽሁፉ የ1998-2000 (እ.ኤ.አ) የኤርትራ እና ኢትዮጵያ ጦርነትን በተመለከተ ያቀረበውን ሀሳብ "የተዛባ" ብለውታል። የኤርትራ ድንበር በማያሻማ ሁኔታ በ1900፣ 1902 እና 1908 በጣሊያን እና በኢትዮጵያ መካከል በተደረጉ ስምምነቶች ህጋዊ መሰረት ያለው መሆኑን አውስተዋል። የጦርነቱ መነሻ የነበረችውን ባድመን በተመለከተም የድንበር ኮሚሽኑ የማያዳግም ውሳኔ ለኤርትራ የሰጠ መሆኑን አስታውሰዋል።

ጦርነቱን ተከትሎ ለዓመታት የቀጠለው ፖለቲካዊ ቀውስ የኤርትራ ህግ አለማክበር ሳይሆን፣ ኢትዮጵያ "የመጨረሻ እና አሳሪ" ነው የተባለውን የድንበር ኮሚሽኑን ውሳኔ ለሁለት አስርት ዓመታት አልቀበልም በማለቷ የመጣ መሆኑን ሞግተዋል። አክለውም፣ በ2009 በኤርትራ ላይ ተጥሎ የነበረው የተባበሩት መንግስታት ማዕቀብ፣ በኢትዮጵያ ጫና ኢጋድን እና አፍሪካ ህብረትን በመጠቀም የተሰራ ፖለቲካዊ ሴራ እንደነበር እና ማዕቀቡ በ2018 መነሳቱ ይህንኑ እንደሚያረጋግጥ ገልጸዋል።

ስለ ኤርትራ ብሄራዊ አገልግሎት የተነሳውን ትችት በተመለከተ፣ አምባሳደሯ ፕሮግራሙ ወታደራዊ ብቻ ሳይሆን ሲቪል እና የልማት ስራዎችንም (እንደ ትምህርት፣ ጤና፣ እና መሰረተ ልማት) ያካተተ መሆኑን አስረድተዋል። የብሄራዊ አገልግሎቱ ጊዜ የተራዘመውም ኢትዮጵያ የፈጠረችውን "የሰላምም የጦርነትም የሌለበት" ሁኔታ እና ተያያዥ የፀጥታ ስጋቶችን ለመቋቋም መሆኑን አብራርተዋል። በሌላ በኩል ኢትዮጵያ በአማራ እና በኦሮሚያ ክልሎች እያካሄደችው ያለው መጠነ-ሰፊ ጦርነት፣ የድሮን ጥቃቶች እና የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ችላ ተብለው የኤርትራን ብቻ ማጉላት ሚዛናዊነት የጎደለው ትንታኔ ነው ብለዋል።

አምባሳደሯ ሲቀጥሉም የኤርትራ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ሁሌም በሉዓላዊ እኩልነት፣ ጣልቃ ባለመግባት እና የቀጠናው ሀገራት የጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ መሆኑን ጠቅሰዋል። ኤርትራ በጋራ ስምምነት እና በዓለም አቀፍ ህግ ላይ የተመሰረተ የንግድ እና የባህር በር ትብብርን እንደማትቃወም ደግመው ያረጋገጡት አምባሳደሯ፣ "የማንቀበለው ግን ትልልቅ ሀገራት በስፋታቸው እና በህዝብ ቁጥራቸው ተማምነው የትናንሽ ጎረቤቶቻቸውን ሉዓላዊነት የሚጋፋ ጫና ማድረጋቸውን ነው" ብለዋል።

በኤርትራ እና ኢትዮጵያ መካከል ወደፊት ስለሚኖረው ግንኙነትም ሲያብራሩ፤ "እውነተኛ እና ዘላቂ ሰላም በዲፕሎማሲያዊ መፈክሮች ወይም በውጫዊ ጫና አይመጣም። በጋራ መከባበር፣ መተማመን እና ጊዜን በሚጠይቅ ሂደት ላይ መመስረት አለበት። በተለይም በ2018 የተፈጠረውን ታሪካዊ የሰላም እድል በአግባቡ መጠቀም ያልቻለው የኢትዮጵያ አመራር ባለበት ሁኔታ፣ ሰላምን ማጣደፍ አይቻልም። ዘላቂ ሰላም እንዲመጣ ኢትዮጵያ በመጀመሪያ ከራሷ ጋር ሰላም መፍጠር አለባት" በማለት ጽሁፋቸውን አጠናቅቀዋል።

12/05/2026

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢትዮጵያ የገባችበት የ51.8 ቢሊዮን ዶላር የውጭ ዕዳ ሸክም ሀገሪቱ ከአለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት ጋር የጀመረችውን የኢኮኖሚ ማሻሻያ ለከባድ ፈተና ዳርጎታል። ‘ዘ አፍሪካ ሪፖርት’ ባወጣው ወቅታዊ ትንታኔ መሰረት፣ ይህ የኢኮኖሚ ቀውስ አሜሪካ በኢትዮጵያ ላይ ጥላው የነበረውን የጦር መሳሪያ ማዕቀብ ባነሳችበት እና የዲፕሎማሲ ግንኙነቱ እያገገመ ባለበት ወቅት መከሰቱ ልዩ ትኩረት የሚሻ ጉዳይ ሆኗል።

የኢትዮጵያ መንግስት የገንዘብ ምንዛሬው በገበያ እንዲወሰን ማድረጉን ተከትሎ የብር ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ማሽቆልቆሉ የሚታወስ ሲሆን፣ ይህ እርምጃ ከአይ.ኤም.ኤፍ የ3.4 ቢሊዮን ዶላር ብድር ለማግኘት እንደ ቅድመ ሁኔታ የቀረበ ነበር። ይሁን እንጂ የብድር ስምምነቱ ተግባራዊ ቢሆንም፣ ሀገሪቱ ያለባት የዕዳ ክምችት እና አሁንም እያሻቀበ ያለው የዋጋ ግሽበት ማሻሻያው በታሰበው ፍጥነት እንዳይራመድ እንቅፋት ሆኗል። በተለይም ከቻይና እና ከሌሎች የፓሪስ ክለብ አበዳሪዎች ጋር የሚደረገው የዕዳ ሽግሽግ ድርድር መጓተት ለኢኮኖሚው ተጨማሪ ስጋት መፍጠሩ ተመልክቷል።

በሌላ በኩል ዋሽንግተን በኢትዮጵያ ላይ ጥላው የነበረውን የጦር መሳሪያ ማዕቀብ ማንሳቷ ለኢኮኖሚ ሪፎርሙ የራሱ የሆነ የፖለቲካ ፋይዳ አለው። ይህ የአሜሪካ ውሳኔ ኢትዮጵያ በአለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት ዘንድ ያላትን ተአማኒነት ከማሳደጉም በላይ፣ ምዕራባውያን አጋሮች ለሀገሪቱ የኢኮኖሚ ማረጋጊያ ተጨማሪ የገንዘብ ድጋፍ እንዲያደርጉ በር የሚከፍት ነው። ትንታኔው እንደሚያሳየው፣ አሜሪካ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ወታደራዊ እና ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ማደሷ፣ አይ.ኤም.ኤፍ እና የአለም ባንክ ለኢትዮጵያ የሚሰጡትን ድጋፍ በበጎ አይን እንዲመለከቱት የሚያደርግ ስትራቴጂካዊ ግፊት አለው።

ይሁን እንጂ ሪፖርቱ እንደሚያሳስበው፣ የኢኮኖሚ ማሻሻያው ስኬታማ የሚሆነው መንግስት ያለበትን ግዙፍ ዕዳ በአግባቡ ማስተዳደር ሲችል እና በሀገሪቱ የሚታየው የጸጥታ ችግር መፍትሄ አግኝቶ ምርታማነት ሲጨምር ብቻ ነው። የአሜሪካ ድጋፍ መመለስ ለኢትዮጵያ የፖለቲካ ትንፋሽ ቢሰጥም፣ የ51.8 ቢሊዮን ዶላር ዕዳው ግን አሁንም የአገሪቱን የወደፊት የኢኮኖሚ እድገት እያቃወሰ ያለ ትልቅ ፈተና እንደሆነ ቀጥሏል።

12/05/2026

(ዘ-ሐበሻ ሰበር ዜና) አሜሪካ በኢትዮጵያ ላይ ጥላውየነበረውን የጦር መሳሪያ ማዕቀብ በይፋ ማንሳቷን አስታውቃለች። ይህንን ትልቅ የፖሊሲ ለውጥ ተከትሎ፣ የአሜሪካ የመከላከያ ንግድ ቁጥጥር ዳይሬክቶሬት (በኢትዮጵያ ላይ ተግባራዊ ሲያደርገው የቆየውን "በመርህ ደረጃ ውድቅ የማድረግ ፖሊሲ" ሙሉ በሙሉ አንስቷል። በአዲሱ ዓለም አቀፍ የጦር መሳሪያ ዝውውር መመሪያ የፖሊሲ ለውጥ መሰረት፣ ቀደም ሲል ከኢትዮጵያ ጋር ለሚደረጉ ማናቸውም የጦር መሳሪያ ግብይቶች እና የፀጥታ ትብብር ፈቃድ ጥያቄዎች ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ውድቅ ይደረጉ የነበረ ቢሆንም፣ አሁን ግን ዳይሬክቶሬቱ እያንዳንዱን የፈቃድ ጥያቄ እንደየሁኔታው እና እንደየአስፈላጊነቱ (እየገመገመ የሚያስተናግድ ይሆናል።

ከዚሁ ጋር ተያይዞ በቅርቡ ይፋ በሚደረግ የህግ እና የደንብ ማሻሻያ፣ ኢትዮጵያ የጦር መሳሪያ ንግድ ከተከለከለባቸው ሀገራት ዝርዝር (ITAR § 126.1) ውስጥ ሙሉ በሙሉ እንድትወጣ ይደረጋል። ይህ እርምጃ አሜሪካ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን የዲፕሎማሲ እና የፀጥታ ትብብር ግንኙነት ወደ መደበኛ ሁኔታ ለመመለስ የወሰደችው ትልቅ ስትራቴጂካዊ ውሳኔ ነው። ኢትዮጵያ ከእንግዲህ በተከለከሉ ሀገራት መዝገብ ውስጥ አለመካተቷ፣ ሀገሪቱ መከላከያዋን ለማዘመን፣ የቴክኖሎጂ ሽግግር ለማድረግ፣ እንዲሁም ከአሜሪካ የፀጥታ ተቋማት ጋር ህጋዊ የጦር መሳሪያ እና ተያያዥ ግብይቶችን ለማካሄድ ሰፊ በር የሚከፍትላት ይሆናል ሲሉ አንድ ዲፕሎማት ለዘ-ሐበሻ ገልጸዋል።