ጉራጌ እንደጋኝ ሊንክ

14/10/2026

በጣም አሳዛኝ ዜና በቀይባህር የ ጅቡቲ ጠረፍ የደረሰ አሳዛኝ የዜጎቻችን እልቂት😭

በጅቡቲ ሰሜናዊ የባሕር ጠረፍ፣ በኦቦክ ጉሄሬ አቅራቢያ ከ300 በላይ ስደተኞችን አሳፍራ ወደ የመን ስትጓዝ የነበረች ጀልባ ባሕር ሰጥማ፣ ቢያንስ የ109 ሰዎች አስከሬን መገኘቱንና ከ116 በላይ የሚሆኑት ደግሞ እስካሁን ደብዛቸው መጥፋቱን ዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) አስታውቋል ።

ከአደጋው በሕይወት የተረፉት ከ80 በላይ ሰዎች በሙሉ የኢትዮጵያ ዜጎች መሆናቸው ተረጋግጧል። ከተገኙት አስከሬኖች መካከል 15ቱ ሕፃናት (9 ሴት እና 6 ወንድ ሕፃናት)፣ 42ቱ ሴቶች እንዲሁም 52ቱ ወንዶች ናቸው። በስፍራው የነፍስ አድንና የፍለጋ ሥራዎች አሁንም የቀጠሉ ሲሆን፣ የሟቾች ቁጥር ወደ 139 ሊያሻቅብ እንደሚችል ስጋት አለ። በሕይወት ከተረፉት መካከል 64ቱ በኦቦክ በሚገኘው የIOM የስደተኞች ማዕከል የሕክምና እና የሥነ-ልቦና ድጋፍ እየተደረገላቸው ይገኛል።

በአሁኑ ወቅት የባቢል መንደብ የባሕር ወሽመጥ ከፍተኛ ወታደራዊ ውጥረት የሚታይበት የጦርነት ቀጠና ሆኖ እያለ፣ እንዲሁም የመን ራሷ ለዓመታት በዘለቀ አስከፊ የእርስ በርስ ጦርነትና የሰብዓዊ ቀውስ ውስጥ ባለችበት ሰዓት፣ ይህ ሁሉ ስደተኛ ወደዚያው የሚያቀናው እዚያው ለመኖር ሳይሆን፣ የመንን እንደ ጊዜያዊ መተላለፊያ ድልድይ በመጠቀም ወደ ሳዑዲ ዓረቢያ እና ሌሎች የባሕረ ሰላጤው አገራት ለመሻገር በማሰብ ነው።

ይሁን እንጂ የባቢል መንደብን ማዕበል ተቋቁመው የመን የደረሱ ስደተኞችም ቢሆኑ ከባሕሩ ያልተናነሰ ሌላ አሰቃቂ ዕጣ ፈንታ ይገጥማቸዋል። በታጣቂዎች እጅ መውደቅ፣ አፈና፣ ከባድ ድብደባ፣ የቤዛ ጥያቄ እና እስራት እንደሚጠብቃቸው ቢታወቅም፣ በየወሩ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች በሕገ-ወጥ ደላሎች የሐሰት ተስፋ ተታልለው ዛሬም ወደዚህ የሞት ወጥመድ መግባታቸው አደጋውን እጅግ የሚያስቆጭ አድርጎታል።

Brex Habeshawi
ጥቅምት 1/2019 ዓ/ም

14/10/2026

14/10/2026

የሀገር ስልጣን ወይስ የቤተሰብ ኩባንያ (FAMILY BUSINESS)?🔥 🔥 🔥(የዘመዳዝመድ አሰራር)

የዓለም አቀፍ ጥናቶች እውነታ እና የፖለቲካው አደጋ)
በሀገራችን የፖለቲካ መድረክ ላይ የምናየው የመንግስት ስልጣንን በችሎታ ሳይሆን በዝምድና እና በቅርበት የመደልደል አሰራር (Nepotism & Familial Rule)፣ በዓለም የፖለቲካ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ውድቀትን ያስከተለ አደገኛ መንገድ ነው።
በአንድ ሀገር ዋና ዋና ተቋማት ላይ የቤተሰብ አባላት ሲሾሙ
* የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር – በባል
* የፍትህ ሚኒስቴር – በሚስት
* ቁልፍ የኢኮኖሚ እና ኤጀንሲ ስልጣናት – በቅርብ ዘመዶች እና አማቾች
ይህ አሰራር ሀገርን ወደ ህዝባዊ ተቋምነት ሳይሆን ወደ "FAMILY BUSINESS" (የቤተሰብ ንግድ) መለወጡን ያሳያል።

1,ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን መንገድ ለምን መረጡ? (ከፖለቲካ ሳይንስ አንጻር)
ታዋቂው የፖለቲካ ተመራማሪ ፍራንክ ፉኩያማ (Francis Fukuyama) "The Origins of Political Order" በተሰኘው መጽሐፉ እንደሚያስረዳው፤ የፖለቲካ ስርዓቶች ተቋማዊ አሰራር ሲዳከም ወደ "Familialization" (ስልጣንን ወደ ቤተሰብ ማጠብሰብ) ይሸጋገራሉ።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለዚህ አሰራር ያደሉበት ምክንያቶች
ፍጹም ታማኝነት (Absolute Loyalty) በዲክታተራዊ እና በተዳከሙ ስርዓቶች ውስጥ መሪዎች ከሙያ ብቃት ይልቅ ለስልጣናቸው ታማኝ የሚሆኑ የቅርብ ዘመዶችን ይመርጣሉ።

የስልጣን ቁጥጥርን ማጠናከር (Power Consolidation) የፍትህ፣ የውጭ ጉዳይ እና የፋይናንስ ተቋማት በቤተሰብ ስር ሲሆኑ ማንኛውንም ተፎካካሪ ወይም የፖለቲካ ስጋት በቀላሉ ለመቆጣጠር ይረዳል።

የሚስጥርና የጥቅም ስብስብ (Shared Secrets)፦ የስልጣን ክበቡ በቤተሰብ ሲወሰን የሙስና እና የፖለቲካ ስራዎች ሚስጥር ሆኖ የመቅረት እድሉ ከፍተኛ ይሆናል።

2. የዓለም አቀፍ ተሞክሮዎች እና የጥናቶች ማስጠንቀቂያ
የዓለም አቀፍ ጥናቶች እና የታሪክ አጋጣሚዎች እንደሚያሳዩት የዘመዳዝመድ አሰራር (Nepotism) ሀገርን ለከፋ ውድቀት ይዳርጋል፦

የተቋማት ውድቀት (Institutional Decay) የዓለም ባንክ (World Bank) ያወጣቸው የጽናት እና የመልካም አስተዳደር ጥናቶች እንደሚያስረዱት፤ በዘመዳዝመድ የሚሾሙ ስራ አስፈጻሚዎች ተቋማቱን ለግል ጥቅም ማስጠበቂያ ስላረጉ ተቋማዊ ግልጽነት እና ተጠያቂነት ሙሉ በሙሉ ይፈራርሳሉ።

የኢኮኖሚ ውድቀት እና የሀብት ምዝበራበስሪላንካ (የራጃፓክሳ ቤተሰብ አገዛዝ) እና በፊሊፒንስ (የፈርዲናንድ ማርኮስ አገዛዝ) እንደታየው፤ ቁልፍ የኢኮኖሚ እና የፍትህ ቦታዎች በቤተሰብ ሲያዙ ሀገሪቱ ለከፋ የብድርና የኢኮኖሚ ኪሳራ ተዳርጋለች።

የሊቃውንትና ባለሙያዎች ማግለል (Brain Drain) የዓለም የኢኮኖሚ ፎረም (WEF) ዘገባዎች እንደሚያመላክቱት፤ ብቃት እና ችሎታ ቦታ ባጡበት ስርዓት ውስጥ የተማሩ እና የሰለጠኑ ዜጎች ሀገርን ጥለው ይሰደዳሉ ወይም ከፖለቲካው ይገለላሉ።

የፍትህ መጓደል የፍትህ ሚኒስቴር በቤተሰብ እጅ ሲወድቅ ህግ የህዝብ መጠቂያ መሆኑ ቀርቶ ገዥዎችን እና ዘመዶቻቸውን ከተጠያቂነት መከላከያ ጋሻ ይሆናል።

ማጠቃለያ (Conclusion)
በአጠቃላይ፣ የሀገርን ስልጣን በቤተሰብ እና በቅርብ ሰዎች መረብ ውስጥ ማሰር ጊዜያዊ የስልጣን እድሜን ይረዝም ይሆናል እንጂ በረጅም ጊዜ ሂደት የሀገርን ተቋማዊ መዋቅር ሙሉ በሙሉ ያፈራርሳል።

ዓለም አቀፍ ተሞክሮዎች እንደሚያስተምሩት፣ በዘመዳዝመድ እና በጥቅም ትስስር ላይ የተገነቡ አገዛዞች የመጨረሻ እድላቸው ከፍተኛ ህዝባዊ እምቢተኝነት እና ውድቀት ነው። ሀገር ሊድናት የሚችለው ስልጣን በችሎታ፣ በብቃት እና በህዝባዊ ተጠያቂነት (Meritocracy) ላይ ተመስርቶ ሲመራ ብቻ ነው!

እርስዎስ በዚሁ የዘመዳዝመድ አሰራር እና በሀገራችን ተቋማት ህልውና ላይ ምን ያስባሉ?

13/10/2026

🤔

12/10/2026

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዛሬ ከእስራኤል ቤርሳቤህ የተሰማው ዜና የብዙዎችን ልብ የሰበረ ነው። 25 ሙሉ ዓመታት አብረው ኖረው፣ ልጆች ወልደው፣ ከተለያዩ ገና 3 ወራቸው ነበር። ነገር ግን... ይህ የፍቺ ጊዜ የውስጥ ቁስልን አላዳነውም። የቀድሞ ባል የቤቱን ቁልፍ ተጠቅሞ ገብቶ፣ የ5 ዓመት ልጃቸው ባለበት ቤት ውስጥ፣ ውዷን እናት እና ጎረቤት አክባሪዋን ናኒያ ሜልዳን በጭካኔ ህይ*ወቷን ነጥቋል። ከዛስ? ራሱ ስልኩን አንስቶ 'ሚስቴን አደጋ አድርሼባታለሁ' ብሎ ለፖሊስ ደወለ። የዚህን አሳዛኝ ክስተት ሙሉ መረጃ እና ትንታኔ አብረን እንይ...

ትውልደ ኢትዮጵያዊቷ የ40 ዓመቷ ናኒያ ሜልዳ፣ በእስራኤል ቤርሳቤህ ከተማ በምትገኘው መኖሪያ ቤቷ ውስጥ ሰንበት ማለዳ ላይ በቀድሞ ባለቤቷ በደረሰባት አሰቃቂ ጥቃት ህይወቷ አልፏል። ፖሊስ ወደ ስፍራው ሊደርስ የቻለው ራሱ ጥቃት አድራሹ ስልክ ደውሎ ሪፖርት በማድረጉ ነው። የህክምና ባለሙያዎች በስፍራው ደርሰው እርዳታ በማድረግ ወደ ሶሮካ ሜዲካል ሴንተር ቢወስዷትም፣ ህይወቷን ማትረፍ አልተቻለም።
የሟች ዘመዶች እና ጎረቤቶች እንዳሉት አብዛኛው የናኒያ ቤተሰብ ኢትዮጵያ ውስጥ ነው የሚገኘው። ጎረቤቶቿ "ሁሌም ፊቷ ላይ ፈገግታ የማይጠፋ፣ ለማህበረሰቡ አሳቢ እና ድንቅ እናት ነበረች፤ በቤታቸው ውስጥም የጸብ ድምጽ ሰምተን አናውቅም" ሲሉ በድንጋጤ ገልጸዋል።

የናኒያ ሜልዳ አሳዛኝ ህልፈት ከፍቺ በኋላ ያለውን የሴቶች የደህንነት ስጋት የሚያሳይ ነው። ፍቺ በወረቀት ላይ ቢጠናቀቅም፣ የቀድሞ አጋር የቤቱን ቁልፍ ይዞ መቅረቱ እና የህግ የጥበቃ ስርአቱ ምን ያህል ክፍተት እንዳለው ያሳያል። 'ሴቶችን ከጥቃት እንጠብቅ' የተሰኘው ተቋም ዋና ስራ አስፈጻሚ እንዳሉት፣ ይህ ክስተት ሀገሪቱ በሴቶች ላይ የሚደርስን የቤተሰብ ውስጥ ጥቃት ለመከላከል አሁንም ሰፊ፣ ሀገራዊ እና በበጀት የተደገፈ ስራ እንደሚቀራት የሚያጋልጥ ነው። በተለይም ከ25 ዓመት ረጅም የትዳር ጊዜ በኋላ የሚመጣ ፍቺ፣ ከፍተኛ የሆነ የስነ-ልቦና ቀውስ የሚያስከትል በመሆኑ፣ ጥንዶች ከፍቺ በኋላ የሚያስፈልጋቸውን የባለሙያ ክትትል ምን ያህል ችላ እንደተባለ ያመላክታል።

ፍቺ የጋብቻ መጨረሻ እንጂ የጥቃት እና የበቀል መጀመሪያ መሆን የለበትም! በተለይ በዲያስፖራው ማህበረሰብ ውስጥ የቤተሰብ ግጭቶች ወደ አላስፈላጊ አደጋ ከማምራታቸው በፊት፣ የስነ-ልቦና ማማከር እና ጥብቅ የደህንነት እርምጃዎች (እንደ የቤት ቁልፍ መቀየር ያሉ ጥንቃቄዎች) ምን ያህል ወሳኝ እንደሆኑ የናኒያ ህልፈት ትልቅ ማሳያ ነው። ማንም ሰው የህይወት አደጋ ስጋት ካለው፣ ዝምታን ሰብሮ ለሚመለከተው አካል ማሳወቅ የህይወት እና የሞት ጉዳይ ነው!

12/10/2026

የትግራይ ክልል አዲስ ሹመት ሰጠ ወ/ሮ.ፈትለወርቅ ገ/እግዚአብሄር ሊቀመንበር በመሆን ተሾሙ

12/10/2026

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሱዳን እና ግብጽ ድንበር ላይ በምትገኝ አንዲት ባህላዊ የወርቅ ማዕድን ማውጫ ላይ በተፈጸመ ከባድ የአየር ድብደባ፣ ቢያንስ 72 ሰላማዊ ሰራተኞች መገደላቸውን የሱዳን የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ቡድን አስታወቀ። በሱዳን ጦርነት ውስጥ የሚፈጸሙ ግፍ እና ሰቆቃዎችን የሚوثቀው 'ኤመርጀንሲ ሎየርስ' የተሰኘው ተቋም፣ ለዚህ አሰቃቂ ጥቃት የግብጽን አየር ኃይል በቀጥታ ተጠያቂ አድርጓል። በጥቃቱ ከተረፉት እና ቆየት ብለው አፈትልከው ከወጡት የዓይን እማኞች መካከል አንዳንዶቹ እንደገለጹት፣ ቅዳሜ ማለዳ ላይ የተከሰተው የጦር ጀት ማዕድን ማውጫው ላይ አምስት ተከታታይ ቦምቦችን የጣለ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰራተኞች በነበሩበት በዚህ ስፍራ በርካቶች በፍርስራሽ ስር በመቅረታቸው የሟቾች ቁጥር አሁን ከተገለጸው ሊያሽቀጥር እንደሚችል ተገምቷል።

በአወዛጋቢው የ'ሃላየብ ትሪያንግል' አቅራቢያ በሚገኘው 'ጀበል አል-ኡቃይዳት' ማዕድን ማውጫ ላይ የተፈጸመው ይህ ጥቃት ለዘንድሮው ዓመት ሁለተኛው ነው። ባለፈው ሰኔ ወር በተመሳሳይ በተፈጸመ የአየር ድብደባ 23 ሰዎች ህይወታቸውን ማጣታቸው ይታወሳል። ካይሮ ለወቅቱ ጥቃት ይፋዊ ኃላፊነት ባትወስድም፣ በድንበሯ ውስጥ "ከህገወጥ የወርቅ ማዕድን ቁፋሮ እና የጦር መሳሪያ ዝውውር" ጋር በተያያዘ ሰፊ ወታደራዊ ኦፕሬሽን ማካሄዷን ማመኗ አይዘነጋም። የሰብዓዊ መብት ተቋሙ በበኩሉ፣ ጥቃቱ የተፈጸመው በሱዳን ግዛት ውስጥ መሆኑን ጠቅሶ፣ "ይህ በወርቅ እና ማዕድን በበለጸጉ የድንበር አካባቢዎች ላይ የሚፈጸም ተደጋጋሚ ጥቃት፣ የግብጽ ባለስልጣናት የሱዳንን የተፈጥሮ ሀብት ለመቆጣጠር እና ለማስፋፋት ያላቸውን ፍላጎት የሚያሳይ ነው" ሲል የካይሮን ጂኦፖለቲካዊ ስሌት አጋልጧል።

ከዚህ ዜና ጀርባ ያለው አሳዛኙ እውነት፣ የሱዳን የርስበርስ ጦርነት ሀገሪቱን እያወደማት ባለበት በዚህ ጊዜ ድሃው ዜጋ ጉርሱን ለመፈለግ ወደ ሞት አፋፍ መገፋቱ ነው። ከሚያዝያ 2023 ጀምሮ ከ200 ሺህ በላይ ሰዎችን የቀጠፈው ይኸው ጦርነት የፈጠረው ሰፊ የሰብዓዊ ቀውስ፣ ዜጎችን ሁለቱንም ተፋላሚ ኃይሎች ፋይናንስ ወደሚያደርገው አደገኛ የወርቅ ማውጣት ስራ እንዲገቡ አስገዳጅቷቸዋል።

የግብጽ መንግስት በካርቱም ፖለቲካ የሱዳን ጦር አዛዥ አብደል ፋታህ አል-ቡርሃንን ደጋፊ ሆኖ ቢቀርብም፣ በሀብት የበለጸገውን ድንበር በመጠቀም የራሱን ብሔራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ደህንነት ለማስጠበቅ ሲል በሱዳናውያን ላይ ርህራሄ የለሽ እርምጃ ከመውሰድ ወደኋላ እንደማይል ይህ ክስተት ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። ጦርነት ሀገርን ሲያዳክም፣ የውጭ ኃይሎች በድንበር እና በተፈጥሮ ሀብት ላይ እንዴት የራሳቸውን ጥቅም እንደሚያስቀድሙ የሱዳን-ግብጽ የወቅቱ ሁኔታ ህያው ምስክር ሆኗል።

11/10/2026

(ዘ-ሐበሻ ዜና ፎቶ) ከመቀሌ የመጣ ምስል። የፎቶው ባለቤት የቱርኩ አናዶሉ ነው። የዜና አውታሩ ፎቶውን ሲያሰራጨው የሚከተለውን መግለጫ ጽፎበት ተመልክተናል። " ኢትዮጵያ - (ኦክቶበር 11)፦ ከመስከረም 13 (ሴፕቴምበር 23) ጀምሮ ተቋርጦ የቆየውን እና የብዙዎችን ልብ በስጋት አንጠልጥሎ የነበረውን በረራ ዳግም በማስጀመር፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከዋና ከተማዋ አዲስ አበባ ወደ ሰሜን ኢትዮጵያዋ የትግራይ ክልል ርዕሰ መዲና መቐለ የሚያደርገውን መደበኛ ጉዞ ዛሬ ኦክቶበር 11 ቀን 2026 ዳግም ጀምሯል። በምስሉ ላይ እንደሚታየው፣ በመቐለ አሉላ አባ ነጋ አየር ማረፊያ ያረፈው የኢትዮጵያ አየር መንገድ አውሮፕላን መንገደኞች፣ ከቀናት መቆራረጥ በኋላ ከናፈቁት ቀዬ፣ ወዳጅ እና ቤተሰብ ጋር ዳግም ለመገናኘት አውሮፕላኑን ለቀው ሲወርዱ የሚያሳይ ስሜት ቀስቃሽ ትዕይንት ነው።"
እናንተስ ፎቶው ምን ስሜት ፈጠረባችሁ?