29/09/2026
🎬 Αλκαζάρ, από τέμενος σε κινηματογράφο
📍 Χαμζά Μπέη Τζαμί, Εγνατία 49
✨ Πίσω από τις σκαλωσιές της Εγνατίας κρυβόταν για δεκαετίες το παλαιότερο σωζόμενο οθωμανικό τέμενος της Θεσσαλονίκης!
🕌 Το Χαμζά Μπέη Τζαμί χτίστηκε το 1467–1468, λίγες δεκαετίες μετά την οθωμανική κατάκτηση της πόλης. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή, ανεγέρθηκε από τη Χάφσα Χατούν, κόρη του Χαμζά Μπέη, αν και η ακριβής ταυτότητα των δύο προσώπων εξακολουθεί να συζητείται από τους ιστορικούς. Αρχικά ήταν ένα μικρό μεστζίτ, χώρος για την καθημερινή προσευχή, χωρίς μιναρέ και χωρίς τη δυνατότητα να φιλοξενεί τη μεγάλη συγκέντρωση της Παρασκευής.
📿 Αργότερα μετατράπηκε σε κανονικό τζαμί της Παρασκευής, όπου μπορούσε να φιλοξενήσει μεγαλύτερο αριθμό πιστών. Για περισσότερους από τέσσερις αιώνες υπήρξε τόπος λατρείας στο εμπορικό κέντρο της οθωμανικής Θεσσαλονίκης. Έπαψε οριστικά να λειτουργεί ως τέμενος μετά την αποχώρηση της μουσουλμανικής κοινότητας και την ανταλλαγή των πληθυσμών στις αρχές της δεκαετίας του 1920.
🎞️ Στη συνέχεια το μνημείο απέκτησε μια εντελώς διαφορετική ταυτότητα. Ήδη από τον Ιανουάριο του 1931 λειτουργούσε ως κινηματογράφος με το όνομα «Αλκαζάρ». Μάλιστα, οι βωβές ταινίες συνοδεύονταν από ζωντανή δεκαμελή ορχήστρα.
🍿 Για δεκαετίες οι Θεσσαλονικείς παρακολουθούσαν εκεί ελληνικές και ξένες παραγωγές. Από την οθόνη του πέρασαν τουρκικά και ινδικά μελοδράματα, ελληνικές ταινίες και αργότερα έργα δεύτερης προβολής, ακολουθώντας τις αλλαγές στην ψυχαγωγία της πόλης.
🏙️ Μετά το τέλος της κινηματογραφικής του ζωής, το κτίριο χάθηκε σχεδόν από το βλέμμα των περαστικών. Καταστήματα κάλυψαν μεγάλο μέρος της πρόσοψης, ενώ οι σκαλωσιές παρέμειναν για περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
🏗️ Η αποκατάστασή του ολοκληρώθηκε στις 31 Αυγούστου 2026. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού, το μνημείο πρόκειται να επαναλειτουργήσει ως εκθεσιακός χώρος, φιλοξενώντας αρχικά εκθέσεις για την ιστορία της Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το MOMus.
🔄 Τέμενος, κινηματογράφος, εμπορικές χρήσεις και τώρα χώρος πολιτισμού: το Αλκαζάρ αποτυπώνει περισσότερους από πέντε αιώνες αλλαγών στην καρδιά της Θεσσαλονίκης.
#θεσσαλονίκη