22/10/2026
কোৰআন আৰু হাদীছৰ দৃষ্টিত কিয়ামত কেতিয়া সংঘটিত হ’ব?
ইছলামৰ দৃষ্টিত কিয়ামত কেতিয়া সংঘটিত হ’ব, তাৰ সঠিক সময় কেৱল আল্লাহ তাআলাই জানে। কোনো নবী, ৰাছুল, ফিৰিস্তা বা আন কোনো সৃষ্টিয়ে নিজৰ জ্ঞানৰ দ্বাৰা কিয়ামতৰ নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ আৰু সময় নাজানে, যদিহে আল্লাহে সেই বিষয়ে জনোৱা নাই। কিয়ামতৰ সঠিক সময় আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনেও নাজানে।
আহক, কোৰআন আৰু সহীহ হাদীছৰ দলীলসহ বিষয়টো বুজি লওঁ।
১. কোৰআনত কিয়ামতৰ সময়ৰ বিষয়ে কি কোৱা হৈছে?
📖 প্ৰথম দলীল: ছুৰা আল-আ'ৰাফ, আয়াত ১৮৭
আল্লাহ তাআলাই কৈছে—
يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي
অসমীয়া অৰ্থ:
“তেওঁলোকে আপোনাক কিয়ামত সম্পৰ্কে সোধে—সেয়া কেতিয়া সংঘটিত হ’ব? কওক, ইয়াৰ জ্ঞান কেৱল মোৰ প্ৰতিপালকৰ ওচৰতহে আছে।”
— ছুৰা আল-আ'ৰাফ (৭:১৮৭)
ব্যাখ্যা: মানুহে কিয়ামত কেতিয়া হ’ব বুলি সুধিছিল। আল্লাহে স্পষ্টকৈ জনাই দিলে যে ইয়াৰ সঠিক জ্ঞান কেৱল তেওঁৰ ওচৰত আছে।
📖 দ্বিতীয় দলীল: ছুৰা লুকমান, আয়াত ৩৪
আল্লাহ তাআলাই কৈছে—
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ
অসমীয়া অৰ্থ:
“নিশ্চয় কিয়ামতৰ জ্ঞান আল্লাহৰ ওচৰতেই আছে।”
— ছুৰা লুকমান (৩১:৩৪)
এই আয়াতত আল্লাহে পাঁচটা অদৃশ্য বিষয়ৰ জ্ঞানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তাৰ প্ৰথমটো হৈছে কিয়ামতৰ জ্ঞান।
📖 তৃতীয় দলীল: ছুৰা আল-আহযাব, আয়াত ৬৩
আল্লাহ তাআলাই কৈছে—
يَسْأَلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِ ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ
অসমীয়া অৰ্থ:
“মানুহে আপোনাক কিয়ামত সম্পৰ্কে সোধে। কওক, ইয়াৰ জ্ঞান কেৱল আল্লাহৰ ওচৰতহে আছে।”
— ছুৰা আল-আহযাব (৩৩:৬৩)
সিদ্ধান্ত: কিয়ামতৰ নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ, মাহ, বছৰ আৰু সময় কোনো মানুহে নিশ্চিতভাৱে ক’ব নোৱাৰে।
২. হাদীছত কিয়ামতৰ সময়ৰ বিষয়ে কি কোৱা হৈছে?
📚 হাদীছ: জিব্ৰীল (আঃ)-ৰ প্ৰশ্ন
এদিন জিব্ৰীল (আঃ) মানুহৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-ৰ ওচৰলৈ আহিছিল। তেওঁ ইছলাম, ঈমান, ইহছান আৰু কিয়ামতৰ বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰিছিল।
তেওঁ সুধিলে—
مَتَى السَّاعَةُ؟
অৰ্থ: “কিয়ামত কেতিয়া হ’ব?”
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ উত্তৰ দিলে—
مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ
অৰ্থ: “যাক সোধা হৈছে, তেওঁ এই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰাজনতকৈ অধিক জ্ঞানী নহয়।”
সূত্ৰ: সহীহ মুছলিম, হাদীছ ৮; লগতে সহীহ বুখাৰী, হাদীছ ৫০।
ব্যাখ্যা: ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-য়েও কিয়ামতৰ সঠিক সময় জনা নাছিল। এই হাদীছে আমাক শিকায় যে কিয়ামতৰ সময়ৰ জ্ঞান আল্লাহৰ ওচৰতেই আছে।
৩. কিয়ামত কেতিয়া হ’ব নাজানিলেও ইয়াৰ কিছুমান চিন জনা যায়নে?
হয়। কোৰআন আৰু হাদীছত কিয়ামতৰ কিছুমান সৰু আৰু ডাঙৰ চিনৰ বিষয়ে উল্লেখ আছে।
কিছুমান সৰু চিন
১. ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-ৰ আগমন আৰু তেওঁৰ নবুওৱত লাভ।
২. ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-ৰ মৃত্যু।
৩. আমানতৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস পোৱা।
৪. ধৰ্মীয় জ্ঞান হ্ৰাস পোৱা আৰু অজ্ঞতা বৃদ্ধি পোৱা।
৫. সময় দ্ৰুত পাৰ হৈ যোৱা যেন অনুভৱ হোৱা।
৬. হত্যা আৰু বিশৃংখলা বৃদ্ধি পোৱা।
এইবোৰৰ বিষয়ে বিভিন্ন সহীহ হাদীছত আলোচনা কৰা হৈছে। অৱশ্যে, কোনো এটা ঘটনা দেখিয়েই কিয়ামতৰ সঠিক সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি।
কিয়ামতৰ ডাঙৰ চিনসমূহ
সহীহ মুছলিমৰ হাদীছত কিয়ামতৰ আগৰ দহটা ডাঙৰ চিনৰ উল্লেখ আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত আছে—
১. ধোঁৱা (দুখান)।
২. দাজ্জালৰ আবিৰ্ভাৱ।
৩. দাৱাতুল আৰ্দ (পৃথিৱীৰ পৰা ওলোৱা বিশেষ জীৱ)।
৪. সূৰ্য পশ্চিম দিশৰ পৰা উদয় হোৱা।
৫. ঈছা ইবনে মৰিয়ম (আঃ)-ৰ অৱতৰণ।
৬. ইয়াজুজ আৰু মাজুজৰ আবিৰ্ভাৱ।
৭. পূব দিশত ভূমি-ধ্বস।
৮. পশ্চিম দিশত ভূমি-ধ্বস।
৯. আৰব উপদ্বীপত ভূমি-ধ্বস।
১০. য়েমেনৰ ফালৰ পৰা ওলোৱা জুই, যিয়ে মানুহক সমবেত হোৱাৰ স্থানলৈ লৈ যাব।
সূত্ৰ: সহীহ মুছলিম, হাদীছ ২৯০১।
মন কৰিব: এই চিনবোৰৰ কিছুমানৰ ক্ৰম সম্পৰ্কে আলিমসকলৰ মাজত আলোচনা আছে। ওপৰৰ তালিকাখন হাদীছত উল্লেখিত চিনসমূহৰ সংক্ষিপ্ত পৰিচয়, সঠিক ক্ৰমৰ তালিকা নহয়।
৪. কিয়ামত হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ পিছত হ’ব নেকি?
কোৰআন আৰু সহীহ হাদীছৰ ভিত্তিত কিয়ামত হাজাৰ, লাখ বা কোটি বছৰৰ পিছত হ’ব বুলি নিশ্চিতভাৱে ক’ব নোৱাৰি। একেদৰে কাইলৈ বা অমুক বছৰত হ’ব বুলিও ক’ব নোৱাৰি।
আল্লাহ তাআলাই কৈছে—
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ
অৰ্থ: “নিশ্চয় কিয়ামতৰ জ্ঞান আল্লাহৰ ওচৰতেই আছে।”
— ছুৰা লুকমান (৩১:৩৪)
সেয়েহে কিয়ামতৰ নিৰ্দিষ্ট বছৰ গণনা কৰা বা কোনো তাৰিখ ঘোষণা কৰাটো ইছলামৰ নিৰ্ভৰযোগ্য শিক্ষাৰ ভিত্তিত সম্ভৱ নহয়।
৫. কিয়ামতৰ সময় নজনাৰ পিছতো আমি কি কৰা উচিত?
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-ৰ শিক্ষা অনুসৰি এজন মুছলমানৰ বাবে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈছে আখিৰাতৰ প্ৰস্তুতি লোৱা।
পাঁচ ওৱাক্ত নামাজ আদায় কৰা।
শ্বিৰ্ক আৰু গুনাহৰ পৰা আঁতৰি থকা।
আল্লাহৰ ওচৰত আন্তৰিক তাওবা কৰা।
মানুহৰ হক আদায় কৰা।
কোৰআন আৰু সহীহ ছুন্নাহ অনুসৰি জীৱন পৰিচালনা কৰা।
মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱন আৰু আখিৰাতৰ হিচাপৰ বাবে প্ৰস্তুত হোৱা।
কিয়নো ব্যক্তিগত কিয়ামত অৰ্থাৎ মৃত্যু যিকোনো সময়তে আহিব পাৰে, যদিও সামগ্ৰিক কিয়ামতৰ নিৰ্দিষ্ট সময় আমি নাজানো।
শেষ কথা
কিয়ামত কেতিয়া সংঘটিত হ’ব?
ইয়াৰ উত্তৰ হৈছে—কেৱল আল্লাহ তাআলাই ইয়াৰ সঠিক সময় জানে। ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-য়েও ইয়াৰ নিৰ্দিষ্ট সময় জনোৱা নাছিল। তেওঁ কিয়ামতৰ কিছুমান চিনৰ বিষয়ে জনাইছিল, যাতে মানুহে সতৰ্ক হয় আৰু আখিৰাতৰ বাবে প্ৰস্তুতি লয়।
আল্লাহ তাআলাই আমাক সঠিক জ্ঞান, নেক আমল আৰু ঈমানৰ সৈতে মৃত্যু নছীব কৰক। আমীন।
