10/11/2025
တနင်္သာရီလူမျိုး(မြိတ်လူမျိုး)
တနင်္ဟာရီ(မြိတ်)လူမျိုးများသည်မြန်မာနိုင်ငံတွင်ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။အများစုမှာ
မြိတ်ခရိုင်
ဘုတ်ပြင်းခရိုင်
ကော့သောင်းခရိုင်တွင်နေကြသည်။သမိုင်းဆရာကြီးဒေါက်တာသန်းထွန်းကတနင်္သာရီဒေသသည်ကျောက်ခေတ်ကပင်လူများနေထိုင်နေပီဖြစ်ကြောင်းမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှု
တနင်္သာရီ(ဓနုသီရိ)လူမျိုးများသည် ၃ ရာစုဘီစီခန့်ကပင်ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်တန်းအလွန်မြင့်မားနေပြီးယနေ့ခေတ်စင်္ကပူ၊ဂျပန်နိုင်ငံကဲ့သို့တိုးတက်အောင်မြင်ကြီးပွားပြီးပုဂံခေတ်အရောက်တွင်ထင်ရှားမှု မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။
နဂါးလှေတော်ဓလေ့
လူကျားကခြင်းဓလေ့
ခေါသရပ်ပွဲတော်ပြုလုပ်ခြင်းဓလေ့
ကွမ်းထည့်မင်္ဂလာဆောင်ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့
သာရီမြစ်ဆုံ၌မီးခွက်မျှောပူဇော်သောဓလေ့
ဒေသဆိုင်ရာဘိုး၊ဖွားများအားပူဇော်သောဓလေ့
ဆေးမင်ကြောင်ဓလေ့
ချည် ချည်ခြင်းဓလေ့(ခြယ်မန်းခယ်ပေးခြင်းဓလေ့)
တနင်္သာရိုရာဂေါင်စည်က ဓလေ့
နာဂသာရီ ဓားသိုင်းက ဓလေ့
နဂါးယိမ်းက ဓလေ့
တနင်္သါရီရိုရာ ဧဇာခေါ်ခြင်း ဓလေ့..အစရှိသည်တို့သည်တနင်္သာရီ(မြိတ်)လူမျိုးတို့ရဲ့ထင်ရှားသောရိုးရာဓလေ့များဖြစ်သည်။
ဘာသာစကား
တနင်္သာရီ(မြိတ်)စကားကိုမြန်မာဒေသိယစကားဟုပညာရှင်များကသတ်မှတ်ထားကြသည်။
ယနေ့အချိန်ထိအသုံးပြုပြောဆိုနေသော
တနင်္သာရီ(မြိတ်)ကိုယ်ပိုင်စကားများလည်းရှိသည်
အိမ်သာ - ချေးရောင်
အဲဒါကြောင့် - ဒိန်ကြောက်ဒိန်းရိ
ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့ - ဘိန်ဒိန်းရိဆိုဝါ
ရှက်တယ် - အန္ဇရာယ်ဖြစ်ဟယ္ရ
အဖေ - ဘဘ
အမေ - မယ်မယ်(မိမိ)
ပိုက်ဆံ - ကြီးပြား
အများကြီး - အားဟှဲ့(အားဘဲ့)
ပျင်းရီနှေးကွေးစွာအလုပ်လုပ်နေ - လီဇယ်နေ..စသောစကားများသည်တနင်္သာရီ(မြိတ်)လူမျိုးများရဲ့ကိုယ်ပိုင်စကားဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်တို့သည် တနင်္သာရီကို သီးခြားလူမျိုးအနေဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး သီးခြားလွတ်လပ်သော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်သည့် ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတရံ မြန်မာဧကရာဇ်အား ပဏ္ဏာဆက်သစွာ စောင့်သိကြောင်းလည်း ရှိကြောင်းသိရပေ၏။ တနင်္သာရီလူမျိုးတို့သည် ခေတ်အဆင့်ဆင့် အထောက်အထားများစွာဖြင့် ယနေ့အထိရှိနေပြီး နိုင်ငံတော်၏ကျရာတာဝန်များကို တနင်္သာရီပျူခေတ်(၁၂ ပြည်ထောင်)၊ စစ်သည်လေးသိန်းပြုမြို့(ပုဂံခေတ်)၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ တောင်ငူ၊ ညောင်ရမ်း၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် အသက်စွန့် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပါသည်။
#တနင်္သာရီလူမျိုး
