16/01/2025
.
Жуулчинд үйлчлэхэд юу саад болоод байна вэ. Замын хог хаягдал ба 00, хүний нөөц, аяллын жолоочийн ёсзүй, хоол үйлчилгээ, үнийн хөөрөгдөл гэсэн 5 асуудлыг хөндөж ярилцаад “өөрсдөө шийдчихээр ямар гарц байна вэ” гэдэгт илүү анхаарал хандуулсан. Тус сэдвийг ХААИС-ийн ЭЗБС-ийн тэнхимийн эрхлэгч, доктор З.Ундрах чиглүүлэн хэлэлцүүлсэн юм.
: Хог хаягдал, 00-ийн хувьд бүх шатанд сургалт зохион байгуулах, аргачлалыг нь зааж өгөх, ухамсар суулгах, хөдөө орон нутгийн иргэдэд нөлөөлөх боловсрол соёлын манлайлал хэрэгтэй гэж дүгнэсэн. Гэвч сургалтыг олон дахин үе шаттай зохион байгуулахад төрийн дэмжлэг хэрэгтэй. Орон нутгийнханд зааж өгөх үү, байх уу, тэдэнд нөлөөлж ажиллах уу, үгүй юу гэдэг сонголт танд бий.
: Хүний нөөц дээр аль болох 2-3 ажлын байран дээр хөрвөх чадвартай хүмүүсийг сайн цалингийн нөхцөлтэйгөөр ажлын санал тавих, арын хангамж үйлчилгээн дээр ахмад ажилтнуудыг ажиллуулах, зочлох үйлчилгээн дээр гадаад мэргэжилтнүүдийн сургалтыг тасралтгүй зохион байгуулах, мэргэжил сурталчлах, ажилтныг урамшуулах, алдаршуулах хөшүүргүүд хэрэгтэй гэж үзсэн. Хүний нөөцөө яаж сонгох вэ гэдэг эрх нь танд бас байна аа.
: Жолооч нарын хувьд, аяллын үед хөтчид муугаар нөлөөлөх, захирал хөтөч хоёрын дунд хов зөөх, хөтчийг гүтгэх, тохирсон хөлсөө замын дунд голох, “явна гэчихээд өөр хүн явуулах”, дараагийн ажилдаа яараад өмнөх ажлаа гүйцэд дуусгахгүй орхих, хөтчийг жуулчдаас мөнгө нэмж авч өг гэж дарамтлах, эсвэл илүү гарсан төсвийг хуваагаад авчихая гэж ятгах, харилцааны соёл, хувийн ариун цэвэр, очсон газраа нийлж архидах ... гэх мэт асуудал улам ихэссэн байна. Тийм учраас тур операторууд жолооч нартай хийх гэрээгээ сайтар хийх нь чухал бөгөөд асуудалтай жолооч нарын бүртгэлийг өөрийн компани дээр үүсгэх, ажлын дараа тусгайлан уулзаж ярилцах, сануулах зэрэг өөрсдөө шийдвэрлэж болох гарцууд байна. Ямар жолоочийг сонгох вэ, яаж хамтран ажиллах вэ гэдэг сонголтын эрх нь захирал танд бий.
: Баазуудын хоолны амт чанар, халуун бөгөөд шинэ байх, гал тогооны ариун цэврийг хангах, ялгарах хоолны цэс, баазын бренд хоол хөгжүүлэлт, хаа сайгүй тааралддаг хоол бус зөвхөн Монголд, зөвхөн тэр баазад идэх боломжтой хоол ундны үйлчилгээг сайжруулахын тулд бас дахиад “сургалт” хэрэгтэй. Мөн баазын захирал менежерүүд өөрсдөө хоол үйлчилгээний сургалтуудад хамрагдаж суралцах хэрэгтэй гэх мэт өөрсдөө шийдвэрлэж болох олон гарцууд байна. Өөрсдөө хоолны цэс болон үйлчилгээгээ судалж үзэх үү, хоол хийж сурах уу, тогоочоо сургах уу гэх мэт сонголтын эрх нь бас танд бий.
: Бусад улс оронд Ковидын дараах үнийн өсөлт Монгол шиг өсөөгүй. Монголчууд гадагш аялах нь илүү хямд байна гэж үздэг болсон. Ковидоос өмнө ч гадаад жуулчин Монгол руу аялахад “маш үнэтэй” гэж үздэг байсан. Бааз, буудал, үзвэр үйлчилгээ үнэтэй байгаа учраас старт ап компаниудын ихэнх нь гаднаа олигтой 00-гүй малчдын гэр буудал нэртэй хэдэн гэрийг сонгож, хоолоо өөрсдөө хийж, жолооч хөтөч нь жуулчинтайгаа нийлж архидангаа аялдаг хэлбэр хөгжиж байна. Үүнийг зах зээлийн хөгжил гэж итгэж байгаа байх. Яг үнэндээ өмнөхөөсөө дордоод зохицуулалт, бодлогогүй аялал жуулчлал болчихсон гэхэд хилсдэхгүй. Ашиг багассан ч хасах руу оруулчихгүйхэн шиг, түншүүдээ алдахгүйн тулд, хэдэн жолооч хөтчөө “барьж” байх үүднээс жуулчингаа авч л байя, цаашид дээрдэж магадгүй гэдэг итгэл найдвар тээн ажиллаж буй олон тур операторууд байна. Үнийн хөөрөгдлийн бодит нөхцөл байдлыг судалж үзэх, түүнийг хэрхэн даван туулах талаар сайтар бодож, шийдэл гаргах эрх нь танд байна. Аяллын явцад дан бааз байх уу, бааз майхан хослуулах уу, өөрсдийн байршуулах үйлчилгээний “технологи”-ийг бий болгох уу, эсвэл нөгөө малчдын гэр буудлуудад хөрөнгө оруулж өөд нь татаад хамтраад ажиллах уу ... гээд гарц шийдлүүд бий.
Жич: сургалтын нэг сэдвийг ийнхүү танилцууллаа.
