04/08/2026
साल्पा पोखरी : पूर्वी नेपालको धार्मिक, प्राकृतिक र सांस्कृतिक धरोहर
साल्पा पोखरी पूर्वी नेपालको एक अत्यन्त पवित्र, रमणीय र पर्यटकीय महत्त्व बोकेको पोखरी हो। यो भोजपुर जिल्लाको साल्पासिलिछो गाउँपालिकामा अवस्थित छ र सोलुखुम्बु, भोजपुर, सङ्खुवासभा तथा खोटाङ जिल्लाको सीमाक्षेत्र नजिक पर्दछ। समुद्री सतहबाट करिब ३,६७० मिटर उचाइमा रहेको यो पोखरी किराँत समुदायका साथै हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको साझा आस्थाको केन्द्रको रूपमा परिचित छ।
साल्पा पोखरीको नामसँग जोडिएका विभिन्न धार्मिक तथा लोककथाहरू छन्। स्थानीय जनविश्वास अनुसार यहाँ श्रद्धापूर्वक पूजा–आराधना गरे मनोकामना पूरा हुने, सुख–समृद्धि प्राप्त हुने र प्राकृतिक विपत्तिबाट रक्षा हुने विश्वास गरिन्छ। त्यसैले प्रत्येक वर्ष वैशाख पूर्णिमा, जनै पूर्णिमा, कार्तिक पूर्णिमा र मंसिर पूर्णिमाका अवसरमा नेपालका विभिन्न जिल्लाबाट हजारौँ भक्तजन तथा पर्यटक यहाँ पुग्ने गर्दछन्। ती अवसरमा विशेष पूजा, भाकल, सांस्कृतिक कार्यक्रम र मेला लाग्ने गर्दछ।
प्राकृतिक दृष्टिले पनि साल्पा पोखरी अत्यन्त आकर्षक छ। पोखरी वरिपरि घना जंगल, लालीगुराँसका वन, दुर्लभ जडीबुटी, विभिन्न प्रजातिका चराचुरुङ्गी तथा वन्यजन्तुले यस क्षेत्रको जैविक विविधतालाई समृद्ध बनाएका छन्। वर्षभरि मौसमअनुसार बदलिने यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्यले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई समान रूपमा आकर्षित गर्छ।
साल्पा पोखरीबाट केही माथि रहेको सिलिचुङ चुचुरो (करिब ४,१५३ मिटर) यस क्षेत्रको अर्को प्रमुख आकर्षण हो। त्यहाँबाट विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा, साथै ल्होत्से, मकालु, चोयु, कञ्चनजङ्घा, नुम्बुर लगायतका हिमशृंखलाको मनमोहक दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। सूर्योदय र सूर्यास्तको दृश्य त झन् अविस्मरणीय मानिन्छ।
साल्पा पोखरी मुन्दुम ट्रेलको मुख्य आकर्षण पनि हो।
किराँत सभ्यता, संस्कृति, परम्परा र प्राकृतिक सौन्दर्यलाई एकै यात्रामा अनुभव गर्न चाहनेका लागि यो पदमार्ग उत्कृष्ट गन्तव्य मानिन्छ। यस पदयात्रामा स्थानीय संस्कृति, परम्परागत जीवनशैली, अतिथिसत्कार र हिमाली वातावरणको अनुपम अनुभव गर्न सकिन्छ।
आज साल्पा पोखरी धार्मिक तीर्थस्थल मात्र नभई नेपालको उदाउँदो पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा पनि परिचित हुँदै गएको छ। यसको संरक्षण, प्रचार–प्रसार र दिगो विकासमा स्थानीय समुदाय, सम्बन्धित निकाय र पर्यटक सबैको समान भूमिका आवश्यक छ।💌
