02/02/2026
भक्तपुर नगर र न्यातापेाल मन्दिर
भक्तपुर नेपालको काठमाडौ उपत्यकाको पुरानो र सांस्कृतिक रूपमा समृद्ध शहर हो। यो शहर मध्यकालीन मल्ल वंशका राजा–रानीहरूको शासनकालमा वास्तुकला, कला र सांस्कृतिक विकासको केन्द्र भएको थियो। भक्तपुर “भक्तपुर दरबार स्क्वायर” को लागि विश्वभर प्रसिद्ध छ, जुन युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत छ। यस क्षेत्रभित्र प्राचीन दरबारहरू, पवित्र मन्दिरहरू, आकर्षक भित्ते कला, अत्यन्तै सुन्दर झ्याल–ढोकाहरू र ऐतिहासिक भव्य संरचनाहरू पाइन्छन्। धेरै पर्यटकहरू यहाँको परम्परागत संस्कृति, शिल्पकला, तथा स्थानीय Newari जीवनशैली हेर्न आउने गर्छन्।
भक्तपुरलाई प्रायः “जीतिएको संग्रहालय (Living Museum)” पनि भनिन्छ, किनभने यहाँको पुरानो शहर संरचना, साँस्कृतिक गतिविधिहरू र परम्परागत व्यावहारिक जीवन शैली आज पनि जगेडा–स्तरमा चलेको छ।
न्यातापोल मन्दिर (Nyatapola Temple)
न्यातापोला मन्दिर भक्तपुर, नेपालमा अवस्थित एक अत्यन्तै ऐतिहासिक र प्रसिद्ध पाँच तले पागोडा शैलीको मन्दिर हो। यो मन्दिर नेपालकै सबैभन्दा अग्लो मन्दिर (लगभग 33 m) हो र भक्तपुरको तामादी स्क्वायरमा स्थित छ।
🔹 निर्माण: राजा भूपतिन्द्र मल्ल ले यसलाई 1702 ईसवीमा बनाएका थिए।
🔹: यसलाई देवी सिद्धि लक्ष्मी (एक शक्तिशाली तान्त्रिक देवी) का लागि समर्पित गरिएको छ।
🔹 वास्तुकला: पाँच तल्ला छाना (roof) भएका कारण यसको नाम “Nyatapola” (नेवारी भाषामा पाँच तला) राखिएको हो।
🔹 पाइलासम्म पुग्ने स्केलामा पाँच स्तरका संरक्षक मूर्तिहरू (जिम्मेवार हात्ती, सिंह, ग्रीफिन आदि) राखिएका छन् जसलाई क्रमश: तलको पातसम्म १० गुणा शक्तिशाली मानिन्छ।
🔹 यसको संरचना अत्यन्त बलियो भएकाले यसले 1934 र 2015 का ठूला भूकम्पहरूमा केवल सीमित क्षति भोग्यो।