29/08/2026
29 sierpnia 1944 roku - koniec łódzkiego getta
Tego dnia ze stacji Radegast odjechały ostatnie transporty mieszkańców łódzkiego getta. Ich kierunek był jeden: Auschwitz-Birkenau.
Wiosną 1944 roku w getcie pozostawało jeszcze ponad 70 tysięcy osób. W czerwcu Niemcy wznowili deportacje, początkowo kierując transporty do ośrodka zagłady w Chełmnie nad Nerem. Od początku sierpnia kolejne pociągi odjeżdżały już do Auschwitz-Birkenau.
Do 29 sierpnia 1944 roku wywieziono z Łodzi dziesiątki tysięcy Żydów. Ostatnimi transportami wyjechali Ci, którzy pozostali jeszcze w getcie, wśród nich Chaim Mordechaj Rumkowski wraz z rodziną. Większość deportowanych została zamordowana w Auschwitz-Birkenau.
Po ostatnim transporcie getto praktycznie przestało istnieć. Pozostała jedynie niewielka grupa więźniów, których Niemcy zmusili do porządkowania opuszczonej dzielnicy i usuwania śladów po jej mieszkańcach.
29 sierpnia nie jest więc datą „wyzwolenia” łódzkiego getta. Jest datą jego ostatecznej likwidacji - końcem miejsca, w którym przez kilka lat uwięziono setki tysięcy ludzi i które stało się jednym z symboli Zagłady.
Warto dziś zatrzymać się przy tej dacie. Nie tylko po to, by pamiętać o liczbach i wydarzeniach, ale przede wszystkim o ludziach - mieszkańcach Łodzi, którzy mieli swoje rodziny, domy, plany i marzenia.
