Co to jest strona internetowa?

Cyfrowe Lapidarium Poznania

Strona główna
Polska
Poznan
Cyfrowe Lapidarium Poznania

Wirtualna przestrzeń, gdzie opisywana jest funeralna historia Poznania i jego mieszkańców.

✔ Projekt Cyfrowe Lapidarium Poznania działa od końca 2016 r., pierwotnie jako Cmentarze Poznania (cmentarze-poznania.pl); od sierpnia 2020 r. jako e-lapidarium.pl.

✔ Autorem Cyfrowego Lapidarium Poznania jest Paweł Skrzypalik – ur. w Poznaniu; politolog, historyk idei, regionalista, popularyzator historii funeralnej i tanatoturystyki. Inspiruje i moderuje oddolne inicjatywy ratujące „trudną pami

ęć”, związaną z wielonarodowym, wielokulturowym i wielowyznaniowym dziedzictwem Poznania i Wielkopolski. Współpracuje z organizacjami pozarządowymi, wspólnotami mieszkańców, z jednostkami samorządu terytorialnego oraz z Instytutem Pamięci Narodowej przy działaniach na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego oraz podtrzymania i promowania pamięci historycznej o dawnych mieszkańcach regionu. Realizuje projekty edukacyjne, wspierające funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego.

💡 CZYTAJ WIĘCEJ ⤵
https://e-lapidarium.pl/o-projekcie/

30/12/2025

Mamy w Poznaniu jedną z najbogatszych kolekcji portretów trumiennych. „Konterfekty osoby nieboszczykowej”, jak je niegdyś nazywano, to skarb polskiej kultury sarmackiej XVII i XVIII w. i unikatowe zjawisko na tle sztuki światowej - czytamy na stronie Muzeum Narodowego w Poznaniu, gdzie portrety trumienne stanowią istotną część ekspozycji Galerii Sztuki Polskiej XVI-XVIII w. Obecne są również w zbiorach Muzeum Archidiecezjalnego oraz Ratusza.
___
Niedawno dokonano ciekawego odkrycia – historyk, prof. Marceli Tureczek z Uniwersytetu Zielonogórskiego, wpadł na trop zaginionego konterfektu Wawrzyńca Pilenusa, uznawanego za „najcenniejszy portret trumienny w Polsce”. Dzieło z końca XVII w., pochodzące z kościoła św. Wojciecha w Poznaniu, przez lata uchodziło za zaginione, tymczasem…
Patrz komentarze niżej ⤵
___
Źródło załączonego artykułu: „Głos Wielkopolski” z 11 stycznia 1948 r., nr 10, s. 3.

22/12/2025

Szanowni Państwo,
z żalem i smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że dnia 17 grudnia b.r. zmarł ś.p. Leszek Krajkowski, wieloletni przewodniczący Stowarzyszenia, autor publikacji o Zabytkowym Cmentarzu Jeżyckim a także autor licznych artykułów i prelekcji, zarówno o tym cmentarzu jak i innych cmentarzach poznańskich, inwentaryzator cmentarzy Poznania, jako pierwszy dokonał spisu wszystkich pochowanych na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan co zostało opublikowane w roczniku Towarzystwa Genealogiczno - Heraldycznego "Gens" w 1991 roku. Inicjator i realizator przeniesienia i upamiętnienia księdza Wacława Meyera, założyciela Cmentarza Jeżyckiego, współorganizator licznych uroczystości odbywających się na terenie cmentarza a także koordynator renowacji zabytkowych nagrobków znajdujących się na tym cmentarzu , które sukcesywnie odnawiane są staraniem Stowarzyszenia, na które fundusze są zbierane podczas kwesty w dzień uroczystości Wszystkich Świętych.
Niech odpoczywa w pokoju.
Pogrzeb odbędzie się we wtorek 30 grudnia o godz. 12:00 na Cmentarzu Górczyńskim.

21/12/2025

Nieustannie rozwijamy społeczny projekt „systemu informacji przestrzennej” obejmujący poznańskie nekropolie.
Oprócz kosmetycznych poprawek i funkcjonalnych udoskonaleń – jak np. precyzyjne oznaczenie większości pocmentarnych działek geodezyjnych według danych pozyskanych z Ewidencji Gruntów i Budynków – Marcin Popławski, autor projektu, wskazał przebieg średniowiecznych murów miejskich...
___
Na załączonej rycinie z połowy XIX wieku ks. Stanisław Lekszycki uwiecznił północny fragment muru obronnego wraz z basztą oraz podominikański klasztor, położone w obrębie historycznej osady św. Gotarda.

Przestrzeń ta – dziś przede wszystkim w warstwie podziemnej – znakomicie ilustruje ścisłą relację przestrzenną „krajobrazu warownego” Poznania z jego funeralną historią; późnośredniowieczne oraz nowożytne pochówki i fortyfikacje czekają na ponowne odkrycie przez archeologów przy okazji planowanych w tym miejscu inwestycji...
___
ℹ️ Przypominam, że oddolnie tworzony „system informacji przestrzennej” dostępny jest poprzez zakładkę na stronie e-lapidarium; link w komentarzu niżej. Czekamy na Państwa uwagi i propozycje!

19/12/2025

„Zapisani w księdze życia”, to kolejna pionierska publikacja, wydana przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu, ewidencjonująca mogiły wojenne w Wielkopolsce - po grobach ofiar z lat 1918-1921 (wyd. 2020), grobach z okresu powstania styczniowego (wyd. 2022) oraz grobach ofiar komunistycznego terroru (wyd. 2023) otrzymaliśmy zbiór obejmujący rozpoznane dotąd groby żydowskich ofiar z okresu II wojny światowej w województwie wielkopolskim.

Doświadczony zespół Autorów – inspektorów wojewódzkich odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa narodowego, z którymi od kilku lat skutecznie współpracuję – wykonuje tytaniczną pracę, merytoryczną uwagą obejmując chronione przez Rzeczpospolitą Polską groby wojenne na obszarze Wielkopolski. Państwo również mogą wesprzeć te działania swoją wiedzą czy uwagami do opublikowanych już książek... (por. informacje w komentarzu).
___
Wymienione wyżej publikacje dostępne są w formie plików pdf; link do strony, z której można je pobrać zamieściłem w komentarzu pod wpisem.
Serdecznie gratuluję Autorom; dziękuję za Waszą pracę!

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu Jewish Community of Poznan
Wielkopolski Sztetl
Fundacja Tu Żyli Żydzi - Jews Lived Here Foundation
Miasteczko Poznań

17/12/2025

Od połowy XV wieku we wschodniej części dawnego Chwaliszewa istniały dwie przyszpitalne świątynie...

Południową stronę chwaliszewskiego przyczółka Mostu Tumskiego zajmował kościół pw. św. Wawrzyńca; po stronie północnej stał pomocniczy dla kolegiaty św. Mikołaja na Zagórzu kościół pw. św. Barbary. Przy tym ostatnim założono niewielki cmentarzyk. Podczas wizytacji w 1779 r. ks. Józef Rogaliński zanotował: „Cmentarz od strony uliczki jest z porządnego muru, z bramą murowaną i zamykanymi wrotami drewnianymi, od tyłu kościoła jest tylko płot drewniany. Na tym cmentarzu stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena, sporządzona staraniem sławetnego Michała Gościmskiego, burmistrza chwaliszewskiego, szczególnego dobrodzieja tego kościoła. Przed tą figurą stoi piękna szklana lampa, płonąca przez cały dzień”.

Oba kościoły wraz z cmentarzem zniesiono na początku XIX stulecia na mocy pruskich przepisów sanitarnych. Od tego czasu krajobraz Chwaliszewa uległ głębokim przeobrażeniom - trudno dziś precyzyjnie wskazać lokalizację świątyń. Najprawdopodobniej to ich relikty odnaleziono sto lat temu, podczas budowy nowego mostu...
___
Rozpoczęte niedawno prace wokół Mostu Chrobrego, przygotowujące teren (czyli historyczną i archeologiczną "strefę zero" między Tumem a Chwaliszewem i Zagórzem) do budowy nowej przeprawy przez Wartę, zapewne odbywają się pod czujnym okiem konserwatora i nadzorującego je archeologa, prawda?
___
A przy okazji - zapraszam na moją drugą stronę: Juchta z Chwaliszewa, gdzie pisuję o historii i teraźniejszości "Poznańskich Bałut"... ;)

16/12/2025

„Nie mamy tutaj trwałego miasta, ale szukamy tego, które ma przyjść” [Hbr 13,14].

Z udziałem ks. Marcina Kotasa, proboszcza Parafia Ewangelicko-Augsburska (Luterańska) w Poznaniu, powtórnie pochowaliśmy dziś szczątki mieszkańców Poznania, podjęte podczas prac budowlanych, prowadzonych na terenie dawnego cmentarza ewangelickiego przy ul. Grunwaldzkiej. Szczątki trafiły do specjalnie do tego wyznaczonej kwatery na Miłostowie - poznańskiego „Cmentarza Nieistniejących Cmentarzy”.
Panu prof. Arturowi Różańskiemu, poznańskiemu archeologowi, dziękuję za organizację pochówku.

25/11/2025

Obchodzony dziś Dzień Kolejarza, to dobra okazja, aby przypomnieć o ważnym kolejowym dziedzictwie regionu, jakie niewątpliwie stanowi Średzka Kolej Powiatowa!
Inauguracja budowy ŚKP pod koniec XIX w., a następnie rozbudowa tras i bocznic - zarówno w wersji wąsko-, jak i normalnotorowej - prowadzących do okolicznych zakładów przemysłowych, miały niebagatelny wpływ na gospodarczy sukces regionu, o czym przypomniano w lokalnej prasie w przeddzień PeWuKi (1929 r.)...
___
Przychylam się do inicjatywy członków Rada Osiedla Antoninek-Zieliniec-Kobylepole, aby na obszarze Kobylegopola, gdzie docierały oba rodzaje linii, utworzyć skwer/plac/rondo imienia Średzkiej Kolei Powiatowej. Byłaby to swoista pamiątka po instytucji będącej synonimem poznańskiej gospodarności z początku XX w., a zarazem upamiętnienie robotników kolejowych zaangażowanych w wieloletnią obsługę ŚKP.

Liczę na przychylność i wsparcie czułego na tematy historyczne p. Radnego Andrzej Rataj Wiceprzewodniczący Rady Miasta Poznania! ;)

24/11/2025

Prace ziemne realizowane podczas budowy tramwaju w ul. Ratajczaka prowadzone są na terenie łącznika pomiędzy dawnymi cmentarzami ewangelickimi: św. Pawła (Park Drwęskich wraz z otoczeniem Pomnika Powstańców Wielkopolskich) oraz Świętego Krzyża (południowo-wschodnia część Parku Marcinkowskiego). Użytkowano je w drugiej połowie XIX w.; wówczas oba cmentarze dzieliła jedynie wąska droga, a groby zajmowały znacznie większy obszar, niż sugeruje dzisiejszy układ przestrzenny. Szczątki ujawniano w tej okolicy wielokrotnie, o czym świadczą notki prasowe z przełomu XIX i XX wieku i późniejsze...
___
Odzwierciedlenia starego układu przestrzennego próżno szukać we współczesnym podziale geodezyjnym. W związku z czym od roku 2021 strona społeczna prowadziła korespondencję z jednostkami Urzędu Miasta Poznania, zwracając uwagę na prawdopodobieństwo odnalezienia ludzkich szczątków oraz potrzebę konserwatorskiego i archeologicznego nadzoru nad inwestycją.
___
Prace ziemne przewidziane w ramach budowy nowej trasy tramwajowej obejmą także zarejestrowane wcześniej, cenne stanowiska archeologiczne, m.in. relikty przedmieścia świętomarcińskiego oraz osady Nowe Ogrody. Jestem niezmiernie ciekaw jakie są praktyczne efekty zadeklarowanych nadzorów eksperckich.

22/11/2025

Na kolejny - po Rusałce, Ratajach i Piątkowie - spacer historyczno-przyrodniczy zapraszamy wraz z Magdą | Archiwum Społeczne Drzew | do poznańskich Naramowic!

W XVIII w. północną rubież Poznania zasiedlali osadnicy olęderscy. Śladów ich obecności wspólnie poszukamy w krajobrazie naramowicko-umultowskiego pogranicza, wędrując starymi drogami wzdłuż Różanego Potoku w stronę Warty, i dalej, od leśniczówki do wiejskiej części Naramowic...
___
Organizatorem spaceru jest Lotaryńska 6: Mikro Dom Kultury.
📅 29.11.2025 (sobota), godz. 12:00 - 15:00
📌 Zbiórka: przy przystanku autobusowym "UAM Kampus" (ul. Uniwersytetu Poznańskiego/Krygowskiego/Umultowska).
❗️ Obowiązują bezpłatne zapisy: [email protected]
❗️ Trasa spaceru ma ok. 6-7km i potrwa przynajmniej 2 godziny. Warto zadbać o wygodne obuwie i dostosowany do pogody ubiór. Można zabrać ze sobą kijki trekkingowe.
___
LINK do wydarzenia w komentarzu niżej ⤵
Do zobaczenia na olęderskim szlaku! 👋

21/11/2025

Ciekawa inicjatywa Klub Miłośników Pojazdów Szynowych w Poznaniu - zwięzłe przypomnienie o funkcjonowaniu linii trolejbusowej, kursującej pomiędzy poznańskimi Garbarami a Naramowicami w latach 1949-1969, na przystanku autobusowym "Wilczak". Mała rzecz a cieszy! :)
___
Mam nadzieję, że w przyszłym roku w sąsiedztwie Parku Kosynierów przy ul. Naramowickiej stanie przygotowana przeze mnie (dwa lata temu) tablica historyczna SIM, przypominająca o wąskotorowym połączeniu kolejowym Poznania z Biedruskiem. Obie trasy - przedwojenna wąskotorowa i powojenna trolejbusowa - częściowo pokrywały się...

22/10/2025

Grób tragicznie zmarłego Zygfryda Kocha (1934-1950) na nieczynnym cmentarzu Ducha Świętego przy ul. Leśnej w Poznaniu.
Zygfryd utonął w Warcie, świętując z kolegami rozpoczęcie nauki w zawodzie krawca...

Pradziadkowie Zygfryda, Ferdinand Koch (1837-1895) oraz Julianna z d. Knoll (1842-1895) należeli do luterańskiej parafii Świętego Krzyża na Grobli w Poznaniu; byli protestantami. Ich syn, Wojciech (1872-1922), poślubił katoliczkę, Walentynę (1877-1945). Natomiast wnuk Ferdinanda - ojciec Zygfryda - Stanisław (1910-1983), wraz z bratem Antonim byli znanymi w Antoninku murarzami; na niejednym starym domu w tej części miasta stoi jeszcze komin ich produkcji... To bracia Koch wybudowali bramę wiodącą na cmentarz Ducha Świętego - jej relikty udało mi się uratować dzięki wsparciu Wydziału Kultury UMP. Dziś, odnowiona dzięki środkom regularnie przekazywanym przez miejscową radę osiedla, zdobi wejście na ten wyjątkowy leśny cmentarz.
Wkrótce, tuż za odnowioną bramą, stanie też tablica historyczna Systemu Informacji Miejskiej mojego autorstwa, przygotowana w ramach projektu koordynowanego przez Wydział Kultury.
___
Chętnych do pomocy w społecznych pracach porządkowych na nieczynnym cmentarzu przy ul. Leśnej wraz z Rada Osiedla Antoninek-Zieliniec-Kobylepole zapraszamy w nadchodzącą sobotę 25 października od godz. 10. Warto zobaczyć jak bardzo w ostatnich latach, dzięki solidarnemu zaangażowaniu strony społecznej, rady osiedla oraz miejskich jednostek zmienił się zaniedbany wcześniej cmentarz... :)

Antoninek
Dom Kultury AZK
Zieliniec w Poznaniu
Meteor Studio
Moja mała Ojczyzna- Osiedle Antoninek Zieliniec Kobylepole

21/10/2025

Administrator najstarszych, zabytkowych nekropolii* Poznania z honorowymi pochówkami zasłużonych obywateli naszego miasta, wydał zalecenia dotyczące społecznych porządków na cmentarzach w okresie zaduszkowym oraz przed Narodowym Świętem Niepodległości; polecam Państwa uwadze...
___
* Aaa, przepraszam... "terenów zadrzewionych z mogiłami"... 🙃

Adres

Poznan

Strona Internetowa

https://e-lapidarium.pl/, https://mapo-pl.github.io/poznanskie_cmentarze/cp.html

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Cyfrowe Lapidarium Poznania umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Cyfrowe Lapidarium Poznania:

Skróty

Chcesz aby twoja firma była na górze listy Biuro Podróży w Poznan?