Wrocław Wojtka Gruka - sztuka i historia

18/09/2026

📣 Zwolniły się cztery miejsca na niedzielny (20.09) spacer po zamkach piastowskich Wrocławia! 📣

🏰 Spacer zaczniemy od podziemi Ostrowa Tumskiego (Piastowska Pieczęć 😍) , a zakończymy w arsenale. Jego budowę rozpoczęto w 1459 r... na potężnych zrębach drugiego zamku lewobrzeżnego 😲

🫅 Budowy zamku z czasów księcia Henryka IV Probusa (zmarł w 1290 r.) nigdy nie dokończono, a jego relikty odnaleziono dopiero podczas badań archeologicznych prowadzonych od l. 70. XX w.

🏰 Arsenał nieprzypadkowo pozostaje więc najbardziej "średniowieczno-zamkową" budowlą Wrocławia - poszukajmy razem śladów jego książęcej przeszłości! Zapraszam na spacer z przewodnikiem!

📣 Obowiązują zapisy, liczba miejsc ograniczona!

"Trzy zamki piastowskiego Wrocławia"

📅 niedziela, 20.05, godz. 15:00
💰 koszt: 30 zł + 15/20 zł za wstęp do "Piastowskiej pieczęci" Piastowska Pieczęć
🚩zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim

zapisy (limit 20 osób!):
☎️ +48 504 704 398
📧 [email protected]

16/09/2026

Kilka zdjęć z wystawy gotyckiej "Stulecie" w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Narodowe we Wrocławiu . Zapraszam do obejrzenia 🙂

15/09/2026

Ja i mur, a raczej 🧱 MUR CEGLANY💪, o którym uwielbiam Wam opowiadać! 😍

(📣 i znów opowiem - już w nd. 20.09 o godz. 15 🙂)

Mur to potężny, mur piastowski - jeden z _najstarszych_ ceglanych murów w Polsce!
..czy zastanawialiście się kiedyś skąd się wzięła cegła na naszych ziemiach?

Przyjechała tu z księciem śląskim Bolesławem Wysokim, powracającym z wygnania, z dworu cesarza Fryderyka Barbarossy w latach 60. XII wieku. No, właściwie, to nie tyle cegła z nim przyjechała, co cystersi, którzy posiadali sekret jej wyrabiania. Wkrótce na Śląsku wzniesiono trzy najstarsze budowle ceglane w Polsce: zamek we Wleniu, klasztor w Lubiążu i ogromną wieżę mieszkalno-obronną na wrocławskim Ostrowie Tumskim (zobaczcie do komentarza jak wyglądała! 🔽).

Wieża miała ok. 20 m wysokości i 25 metrów średnicy i zbudowana była na rzucie okręgu. Posadowiona była na potężnym, arkadowym fundamencie o grubości 2,5 m i wysokości 3m. I to właśnie fragmentem tej arkady zachwycam się na zdjęciu 😍

Powiem tak: w podziemiach Ostrowa Tumskiego Piastowska Pieczęć jest o czym opowiadać! Zapraszam na spacer historyczny po trzech piastowskich zamkach Wrocławia!

✨️Szczegóły✨️

"Trzy zamki piastowskiego Wrocławia"

[Od podziemi Ostrowa Tumskiego po arsenał wzniesiony na reliktach tajemniczego zamku z końca XIII w.!]

📅 niedziela, 20.09, godz. 15:00
💸 koszt: 30 zł + 15/20 zł za wstęp do Piastowskiej Pieczęci
📍zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7pVElSYXg

======
Zapisy:

📧 [email protected]
☎️ 504-704-398

Za zdjęcie dziękuję p. Marzenie Baranowskiej 🙂

13/09/2026

Dlaczego "Wrotizla"? 🤔 Nie wiadomo, ale można się domyślać (a przynajmniej prof. Rosik się domyśla) 😉

Ktoś chyba uznał, że dobrym pomysłem będzie uzupełnienie tablicy upamiętniającej ustanowienie w roku 1000 biskupstwa wrocławskiego najstarszym zapisem nazwy miasta.

Tyle, że ten brzmi "Wortizlava", a nie "Wrotizla". Nazwę "Wortizlava" zapisał najpóźniej w 1018 roku w swojej kronice Thietmar we fragmencie dotyczącym obrony Niemczy w 1017 roku. Zgodnie z jego relacją właśnie "in Wortizlava civitate" Bolesław Chrobry miał oczekiwać rozstrzygnięcia oblężenia prowadzonego przez cesarza rzymskiego Henryka II (późniejszego św. Henryka) w sojuszu z pogańskimi Lucicami. Thietmar wspomina o Wrocławiu jeszcze w opisie zjazdu gnieźnieńskiego, wspominając o biskupie Janie wrocławskim (wrotizlaensis). Zapis "Wrotizla" pojawia się dopiero w XII-wiecznych "Rocznikach magdeburskich.

"Wrotizla" na tablicy osadzonej w chodniku przy pl. Nankiera mogła wiec zostać zaczerpnięta z "Roczników magdeburskich", albo utworzona od przymiotnika "wrotizlaensis" z Kroniki Thietmara - tylko po co, skoro w tym samym źródle był też do wzięcia gotowy rzeczownik "Wortizlava"?

Profesor Rosik zauważa, że do utrwalenia się błędnego poglądu o "Wrotizli" jako pierwotnym brzmieniu nazwy Wrocławia przyczyniła się popularność książki Mikrokosmos Normana Daviesa i Rogera Moorhouse'a...

Na podstawie: Stanisław Rosik, "Wortizlava. Czy Wrocław był(a) kobietą?", Chronicon 2018.

✨️Po więcej ciekawostek z najstarszej historii Wrocławia zapraszam na dwa "piastowskie" spacery historyczne:✨️

1.
"Trzy zamki piastowskiego Wrocławia"

[Od podziemi Ostrowa Tumskiego po arsenał wzniesiony na reliktach tajemniczego zamku z końca XIII w.!]

📅 niedziela, 20.09, godz. 15:00
💸 koszt: 30 zł + 15/20 zł za wstęp do Piastowska Pieczęć
📍zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7pVElSYXg

2.
"Wrocław po piastowsku" - oprowadzam razem z Mateusz Magda z Muzeum Miejskiego.

[Od Ostrowa Tumskiego przez Rynek pod pomnik Bolesława Chrobrego. Dowiedz się, jak wiele Wrocław zawdzięcza Piastom! …choć wiele mitów zostanie obalonych]

📅 niedziela, 27.09, godz. 16:00
💸 koszt: 40 zł
📍 zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7iOtguHvq

======
Zapisy:

📧 [email protected]
☎️ 504-704-398

Dolnośląski Klub Przewodnicki "Spółdzielnia"

13/09/2026

Dużo z tego, co opowiadam Państwu na moich oprowadzaniach, to wiedza wypracowana przez tą panią... 🕯

Z głębokim żalem zawiadamiamy o śmierci prof. Marty Młynarskiej-Kaletynowej, wybitnej badaczki średniowiecza, wieloletniego pracownika Instytutu Archeologii i Etnologii PAN we Wrocławiu i wielkiej Przyjaciółki naszego Instytutu.

Pani Profesor odegrała bardzo ważną rolę w badaniach nad średniowiecznym osadnictwem, miastami, zwłaszcza nad Wrocławiem. Przez lata stała na czele prac nad „Atlasem historycznym miast polskich”, t. IV: Śląsk. Stały trzon wrocławskiego zespołu tworzyli profesorowie Mateusz Goliński i Rafał Eysymontt, a od 2014 r. także Dagmara Adamska. Przy kolejnych opracowaniach współpracowali z zespołem również inni pracownicy naszego Instytutu.

Pani Profesor miała w sobie niezwykłą klasę, dyskrecję, serdeczność i uważność na innych. Potrafiła przy jednym stole połączyć historyków, archeologów, historyków sztuki i architektury, doświadczonych uczonych i tych, którzy dopiero zaczynali swoją drogę. Szczególnie ważne było dla Niej wspieranie młodych badaczy: umiała dostrzec ich możliwości, obdarzyć zaufaniem i dodać im wiary we własną pracę.

W 2018 r. właśnie w naszym Instytucie, wspólnie z archeologami z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk, przygotowaliśmy jubileusz 65-lecia Jej pracy zawodowej. Przyjechali wówczas do Wrocławia badacze różnych pokoleń z całej Polski. Nasze audytorium było pełne ludzi. To spotkanie najlepiej pokazało, jak wiele osób i środowisk Pani Profesor potrafiła wokół siebie zgromadzić.

Marto, będzie nam Ciebie bardzo brakowało!

Pogrzeb Pani Profesor odbędzie się w sobotę, 19 września, o godz. 14.00 w Węgrzynowie koło Makowa Mazowieckiego, gdzie spocznie w rodzinnym grobowcu Młynarskich.

12/09/2026

Zagadka: gdzie we Wrocławiu znajdziemy tę rozetę z witrażem? 🤔

Zapraszam na moje spacery historyczne po Wrocławiu 🙂. Program znajdziesz na mojej stronie FB. Wolisz dostawać aktualny program raz w miesiącu na maila? Podaj mi swój adres 📧 na [email protected] lub sms na 504 704 398 😊 / pozdrawiam, Wojtek Gruk

11/09/2026

Rzut oka na... dziedziniec lewobrzeżnego zamku we Wrocławiu!

Chodź ze mną na spacer i dowiedz się, jak dużo z drugiego wrocławskiego zamku NADAL znajduje się w barokowym kompleksie Uniwersytetu Wrocławskiego!

Zaczynamy na Ostrowie Tumskim od zwiedzania reliktów tamtejszego zamku - Piastowska Pieczęć , potem idziemy pod Uniwerstet, a kończymy w arsenale miejskim wzniesionym na reliktach nieukończonego XIII-wiecznego zamku. Zobaczymy tam m.in. gotyckie, najstarsze w mieście pozostałości mostu!

Szczegóły:

"Trzy zamki piastowskiego Wrocławia"

📅 niedziela, 20.09, godz. 15:00
💸 koszt: 30 zł + 15/20 zł za wstęp do Piastowska Pieczęć
📍zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7pVElSYXg

======
Zapisy:

📧 [email protected]
☎️ 504-704-398

10/09/2026

Jeden z największych skarbów Wrocławia znajduje się POD tym białym budynkiem! 😲

Stoi on bowiem w miejscu dawnego zamku piastowskiego na Ostrowie Tumskim, którego relikty udostępniono zwiedzającym jako arcyciekawy park archeologiczny Piastowska Pieczęć ! Chętnie Cię po nim oprowadzę juz w nd., 20.09 podczas spaceru historycznego "Trzy zamki piastowskiego Wrocławia" 🫵

"Piastowska pieczęć" znakomicie uświadamia jakość i wielkość najstarszego wrocławskiego zamku, którego kolejne etapy rozbudowy ekspozycja pokazuje jak na dłoni. Rozmach książęcych fundacji świadczy o znaczeniu, jakie Wrocław miał dla władców z najstarszej polskiej dynastii. To tam powstała jedna z pierwszych ceglanych budowli w Polsce - ogromna cylindryczna wieża Bolesława Wysokiego; tam też książę Henryk IV Probus zbudował sobie iście królewski zamek odpowiadający jego ambicjom zjednoczenia Królestwa Polskiego - kilka dekad przed Władysławem Łokietkiem!

Wizyta w podziemiach Ostrowa Tumskiego będzie tylko pierwszym przystankiem podczas spaceru! Kto wie, gdzie znajdowały się dwa pozostałe zamki piastowskie (jeden nieukończony), których śladów poszukamy w dalszej części oprowadzania? 🤔

Szczegóły:

"Trzy zamki piastowskiego Wrocławia"

📅 niedziela, 20.09, godz. 15:00
💸 koszt: 30 zł + 15/20 zł za wstęp do Piastowska Pieczęć
📍zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7pVElSYXg

======
Zapisy:

📧 [email protected]
☎️ 504-704-398

09/09/2026

Piastowskie dziedzictwo Wrocławia - dwa wrześniowe ✨️spacery historyczne✨️! Fakty są ciekawsze od legend 😉

[Na zdjęciu XIV-wieczny orzeł... piastowski? Śląski? Cesarski? Na kolegiacie św. Krzyża i Bartłomieja na Ostrowie Tumskim]

1.
"Trzy zamki piastowskiego Wrocławia"

[Od podziemi Ostrowa Tumskiego po arsenał wzniesiony na reliktach tajemniczego zamku z końca XIII w.!]

📅 niedziela, 20.09, godz. 15:00
💸 koszt: 30 zł + 15/20 zł za wstęp do Piastowska Pieczęć
📍zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7pVElSYXg

2.
"Wrocław po piastowsku" - oprowadzam razem z Mateusz Magda z Muzeum Miejskiego.

[Od Ostrowa Tumskiego przez Rynek pod pomnik Bolesława Chrobrego. Dowiedz się, jak wiele Wrocław zawdzięcza Piastom! …choć wiele mitów zostanie obalonych]

📅 niedziela, 27.09, godz. 16:00
💸 koszt: 40 zł
📍 zbiórka: przed kościołem św. Marcina na Ostrowie Tumskim
ℹ️ więcej: https://fb.me/e/7iOtguHvq

======
Zapisy:

📧 [email protected]
☎️ 504-704-398

Dolnośląski Klub Przewodnicki "Spółdzielnia"

08/09/2026

Gasnące piękno starej kamienicy.

Konsola w formie ślicznej, kobiecej twarzy, z której wyrasta kwiecisty krzew. Typowo secesyjna fantazja.

Pion chyba po pożarze, pół kamienicy wygląda na opuszczone. Może doczeka lepszych czasów. Po drugiej stronie była taka sama. Ale już jej nie ma.