08/06/2015
Dijital ortamda güvenli oy kullanmak mümkün mü?
Ülkemizde ki mevcut sistem de, seçim günü kullanılan oylar sandık başında elle sayılıyor. Sonrasında, YSK'nın 2007 den beri kullandığı seçim yazılımı SEÇSİS üzerine giriliyor.Yunanistan ve ABD artık bu yazılımı kullanmıyor.
Mevcut sistemin zayıflıkları nelerdir dersek; SEÇSİS' sisteminde kullanılan bilgisayarların günlük çalışma bilgisayarları olması yani günlük işlerin yanında canınız sıkıldığında oyun kurup oyun oynayabileceğiniz bilgisayarlar. Kurulan oyun ve programlarda genellikle lisansız (korsan) uygulamalar olduklarından virüslü olma olasılıkları çok yüksek. SEÇSİS'in açık kaynak kodlu olmaması (kodlarının ne olduğunu ve ne yaptığını bilmiyoruz) şeffaflıktan uzak ve manipüle edilebilmesini sağlıyor. Ayrıca oylar sistemde sadece sayı olarak saklanıyor. Daha sonra benim oyum acaba sisteme doğru girildimi diye kontrol etme şansınız yok.
Peki dijital oylama nasıl mümkün olacak; Elektronik seçim sistemleri uzmanı David Bismark en önemli noktanın doğrulanabilirlik olması gerektiğini söylüyor. Bu sistemler şu an Baltık ve İskandinav ülkelerinde kullanılıyor. Şöyle ki dijital oy pusulalarına baktığınızda aday listesindeki sıralamanın her bir pusulada farklı olduğunu göreceksiniz. Pusulalar iki parça, tırtıklı bir bölümle ikiye ayrılıyor. Bir tarafında aday listesi, diğer tarafında size özel, o an oluşturulmuş şifre var. Bu şu anlama geliyor, herhangi bir pusulada seçeneğinizi işaretleyip sonra da aday listesi kısmını ayırırsanız, geri kalan parçaya bakarak kime oy verdiğinizi söylemem mümkün olmayacak. Ayrıca her bir oy pusulası formunda, sağ tarafta, 2D barkod şeklinde şifrelenmiş bir sayı var. Karmaşık bir şifreleme... Ancak oy kullanma işleminde, alıştığınızın dışında bir durum yok. Böylece karmaşık şifrelemeyi bilgisayarlara yaptırıp sonra da kâğıdı, doğrulama için kullanabiliriz. Oy şifreli olduğu için merkezi olarak yüklenebilir, depolanabilir, sayılabilir ve herkesin görebilmesi için bir internet sitesinde yayınlanabilir. Bu şifreli oyu, makbuz olarak yanınızda götürürsünüz. Seçimlerden sonra bu makbuzla internet sitesindeki oyu karşılaştırarak oyunuzun sayılıp sayılmadığını kontrol edebilirsiniz. Oylar şifrelenmiş olduğu için bir seçim görevlisi ne oy kullandığınızı öğrenmek istese bile öğrenemez, ayrıca hükümet de ne oy kullandığınızı öğrenemez. Hacker’lar da sisteme girip oyunuzun ne olduğunu öğrenemez, kimse sisteme girip oyunuzu da değiştiremez çünkü bu durumda sistemdeki oy, makbuzdakiyle uyuşmayacaktır. Oyların kaybolması da mümkün değil, çünkü o zaman, kendiniz baktığınızda da oyunuzu bulamazsınız.
