24/03/2021
Mekke’de Kabe-i Muazzamada bulunan Hacerül Esved’e ait parçaların İstanbul’da yıllardan beri bulunduğunu biliyormuydunuz. Istanbuldaki Camiileri, Külliyeleri gezerken birçok keşiflerde bulunmanın heycanı içerisindeyim ve bu heycan herdefasında yeni şeyler öğrenmekle birlikde artıyor. Ecdadımızın inşaa ettiği her camii şüphesiz birbirinde güzel ve gizemli, fakat çok güzel nitelikde bulunan birkaç camii varki beni hersene mıknatıs gibi kendisine çekiyor. Herbir Camiinin size anlatacaği birbirinden ilginç hikaye ve tarihe sahip olmasi sizin gezme ve öğrenme şevkinizide haliylen artırıyor. Mesela Rüstem Paşa caminin eşi benzeri olmayan çinileri, Küçük Ayasofya Camiisinin avlusundaki muhteşem atmosferi yanı sıra Sokullu Mehmet Paşa Camiisi`nin Hacerül Esved taşları.
Hacer-ül Esved’e Kâbe’ye gittiği halde bile dokunamayanlar için İstanbul’da bir fırsat var. Mübarek Ramazan ayını geride bırakırken, Kâbe-i Muazzama’dan bir parçasını bağrında barındıran Sokullu Mehmet Paşa Camii’ne rotamızı çevirerek, hacer-ül esved taşını görmeye gidiyoruz. Bahçesine girer girmez semtten ayrı bir atmosferle karşılandığımızı itiraf etmeliyiz. Çeşit çeşit kuşların cıvıltılarıyla eşsiz bir senfoniye bürünüp kulağımıza üflenen bu ses, Topkapı Sarayı’ndan aşina olduğumuz bir haldi. Saatlerce seyretmeye doymayacağımız bu camide, asırlardır Müslümanların hürmet gösterdiği mukaddes taş Hacer-ül Evsedi Kâbe-i Muazzama’daki tavır ile “ Bismillahi Allah-u Ekber” diyerek selamlıyoruz.
Kâbe’de dokunmak ne kadar zor ise…
Mübarek ecdadımızın zarif ve ince düşüncesi ile Hacer-ül Esved taşının çevresine muhafaza yapılır. Yıllar geçip eskiyen, üzerinden kopan parçalar İstanbul’a Osmanlı devleti vesilesiyle getirilir. 1571 senesinde Osmanlı sadrazamı Sokullu Mehmet Paşa, zevcesi İsmihan Sultan adına bir cami inşâ ettirir. Caminin giriş kapısı üzerine, mihrabın üst kısmına, minbere ve minber kubbesinin altına Hacer-ül Esved’in 4 parçası yerleştirilir. Bu mübarek taşlara dokunmak, hele ki böylesine feyzi bol günlerde yakınında bulunmak bizleri asıl Hacer-ül esved taşına dokunmuş kadar hissedar eyler.
Birincisi, giriş mahfilinin altındadır (2×3 cm büyüklüğünde)
İkincisi, mihraptaki Kuran ayetinin hemen altında (3×1,5 cm büyüklüğünde)
Üçüncüsü, minber kapısı üzerinde (1,5 cm kare şeklinde)
Dördüncüsü, minber kubbesinin altında (1,5 cm ebadında)
Hacer-ül Esved taşının diğer bir parçası ise Kanun-i Sultan Süleyman Han’ın türbesinin giriş kapısı üstündeki saçağın altına bulunur.
Ne yazık ki İstanbullu vatandaşlar bundan bihaber. Hacer-ül Esved taşını Mekke-i Mükerreme’de görmek, dokunmak ne denli zor ve meşakkatli hatta imkânsız ise bu taşa dokunmak, yakından görmek hatta dokunmak Sokullu Mehmet Paşa Camii’nde bir o kadar kolay ve mümkündür.
Hacer-ül Esved, Sokullu Mehmet Paşa Camii’nde, iman aşkı ile dokunulmayı, ziyaret edilmeyi bekliyor. Keşfedilmeye değer bir cami!
Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi (Kadırga) Arkadaşlar lütfen dikkat! Istanbul`da üc tane Sokullu Mehmed Camiisi bulunmaktadir. Bizim bahsettigimiz Kadırga semtinde bulunan Sultan Ahmed Camiisine yakin olanıdır.
Sokollu Mehmet Paşa Külliyesi, Mimar Sinan’ın İstanbul Kadırga’da Şehit Mehmet Paşa yokuşunda bulunan ve cami ile külliyeden oluşan bir eseri. Sinan’ın en güzel eserlerinden biri sayılır. Üç padişaha sadrazamlık yapan Sokollu Mehmet Paşa adına 1571′de karısı tarafından yaptırılmıştır.
Dik yokuşlardan oluşan sokakların arasında kurulan külliye, bu güçlükten plan olarak da yararlanmış, üç sokaktan ve üç farklı kottan girilen külliyenin avlusuna merdivenlerle ulaşılarak pek sık rastlanmayan bir zenginlik mevcutdur. Avluda mermer bir şadırvan yer alır. Çevresinde medresenin bölümleri bulunur. Camide, İznik çinileri ve orijinal kalem işleri de bulunmaktadır.
Sultanahmet Camii ile Küçükayasofya Camii arasındaki Kadırga yokuşunda 2 metrelik duvarla çevrili bir alanda yapılmış olan caminin banisi Sokollu Mehmet Paşa, mimarı Mimar Sinan’dır. Eğimli bir arazide, tek minareli, tek kubbelidir. Sokollu Mehmet Paşa’nın İstanbul’da iki yerde kendi adını taşıyan camilerden biridir. Öteki cami, Azapkapı’daki Sokollu Mehmet Paşa Camii’dir.
Sultanahmet Camii önündeki At Meydanı’ndan Kadırga’ya inen Şehit Mehmet Paşa yokuşu üzerindedir. Aynı yokuşun sonunda Küçükayasofya Camii bulunmaktadır. Üç dış kapıdan mermer taşlı avluya girilir. Avlunun ortasında kubbeli bir şadırvan ve etrafında medrese odaları bulunmaktadır. Son cemaat yeri platformu sağlı sollu uzanır ve ortada caminin orta büyüklükteki giriş kapısından camiye girilir. Mihrap çevresinde insan boyundan büyük iki mum ve mihrap üzerinde hat sanatlı çini süsleme boydan boya kaplıdır. Caminin ses ve aydınlatma sistemi her Sinan camiindeki gibi mükemmeldir. Giriş sahını sağ ve soldan ikinci kata çıkar.
Bir parçada Edirnedeki Eski Camiisinde
Edirne’deki Eski Camii’de yer alan parça, mihrabın sağ tarafında, mihrap ile minber arasında kalan kısımda bulunuyor.
İnanışa göre, Eski Camii’nin duvarına konulan bu taş, aşırı yağışlardan dolayı Kabe’nin duvarlarından düşen taşların bir parçasıdır. Taşları ne şekilde yeniden Kabe duvarına koyacağını düşünürken uykuya dalan Kabe emiri, bir gün rüyasında Hz. Muhammed’i görür. Hz. Muhammed, rüyasında emire Diyar-ı Rum’da bir cami olduğunu ve oraya göndermesi gerektiğini söyler. Bunun üzerine parça, yapımı ağır aksak ilerleyen Edirne’deki Eski Camii’ye gönderilir. Parçanın bu caminin duvarına konulmasının ardından Eski Camii kısa sürede tamamlanır.
KUTSAL TAŞLAR TÜRKİYE’YE NASIL GELDİ… MİMAR SİNAN TAŞLARIN KALMASINI NASIL SAĞLADI?
Sokullu Mehmet Paşa Camisi İmamı Mehmet Sancak, her biri yaklaşık bir santimetre çapında olan parçaların İstanbul’a geliş öyküsü hakkında da şu bilgileri verdi:
”Kabe’nin tamiri esnasında taştan parçalar kopuyor. Oradaki görevlilerinden bir tanesi parçaları alıp İstanbul’a getiriyor.
Sonra getiren kişi bulunuyor, cezalandırılıyor ve taşlar yerine götürülmek isteniyor.
‘Bunlar şeref misafiri olarak kalsın’ diyen Mimar Sinan’ın önerisi kabul ediliyor.
Mimar Sinan, parçaları o dönemde inşa ettiği Sokullu Mehmet Paşa Camisi’nin 4 yerine yerleştiriyor ve taşlar bugüne kadar geliyor.”
