28/05/2026
Ngói âm dương Lũng Rì, Cao Bằng, 7 ngày 7 đêm...không rời khỏi ngọn lửa, chỉ để tạo ra một viên ngói.
Đặt chân đến Lũng Rì, điều dễ nhận ra nhất chính là những mái ngói âm dương phủ lên gần như mọi nếp nhà sàn của người Nùng An. Những viên ngói tưởng như giản dị lại mang trong mình triết lý sống của cha ông: một viên úp, một viên ngửa, ghép nối với nhau để tạo nên sự hài hòa và cân bằng – như cách con người sống thuận theo tự nhiên, đất trời.
Để làm nên một viên ngói không hề đơn giản. Người thợ phải bắt đầu từ việc chọn loại đất phù hợp, thứ đất có độ dẻo và độ kết dính tốt. Đất được nhào kỹ bằng sức người trong nhiều ngày trước khi đưa vào khuôn tạo hình. Sau đó là những ngày dài phơi nắng, chờ ngói khô tự nhiên rồi mới xếp vào lò nung. Quá trình nung kéo dài suốt 7 ngày 7 đêm, đòi hỏi sự canh lửa liên tục cùng kinh nghiệm được tích lũy qua năm tháng. Chỉ cần nhiệt độ không ổn định, cả mẻ ngói có thể hỏng.
Ngày trước, người dân làm ngói chủ yếu để dựng nhà, phục vụ cuộc sống thường nhật. Nhưng hôm nay, nghề ngói âm dương ở Lũng Rì còn mang một ý nghĩa lớn hơn: giữ lại bản sắc văn hóa của cộng đồng Nùng An và tạo sinh kế cho người dân địa phương.
Mỗi viên ngói ra đời không chỉ để che nắng, chắn mưa. Nó còn gìn giữ hình bóng của những ngôi nhà truyền thống, ký ức về một làng nghề và cả nhịp sống chậm rãi của miền non cao Cao Bằng. Giữa những đổi thay của cuộc sống hiện đại, Lũng Rì vẫn âm thầm kể câu chuyện của mình – bằng đất, bằng lửa và bằng sự kiên trì của những con người chưa từng muốn để nghề cũ biến mất.
---------------------------
Nguồn: Vietnam
