19/11/2024
- Lời dịch (tham khảo):
Vua Tề Cảnh Công hỏi Yến Tử: “Các vị lãnh đạo trị quốc an dân thuở xưa, họ đã dùng người như thế nào?”. Yến Tử trả lời: “Mỗi vùng đất khác nhau sẽ có những loại cây trồng riêng, phải chọn và trồng những loại cây thích hợp với vùng đất đó, thì mới cho kết quả tốt; nếu trên một vùng đất mà muốn hết thảy các loài cây đều sinh trưởng tốt, đều đó là không thể được. Cũng vậy, mỗi người có năng lực khác nhau, phải chọn và sắp xếp người có năng lực thích hợp vào công việc tương xứng, thì mới đạt hiệu quả cao; không thể đòi hỏi một người phải làm được nhiều loại công việc, giao cho họ làm quá nhiều việc,… Nếu cứ đòi hỏi, yêu cầu không ngừng, thì dù người tài năng nhất cũng [không thể hoàn thành tốt, không thể đạt hiệu quả cao,] không thể làm hài lòng vừa ý được; cũng như người có lòng tham vô độ, thì dù tất cả vạn vật trong trời đất đều thuộc về họ, cũng không thể thỏa mãn được lòng tham của họ.”
- Nguyên văn: 景公問晏子曰:“古之蒞國治民者,其任民何如?”。對曰:“地不同宜,而任之以一種,責其俱生,不可得也;人不同能,而任之以一事,不可責遍成焉。責焉無已,知者有不能洽(洽作給)矣;求焉無饜,天地有不能贍矣”。(晏子)
- Phiên âm: Cảnh Công vấn Yến Tử, viết: “Cổ chi lị quốc trị dân giả, kỳ nhiệm dân hà như?”. Đối viết: “Địa bất đồng nghi, nhi nhiệm chi dĩ nhất chủng, trách kỳ câu sinh, bất khả đắc dã; Nhân bất đồng năng, nhi nhiệm chi dĩ nhất sự, bất khả trách biến thành yên. Trách yên vô dĩ, trí giả hữu bất năng hiệp (hiệp tác cấp) hỹ; Cầu yên vô yếm, thiên địa hữu bất năng thiệm hỹ”. (Yến Tử)