25/07/2026
Boun Ok Phansa (Awk Phansa)
Một trong những lễ hội rực rỡ và tâm linh nhất tại Lào, đặc biệt nổi bật ở cố đô Luang Prabang. Đây là dịp kết thúc mùa chay Phật giáo kéo dài ba tháng, năm nay dự kiến diễn ra vào ngày 26/10/2026.
Nguồn gốc đến từ truyền thuyết Đức Phật yêu cầu các đệ tử không rời khỏi tu viện trong mùa mưa để tránh làm hư hại mùa màng. Khi mùa chay kết thúc, các nhà sư trở lại sinh hoạt cộng đồng, và người dân tổ chức lễ hội để tôn vinh sự kiện này.
Các hoạt động đặc sắc
1. Thả đèn lồng và krathong
- Người dân làm những chiếc giỏ nhỏ từ lá chuối, hoa và nến gọi là krathong, rồi thả xuống sông Mekong.
- Hành động này tượng trưng cho việc buông bỏ điều xui rủi và cầu mong may mắn, thịnh vượng.
2. Diễu hành thuyền rồng (Heua Fai)
- Các làng tạo ra những chiếc thuyền giấy khổng lồ hình rồng hoặc naga, trang trí bằng hoa, nến và đèn lồng.
- Vào buổi tối, các thuyền được rước qua phố cổ và thả xuống sông, tạo nên cảnh tượng huyền ảo dưới ánh sáng lung linh.
3. Thắp nến tại chùa
- Các ngôi chùa được trang hoàng bằng hàng ngàn ngọn nến và đèn lồng giấy.
- Người dân đến chùa để cầu nguyện, dâng lễ và tham gia các nghi thức tâm linh.
4. Chợ đêm và trình diễn văn hóa
- Các gian hàng thủ công, món ăn truyền thống, biểu diễn múa dân gian và âm nhạc làm không khí thêm sôi động.
Giải thích về ý nghĩa và nguồn gốc của ngày lễ Boun Ok Phansa - Tiếng Việt là Lễ Mãn Chay
Truyền thống này bắt nguồn từ thời Đức Phật còn tại thế. Khi Phật và chư Tăng đi hoằng pháp trong mùa mưa, họ có thể vô tình giẫm lên ruộng lúa non, thảm cỏ hoặc côn trùng, gây ảnh hưởng đến sinh kế người dân và vô tình làm bị thương hoặc giết hại nhiều sinh vật. Vì vậy, Đức Phật đã quy định vào mùa mưa, chư Tăng không được đi ra ngoài, phải an cư tại chùa để tu tập. Từ đó, tập tục này được duy trì và trở thành nét đẹp văn hóa của người Lào cho đến ngày nay.
An cư kiết hạ ở Lào bắt đầu bằng Lễ Nhập Chay (An cư mùa mưa) vào ngày Rằm tháng Tám theo lịch Lào, đánh dấu 3 tháng tu tập của chư Tăng, Ni trong các chùa, ba tháng này được gọi là hạ an cư hoặc tu chay mùa mưa. Thời gian nhập chay như thế là theo năm bình thường, còn nếu năm nhuận có hai tháng 8 thì sẽ tu chay vào tháng tám sau. Tu chay vào tháng 8 của năm thường gọi là “ Purimikawatsupananhika", còn tu vào tháng 8 năm nhuận gọi là “Patsimikawatsupananhika".
Trong thời gian này, các nhà sư ở yên trong chùa để hành đạo, thiền định và tu học; người dân cũng hạn chế tổ chức tiệc tùng, giữ gìn không khí trang nghiêm và thanh tịnh. Thông thường, trong ba tháng mùa mưa mà chư tăng vào tu tập, Phật cấm các đệ tử ngủ qua đêm nơi khác, ngoại trừ chùa chiền hoặc nơi mà tu sĩ định sẽ vào ở để Nhập Chay. Tuy nhiên nếu có sự cố bắt buộc thì tu sĩ sẽ được xuất giới nhưng không quá 7 ngày, tiếng Pa Li gọi là “Sattahakaraninha".
Khi mùa An cư kết thúc, chư tăng được phép ra ngoài hoằng pháp, còn các gia đình và cộng đồng khắp nơi lại nô nức tổ chức lễ hội, mở đầu cho chuỗi hoạt động văn hóa cuối năm. Và khi kết thúc ba tháng An Cư Kiết Hạ này, chư Tăng thêm một tuổi đạo, đạo được lớn thêm là nhờ An Cư Kiết Hạ. Đạo Phật lấy ba tháng an cư để này tính tuổi cho người tu. Có thể người này đi tu nhiều năm nhưng không chịu an cư thì cũng không được tính tuổi hạ, gọi là hạ lạp. Theo luật Phật chế thì chư Tăng mỗi năm có 3 tháng an cư kiết hạ. Đức Phật lấy tuổi hạ làm tuổi đạo cho chư Tăng, không lấy tuổi đời làm tuổi đạo, và lấy tuổi hạ chư Tăng đã được an cư kiết hạ.
Truyền thống an cư kiết hạ từ thời Đức Phật vẫn được tiếp nối đến ngày nay. Hết mùa an cư, chư Tăng, các hàng môn đệ thường tổ chức Khánh tuế Thầy, Tổ của mình thêm một tuổi đạo. Đối với trong đạo, thêm tuổi đạo rất quý. Vì thêm tuổi đạo thì thêm đạo lực, thêm kinh nghiệm tu hành, thêm rất nhiều thứ. Cho nên, đối với trong đạo, Đức Phật cũng rất đặt nặng tuổi đạo. Qua đó, mỗi người có thể tìm thấy sự bình an, hạnh phúc
