30/05/2026
Ishte pikërisht Augusti ai që e shndërroi rrugën Egnatia në "autostradën" më strategjike të kohës.
Pas përfundimit të luftërave civile dhe marrjes së titullit August (27 p.e.s.), ai nisi një projekt masiv për riparimin e rrugëve të perandorisë (Cura Viarum). Rruga Egnatia ishte prioriteti kryesor në Lindje.
Gurët Kilometrikë (Miliaria): Janë dëshmia më e pastër arkeologjike. Janë zbuluar disa gurë kilometrikë në segmentin e Egnatias (për shembull, pranë Selanikut dhe në Maqedoni) që mbajnë mbishkrime me emrin e Augustit. Këta gurë dokumentojnë se ai rindërtoi rrugën, meremetoi urat dhe rifreskoi distancat zyrtare.
Në Luftën Civile dhe Beteja e Aktiumit rruga Egnatia ishte vija jetësore e furnizimit për Augustin (asokohe Oktavianin) gjatë fushatave të tij ushtarake.
Para Betejës së Filipisë (42 p.e.s.), ushtria e Oktavianit dhe Mark Antonit marshoi përgjatë kësaj rruge për t'u ndeshur me vrasësit e Cezarit (Brutin dhe Kasin).
Pas Betejës së Aktiumit (31 p.e.s.), ku Oktaviani mposhti Mark Antonin dhe Kleopatrën, Rruga Egnatia u bë aksi kryesor ku ai kaloi për të konsoliduar pushtetin në Greqi dhe Azi të Vogël.
Rruga Egnatia, si lidhja direkte mes Romës (përmes Rrugës Appia deri në Brundisium, e pastaj me anije drejt Dyrrhachium-it ose Apollonisë) dhe Konstandinopojës së ardhshme (Bizantit), u pajis nën urdhrat e Augustit me stacione ndërrimi kuajsh (mutationes) dhe hane (mansiones). Ky rrjet është i dokumentuar mirë në hartat e mëvonshme romake si Tabula Peutingeriana.
Augusti e ktheu në Colonia Iulia Augusta Durrësin pas vitit 30 p.e.s., duke vendosur aty veteranë të legjioneve të tij. Durrësi shërbej si "koka e urës" ku niste Rruga Egnatia.
Apollonia, qyteti ku vetë Augusti po studionte në vitin 44 p.e.s. kur mori vesh vrasjen e Cezarit, i dha status të veçantë këtij qyteti, i cili lidhej direkt me degëzimin jugor të Rrugës Egnatia.
Burimet shkrimore të historianëve antikë (si Straboni, i cili jetoi pikërisht në kohën e Augustit dhe e përshkruan rrugën me detaje) dhe dëshmitë epigrafike (gurët me emrin e tij) vërtetojnë se pa ndërhyrjen e Augustit, kjo rrugë nuk do të kishte marrë përmasat e një aksi kaq monumental perandorak.
Foto Gemini
