ՈՒՐԱԽ ԱՎՏՈԲՈՒՍ

02/09/2015

Անմոռանալի հիշողություններ յուրաքանչյուր արշավից...

12/08/2015

Երկար դադարից հետո «ՈՒՐԱԽ ԱՎՏՈԲՈՒՍ»-ի 16-րդ արշավը կլինի դեպի Աժդահակ լեռ:
https://www.facebook.com/events/1457551394553509/

14/09/2013

Շաքիի ջրվեժ

Ջրվեժի տեղանքը իրենից ներկայացնում է խորը կիրճ` հարուստ ժայռերով և քարայրներով։ Դրանցում հայտնաբերվել են մարդու գործունեության հետքեր, ինչպես նաև մոխիր, որը թվագրվում էպալեոլիթի ժամանակաշրջանին։ Շաքիի ջրվեժը գտնվում է Որոտանի կիրճում, Սիսիանից 3կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Որոտանի վտակ` Շաքի գետի վրա։ Բարձրությունը 18մ է։’
Շաքի անվանումը այն ստացել է ի պատիվ գեղեցկուհի Շաքիի... Համաձայն ավանդության, մի զավթիչ` տեսնելով Շաքիի գեղեցկությունը, սիրահարվում է և հրամայում նրան ներկայանալ։ Հայուհին` չկամենալով ենթարկվել զավթիչի բռնությանը, գցում է իրեն մի բարձր ժայռից։ Անկման պահին գեղեցկուհու երկար զգեստը քամուց բացվում է և վերածվում ջրվեժի, որը և անվանեցին Շաքիի ջրվեժ։

14/09/2013

Զորաց Քարեր (Քարահունջ)

Մ.թ.ա. VI հազ.

Սյունիքի մարզում, Սիսիան քաղաքի մոտակայքում է գտնվում աշխարհի հնագույն մեգալիթյան կոթողային համալիրներից մեկը` Զորաց Քարերը (Քարահունջ): Դեռ հեռվից նկատելի են հարթավայրում տեղադրված կարմրավուն հսկայական մոնոլիտների շարքերը, որոնք ձգվում են հարավից հյուսիս, իսկ այդ շարքերով սահմանափակված տարածքի ներսում կազմում են ճշգրիտ շրջանագիծ:
Ապացուցված է, որ Զորաց Քարեր համալիրը կառուցվել է մ.թ.ա. VI հազարամյակում և ծառայել է որպես աստղադիտարան: Կոթողներից շատերում արված են անցքեր, որոնք ճշգրտորեն համապատասխանում են երկնքում աստղերի դասավորվածությանը այդ դարաշրջանում:
Գիտնականները հայտնաբերել են նմանատիպ կառույցներ նաև Եվրոպայում: Դրանցից ամենանշանավորն է` Ստոնհենջը (մ.թ.ա. II հազ.):

11/09/2013

Տաթևի վանք (VIII դ.)

Տաթևի վանքը միջնադարյան ճարտարապետական և
հոգևոր-մշակութային կենտրոն է ՀՀ Սյունիքի մարզում՝ Տաթև գյուղից
հարավ՝ Որոտան գետի աջափնյա բարձրադիր հարթավայրում:
VIII դարի վերջից եղել է Սյունաց եպիսկոպոսության աթոռանիստը:

Տաթևի վանքը հիմնադրվել է IV դարում, VIII դարում կոչվել է Թադեոս առաքյալի աշակերտ Եվստաթեոսի (Տաթեոս) անունով, որը քրիստոնեություն է քարոզել Սյունիքում և նահատակվել այնտեղ:
Վանքի գլխավոր՝ Սբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին կառուցվել է 895–906 թթ-ին՝ Հովհաննես եպիսկոպոսի նախաձեռնությամբ` Սյունաց գահերեց իշխան Աշոտի և Գրիգոր Սուփան ու Ձագիկ իշխանների օժանդակությամբ:
Եկեղեցու բարձր, հովանոցաձև վեղարով գմբեթը նստած է մեկ զույգ հզոր մույթերի վրա, որոնք խորհրդանշում են Պողոս և Պետրոս առաքյալներին: Եկեղեցին կառուցված է մաքուր տաշված բազալտե մեծադիր քարերով: 930 թ-ին եկեղեցու ներսը զարդարվել է որմնանկարներով. Ավագ խորանում պատկերված են գահին նստած Քրիստոսը, ավելի ցած՝ առաքյալներ ու սրբեր: Արևմտյան պատին պահպանվել են դրվագներ Ահեղ դատաստանի հորինվածքից, հյուսիսային պատին՝ Սբ Ծննդյան թեմայով տեսարաններ: Արևելյան ճակատի հայկական խորշերից վերև Աշոտ իշխանի և նրա կնոջ՝ Շուշանի դիմաքանդակներն են: Եկեղեցու գմբեթն ավերվել է 1138 թ-ի երկրաշարժից. վերականգնվել է 1274 թ-ին: 1931 թ-ի երկրաշարժից վերստին քանդված գմբեթը վերակառուցվել է 1970–90-ական թվականներին:
895 թ-ին Տաթևի վանքը դարձել է համահայկական մշակութային կենտրոն, որտեղ գործել է Տաթևի համալսարանը՝ Հովհան Որոտնեցու և նրա աշակերտ Գրիգոր Տաթևացու ջանքերով: Վանքին կից մատենադարանը (X դար) գոյատևել է մինչև 1911–12 թթ., իսկ փրկված 140 ձեռագիր մատյանները տեղափոխվել են Էջմիածին, ապա՝ Մատենդարան: Համալսարանին կից գործել է նաև Տաթևի հայտնի մանրանկարչության դպրոցը:
906 թ-ին կառուցվել է «Գավազան» ճոճվող հուշասյունը: 1087 թ-ին վանքի դարպասի և նրան կից դամբարանի ծածկերի վրա կառուցվել է Սբ Աստվածածին եկեղեցին: 1295 թ-ի երկրաշարժից կործանված Սբ Գրիգոր եկեղեցու (848 թ-ին կառուցել էր Ֆիլիպե իշխանը) տեղում Ստեփանոս Օրբելյանը կառուցել է թաղածածկ դահլիճի հորինվածքով նոր՝ Սբ Գրիգոր եկեղեցին: Արևմտյան մուտքի առջև կանգնեցվել է բարձր, եռաստիճան զանգակատուն, 1787 թ-ին կառուցվել է Գրիգոր Տաթևացու դամբարանը: XVII– XVIII դարերում վանքի շուրջը կառուցվել են կիսաշրջանաձև աշտարակներով ամրացված պարիսպներ, կից՝ խցեր, սեղանատունը, առաջնորդարանի երկհարկ շենքը և այլ շինություններ:
Պարսպից դուրս՝ հյուսիսարևելյան կողմում, կանգուն է XVII դարի վերջին կառուցված ձիթհանը, որը Հայաստանի նույնատիպ կառույցներից առավել լավ պահպանվածն ու արժեքավորն է:
Տաթև գետի վրա կանգուն է 1672 թ-ին կառուցված միաթռիչք (7,2 մ), գլանաձև թաղով կամուրջը: Վանքի արևելյան պարսպին ուղղահայաց ձգվում է 74 մ երկարությամբ դպրոցի շենքը (XVIII դար), որը գործել է մինչև XX դարի սկիզբը (բացվել է 1981–82 թթ-ի պեղումներով):
Տաթև գյուղի կենտրոնում կանգուն է 1646 թ-ին կառուցված Սբ Մինաս եկեղեցին: Տաթևի վանքի դիմաց՝ ձորի հակադիր կողմում, պատմական Տամալեք գյուղի միանավ, թաղածածկ Սբ Աստվածածին եկեղեցին (X դար) է, իսկ Տանձատափ տեղամասից հյուսիս՝ Ցուրավանքը:
1974–98 թ-ին համալիրն ամբողջությամբ վերանորոգվել է: Պարսպից դուրս՝ արևմտյան կողմում, 2001 թ-ին կանգնեցվել է Գարեգին Նժդեհի կիսանդրին՝ ի հիշատակ այն պատմական իրադարձության, որ Տաթևը 1919–21 թթ-ին եղել է Լեռնահայաստանի կառավարության (Նժդեհի գլխավորությամբ) նստավայրը:

Զբոսաշրջությունը զարգացնելու նպատակով 2010 թ-ին կառուցվել է Տաթևի վանք–Հալիձոր ճոպանուղին՝ 5,7 կմ երկարությամբ (աշխարհում` ամենաերկարը, գրանցվել է «Գինեսի» ռեկորդների գրքում):

11/09/2013

Տաթևի Մեծ Անապատ (XVII դ.)

Այս ճարտարապետական համալիրը` նշանավոր կրոնական կենտրոնը, կառուցվել է Գորիսի տարածաշրջանում, Որոտան գետի աջափնյա ձորում, Որոտանի և նրա Տաթև վտակի միախառնման վայրում, 1658 թ. երկրաշարժից կործանված Հալիձորի Հարանց անապատից մի քանի կմ հեռու, 1660-ական թթ.: Հիմնադիրը Ամենայն հայոց կաթողիկոս Հակոբ Դ Ջուղայեցին է:
Համալիրի կանոնավոր հատակագիծը ընդօրինակված է նախորդ Անապատից (միայն չափերն են մեծ): Կազմված է գեղեցիկ աշտարակներ ունեցող, ուղղանկյուն կրաշաղախ պարիսպներով պարփակված հիմնական մասից և նրան հարավից կից սեղանաձև հատակագծով օժանդակ մասից:
Երկու պարսպագծերի միջև զետեղվել են անասնագոմեր ու տնտեսական շինություններ: Անապատի հարավարևմտյան մասում է սրբատաշ բազալտի քարով շինված միակ` Սուրբ Աստվածածին եռանավ բազիլիկ եկեղեցին (1663 թ.): 1743 թ. եկեղեցու արևմտյան կողմին կից, Մելիք Եգանը կառուցել է կամարակապ գավիթ-սրահը, իսկ հյուսիսից կից է գմբեթավոր փոքր մատուռ-դամբարանը: Անապատի հարավում գտնվող սեղանատունը կամարակապ երկար շինություն է`խոհանոցով, փոքրիկ, նեղ պատուհաններով, ներսում երկշար քարե սեղաններով: Միաբանների համար, արևմտյան և հյուսիսային պարսպներին կից կառուցված են եղել 64 կամարաշեն խցեր, որոնց մի մասը` երկհարկ և եռահարկ, ունեցել դուռ և պատուհան: Բակում կանգուն են մնացել Г-աձև հատակագծով բնակելի սենյակների խումբը և տնտեսական օժանդակ շինություններ: Անապատի արևելյան աղբյուրը այժմ կիսաքանդ վիճակում է: Համալիրը խիստ տուժել է 1931թ. երկրաշարժից:
Անապատն ունեցել է լիարժեք տնտեսություն` այգիներ, կալատեղեր, հնձան, մառաններ, ջրաղաց, որի քարերը այժմ ջարդված են: Տարածքի բնակլիմայական պայմանները նպաստավոր են եղել խաղողագործության համար:
Միջնադարի հայ ճարտարապետության արժեքավոր, ինքնատիպ լուծումներով նմուշ է: Եղել է կրթական, կրոնական ու մշակութային մեծ կենտրոն: Տաթևի Մեծ Անապատում, ըստ Առաքել Դավրիժեցու, հոգևոր ծառայություն էին կատարում մոտ 700 միաբաններ: Այստեղ է կրթություն ստացել ու դաստիարակվել Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մովսես Խոտանանցին (Սյունեցի): Տաթևի Մեծ Անապատի հոգևոր, մշակութային ծաղկման բարերար ազդեցության շնորհիվ Սյունիքի շատ վանքերում ու անապատներում ձևավորվել են գրչության կենտրոններ, գրվել բազում ձեռագիր մատյաններ:

11/09/2013

«ՈՒՐԱԽ ԱՎՏՈԲՈՒՍ»-ի 15-րդ արշավը կլինի դեպի Սյունիքի մարզ:

Արշավի շրջանակներում տեղի կունենա՝
- Այցելություն Շաքիի ջրվեժ
- Այցելություն Տաթևի վանք (8-րդ դար):
- Քայլարշավ (3-4 կմ) Տաթևի վանքից դեպի Տաթևի մեծ անապատ (17-րդ դար):
- Այցելություն Զորաց քարեր (Քարահունջ):

Ուղեվարձը՝ 6500 դրամ:

Արշավը կմեկնարկի կիրակի օրը՝ սեպտեմբերի 15-ին, առավոտյան ժամը 7.00-ին:
Հավաքվում ենք մետրո Երիտասարդականի դիմաց (Ավ. Իսահակյան փողոց):

Վերադարձը՝ նույն օրը:

Մասնկացության անհրաժեշտ պարագաներ՝ սպորտային համազգեստ, սպորտային պայուսակ, ժակետ, 1 անգամվա սնունդ:

Արշավին մասնակցությունը արգելվում է այն անձանց, ովքեր հնարավոր են համարում, որ տարիքի կամ ֆիզիկական տվյալների պատճառով կարող են չհաղթահարել ճանապարհը:

Արշավին մասնակցելու համար գրանցվել մինչև սեպտեմբերի 13-ը՝ ուրբաթ:

Մանրամասների համար զանգահարել՝ (055)206662, Աբրահամ:

https://www.facebook.com/events/213306612167499/

07/09/2013

«ՈՒՐԱԽ ԱՎՏՈԲՈՒՍ»-ի 15-րդ արշավը կլինի դեպի Սյունիքի մարզ:

Արշավի շրջանակներում տեղի կունենա՝
- Այցելություն Շաքիի ջրվեժ
- Այցելություն Տաթևի վանք (8-րդ դար):
- Քայլարշավ (3-4 կմ) Տաթևի վանքից դեպի Տաթևի մեծ անապատ (17-րդ դար):
- Այցելություն Զորաց քարեր (Քարահունջ):

Ուղեվարձը՝ 6500 դրամ:

Արշավը կմեկնարկի կիրակի օրը՝ սեպտեմբերի 15-ին, առավոտյան ժամը 7.00-ին:
Հավաքվում ենք մետրո Երիտասարդականի դիմաց (Ավ. Իսահակյան փողոց):

Վերադարձը՝ նույն օրը:

Մասնկացության անհրաժեշտ պարագաներ՝ սպորտային համազգեստ, սպորտային պայուսակ, ժակետ, 1 անգամվա սնունդ:

Արշավին մասնակցությունը արգելվում է այն անձանց, ովքեր հնարավոր են համարում, որ տարիքի կամ ֆիզիկական տվյալների պատճառով կարող են չհաղթահարել ճանապարհը:

Արշավին մասնակցելու համար գրանցվել մինչև սեպտեմբերի 13-ը՝ ուրբաթ:

Մանրամասների համար զանգահարել՝ (055)206662, Աբրահամ:

https://www.facebook.com/events/213306612167499/

28/08/2013

Kirants Monastery (13th Century) | Summer 2013 | Tavush, Armenia

24/08/2013

Անտառային քայլարշավ Տավուշի մարզում

«ՈՒՐԱԽ ԱՎՏՈԲՈՒՍ»-ի 14-րդ արշավը կլինի դեպի Տավուշի մարզի անտառներ:

Արշավի շրջանակներում տեղի կունենա 20 կմ քայլարշավ Կիրանցի կիրճում (10 կմ յուրաքանչյուր ուղղությամբ):
Կայցելենք Կիրանցի (13-րդ դար) և Առաքելոց (13-րդ դար) վանքեր:

Ուղեվարձը՝ 5000 դրամ:

Արշավը կմեկնարկի կիրակի օրը՝ օգոստոսի 25-ին, առավոտյան ժամը 8.30-ին:
Հավաքվում ենք մետրո Երիտասարդականի դիմաց (Ավ. Իսահակյան փողոց):

Մասնկացության անհրաժեշտ պարագաներ՝ սպորտային համազգեստ, սպորտային պայուսակ, ժակետ, 1 անգամվա սնունդ (որը 10 կմ տեղափոխելու էք):

Արշավին մասնակցությունը արգելվում է այն անձանց, ովքեր հնարավոր են համարում, որ տարիքի կամ ֆիզիկական տվյալների պատճառով կարող են չհաղթահարել 20 կմ ճանապարհը:

Արշավին մասնակցելու համար գրանցվել մինչև օգոստոսի 23-ը՝ ուրբաթ:

Մանրամասների համար զանգահարել՝ (055)206662, Աբրահամ: