06/09/2025
Բարեկամներ, մի քանի օրից մեկնարկում ենք դասընթացը, հրավիրում ենք միանալու բոլորին այս-առանց որևէ չափազանցության- անկրկնելի դասընթացին:
Եվ այս առիթով ուզում ենք #կարճ ներկայացնել արվեստ-կրոն փոխառնչության՝ Հին Եգիպտոսի մշակույթի օրինակներից մեկը:
Ըստ հին եգիպտական հավատալիքի, մարդու հոգին կազմված էր մի քանի շերտերից, որոնցից յուրաքանչյուրը կարևոր դերակատարում ուներ մարդու մահից հետո հոգու՝ հավերժական մյուս կյանքին արժանանալու համար: Այս թեման ինքնին անչափ հետաքրքիր է ու բազմաթիվ զուգահեռներ ունի համաշխարհային այլ կրոնա-փիլիսոփայական համակարգերի հետ, բայց դա այլ հարց է 🙂
Ահա, հոգու այդ մասերից մեկը, ԿԱ-ն էր, որը, դամբարանում մարմնից և նաև հոգու մյուս մասերից անջատվելուց հետո պետք է անպայման վերաբնակվեր հանգուցյալի ֆիզիկական մարմնին նման այլ օբյեկտում, այլապես ամեն ինչ կիսատ ու սխալ կլիներ:
Եվ այդ պատճառով դամբարաններում անպայման տեղադրվում էին հանգուցյալին առավելագույնս նման պատկերված քանդակներ, որը տեսնելով և ճանաչելով, ԿԱ-ն պետք է գտներ իր երկրորդ, հավերժական մարմինը:
Սրանով է պայմանավորված Հին եգիպտական քանդակագործության ռեալիստական բնույթը:
Ընդ որում՝ աչքերը պատկերվում էին լայն բացված, ընդգծված, քանի որ, ըստ հավատալիքի, ԿԱ-ն քանդակ էր մուտք գործելու աչքերով: Աչքերն ընդգծելու այդ միտումը շարունակվեց հազարամյակներ, ի հայտ գալով հանգուցյալներին պատկերող «ֆայումյան դիմանկարներում», և անգամ անցավ քրիստոնյա սրբապատկեր: Այդ մասին ևս, մի առիթով, կպատմենք 🙂
Ավելի ուշ, նույն նպատակով, մշակվեց և կիրառվեց մումիացման սովորույթը, բայց դրանից հետո անգամ, հանգուցյալի քանդակի տեղադրումը դամբարանում շարունակվում էր իրականացվել:
Պատկերը «Գրիչ Կաին» է (մի օր այս քանդակի հայտնաբերման պատմությունը կպատմենք), ուսյալի, հոգևոր անձի քանդակը, թվագրվում է Ք.ա. 3-րդ հազարամյակով:
