10/05/2026
Bir havayolu şirketinin paylaşımı, uçak bileti fiyatlandırmasının kirli sırrını yanlışlıkla ortaya mı çıkardı?
Geçen ay, ABD’li düşük maliyetli hava yolu şirketi JetBlue’nun gözetim temelli fiyatlandırma kullandığı suçlamasıyla sosyal medyada büyük bir fırtına koptu.
Olaylar, bir X kullanıcısının “ ile uçmayı seviyorum ama bir gün sonra bilet fiyatının 230 dolar artması çılgınlık. Sadece bir cenazeye yetişmeye çalışıyorum” paylaşımını yapmasıyla başladı.
Bir JetBlue temsilcisi buna şu yanıtı verdi: “Önbelleğinizi ve çerezlerinizi temizlemeyi ya da gizli sekmede rezervasyon yapmayı deneyin.”
Havayolunun bu yanıtı, müşterinin zor durumda olduğunu bildiğinin ve bu bilgiyi fiyatı şişirmek için kullandığının bir itirafı olarak görüldü. JetBlue hızla geri adım atarak teknoloji sitesi Gizmodo’ya bu yanıtın yanlış olduğunu, gözetim temelli fiyatlandırma kullanmadığını söyledi ve hata için özür diledi.
Yasal açıdan bakıldığında, gözetim temelli fiyatlandırma gri bir alan. İşletmeler, talep ve envantere göre fiyatları ayarlayabilir. Genel olarak, aynı ürün veya hizmet için farklı müşterilere farklı fiyatlar uygulayabilirler de. Öğrenci indirimleri, yaşlı tarifeleri veya promosyon indirimleri bunun yalnızca birkaç örneği. Yapamayacakları şey ise bir fiyatı kişinin yaşadığı yere, gelirine veya alışveriş alışkanlıklarına göre belirlemek.
Ancak havayolları gözetim temelli fiyatlandırma kullanmasa da bazen öyle hissettirebilir. Yaygın bir senaryoda, bir uçuş ararsınız, düşük bir ücret görürsünüz, sonra geri döndüğünüzde o fiyat kaybolmuştur. Havayolunun ilginizi fark edip fiyatı yükselttiğini düşünebilirsiniz. Ama fiyatın artmasının nedeni, daha düşük fiyat kategorisinde gördüğünüz tüm koltukların — havayolu jargonunda “fiyat kovaları” — tükenmiş olmasıdır. Bu, gözetim temelli fiyatlandırma değil, dinamik fiyatlandırma örneğidir.
Did an airline post accidentally expose the dirty secret of airfare pricing?
Last month, there was a social media firestorm after US budget carrier JetBlue was accused of using surveillance pricing.
The conflagration began when an X user posted “I love flying but a $230 increase on a ticket after one day is crazy. I’m just trying to make it to a funeral.”
A JetBlue representative responded saying: “Try clearing your cache and cookies or booking with an incognito window.”
The airline’s response was seen as an admission that it might have known the customer was caught in a bind and that it used that information to inflate the price. JetBlue beat a hasty retreat, telling tech website Gizmodo the reply was incorrect and that it does not use surveillance pricing and apologising for the error.
Legally, surveillance pricing is a grey area. Businesses can adjust prices according to demand and inventory. In general, they can also charge different prices to different customers for the same product or service. Student discounts and senior fares or promotional discounts are just a few examples. What they can’t do is set a price based on where someone lives, their income or their shopping habits.
But while airlines don’t use surveillance pricing, it can feel like they do. In a common scenario, you search a flight, see a low fare, you come back later and it’s gone. You might assume the airline recognised your interest and hiked the price. But the reason the price has increased is all the seats you saw in the lower price category – “price buckets” in airline parlance – were sold out. That’s an example of dynamic pricing, not surveillance pricing.
- Michael Gebicki
