What are the opening hours?

Monday 09:00 - 21:00 Tuesday 09:00 - 21:00 Wednesday 09:00 - 21:00 Thursday 09:00 - 21:00 Friday 09:00 - 21:00 Saturday 09:00 - 20:00

Yeni Gence, Yeni Gence, Gandzha (2026)

Name: Yeni Gence
Address: Yeni Gence, Gandzha, AZ2000, AZ
Telephone: +994504095924
Price range: $$

"Yeni Gəncə" qəzeti 1996-cı ildən fəaliyyət göstərir və ölkəmizin ictimai, siyasi, sosial və mədəni həyatında olan yenilikləri oxuculara çatdırır. Redaksiyamız Gəncə şəhərində və ətraf rayonlarda fəaliyyət göstərən bütün dövlət qurumlarını, siyasi partiyaları, QHT-ləri, hüquq-mühafizə orqanlarını aktiv əməkdaşlığa dəvət edir.

02/06/2026

Azərbaycanın enerji strategiyası: dünənin uğurları, sabahın hədəfləri

Bayram Aslanov,
YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri

2026-cı il iyunun 1-də keçirilən Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin çıxışı ölkəmizin enerji siyasətinin strateji istiqamətlərini bir daha beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırdı. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın son otuz ildə enerji sahəsində qazandığı uğurların ümumiləşdirilməsi olmaqla yanaşı, ölkənin gələcək enerji strategiyasının əsas konturlarını da ortaya qoydu.
Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, vaxtilə Xəzər Neft və Qaz Sərgisi kimi fəaliyyətə başlayan bu platforma zaman keçdikcə qlobal enerji gündəliyinin müzakirə olunduğu nüfuzlu beynəlxalq tədbirə çevrilib. Bu gün Bakı Enerji Həftəsi təkcə enerji şirkətlərinin deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrinin siyasi rəhbərlərinin, investorların və ekspertlərinin diqqət mərkəzində olan mühüm beynəlxalq dialoq platforması kimi çıxış edir.
Son illər qlobal enerji bazarlarında müşahidə olunan mürəkkəb proseslər fonunda Azərbaycan özünü etibarlı tərəfdaş kimi təsdiqləyib. Məhz bu etibarlılıq nəticəsində ölkəmiz bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm iştirakçılardan biri kimi qəbul olunur.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycanın müasir qaz sənayesinin inkişafında mühüm mərhələ olan “Şahdəniz” layihəsinin əhəmiyyətinə toxunaraq bildirdi ki, bu layihə ölkəmizin enerji tarixində yeni səhifə açıb. Hazırda Azərbaycanın qaz ixrac coğrafiyasının genişlənməsi və tərəfdaş ölkələrin sayının artması həyata keçirilən uzaqgörən enerji siyasətinin məntiqi nəticəsidir.
Dövlət başçısının Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimində cıxışın mühüm məqamlarından biri də Azərbaycanın yalnız ənənəvi enerji resursları ilə deyil, həm də yaşıl enerji gündəliyi ilə çıxış etməsi oldu. Bu, ölkəmizin qlobal enerji keçidinə fəal qoşulduğunu və bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafına xüsusi önəm verdiyini göstərir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən “yaşıl enerji zonası” layihələri Azərbaycanın enerji siyasətinin yeni mərhələsinin əsas istiqamətlərindən biridir.
Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimində beynəlxalq əməkdaşlıq məsələləri də geniş yer aldı. ABŞ, Türkiyə və Böyük Britaniya liderlərinin Bakı Enerji Həftəsinə ünvanladıqları müraciətlər Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun və enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıqlarının göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Bu fakt bir daha sübut edir ki, Azərbaycan qlobal enerji təhlükəsizliyi sisteminin vacib iştirakçılarından biridir.
Xüsusi ilə qeyd etməliyik ki, Prezident İlham Əliyevin Bakı Enerji Həftəsinin açılış mərasimindəki çıxışı Azərbaycanın enerji strategiyasının əsas prioritetlərini aydın şəkildə nümayiş etdirdi. Müstəqil ölkəmiz bundan sonra da etibarlı enerji tərəfdaşı kimi fəaliyyətini davam etdirəcək, ənənəvi enerji resursları ilə yanaşı, yaşıl enerji sahəsində də regional liderliyini gücləndirəcəkdir.
Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində səsləndirilən mesajlar bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycan enerji diplomatiyasını uğurla həyata keçirən, qlobal enerji təhlükəsizliyinə real töhfələr verən və gələcəyə hesablanmış strateji baxışa malik dövlətdir.

02/06/2026

Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Azərbaycan İqtisadiyyatının Prioritet İstiqamətlərindən biridir
Şahmar Həsənov,
Azərbaycan Texnologiya Universitetinin Sosial məsələlər və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə prorektoru
Azərbaycan Respublikasında qeyri-neft sektorunun inkişafı dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilmişdir. Bu baxımdan kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafı, ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, regionlarda məşğulluğun artırılması və ixrac potensialının genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər və verdiyi tapşırıqlar da bu sahənin ölkə iqtisadiyyatındakı strateji rolunu bir daha nümayiş etdirmişdir. Dövlət başçısı müşavirədə qeyd etmişdir ki, kənd təsərrüfatı yalnız iqtisadi sahə deyil, həm də sosial rifahın təmin edilməsində mühüm vasitədir. Azərbaycanın əhalisinin əhəmiyyətli hissəsi kənd yerlərində yaşayır və onların əsas gəlir mənbələrindən biri məhz kənd təsərrüfatıdır. Buna görə də aqrar sektorun inkişafı regionların sosial-iqtisadi tərəqqisinə, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəlməsinə birbaşa təsir göstərir. Son illər ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafı istiqamətində genişmiqyaslı islahatlar həyata keçirilmişdir. Fermerlərə subsidiyaların verilməsi, müasir texnikanın lizinq yolu ilə təqdim olunması, suvarma sistemlərinin yenilənməsi və aqrar sahədə rəqəmsal idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi bu siyasətin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Prezident İlham Əliyev müşavirədə bu tədbirlərin müsbət nəticələr verdiyini vurğulayaraq, əldə olunan nailiyyətlərlə kifayətlənməməyin vacibliyini qeyd etmişdir.
Müşavirədə ərzaq təhlükəsizliyi məsələsi xüsusi diqqət mərkəzində olmuşdur. Qlobal miqyasda baş verən iqtisadi və siyasi proseslər, iqlim dəyişiklikləri və beynəlxalq bazarlarda qiymət dalğalanmaları göstərir ki, hər bir ölkə öz daxili istehsal imkanlarını artırmalıdır. Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, strateji ərzaq məhsulları üzrə özünütəminetmə səviyyəsinin yüksəldilməsi dövlətin qarşısında duran əsas vəzifələrdəndir. Bu məqsədlə əkin sahələrinin genişləndirilməsi, məhsuldarlığın artırılması və müasir aqrotexniki üsulların tətbiqi daha da sürətləndirilməlidir.
Kənd təsərrüfatında su təminatı məsələsi də müşavirənin əsas mövzularından biri olmuşdur. Məlumdur ki, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə aqrar istehsalın dayanıqlılığında mühüm rol oynayır. Son illərdə ölkədə yeni su anbarlarının tikilməsi, meliorasiya və irriqasiya layihələrinin həyata keçirilməsi bu sahədə əhəmiyyətli irəliləyişlərə səbəb olmuşdur. Bununla belə, mövcud çağırışlar daha müasir yanaşmaların tətbiqini tələb edir. Dövlət başçısı aidiyyəti qurumlara su itkilərinin minimuma endirilməsi və damcı suvarma kimi innovativ texnologiyaların geniş tətbiqi ilə bağlı tapşırıqlar vermişdir.
Müşavirədə kənd təsərrüfatı məhsullarının ixrac potensialının artırılması məsələləri də geniş müzakirə edilmişdir. Azərbaycan bir sıra kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında və ixracında mühüm üstünlüklərə malikdir. Meyvəçilik, tərəvəzçilik, pambıqçılıq, üzümçülük və fındıqçılıq kimi sahələr ölkənin ixrac gəlirlərinin artırılmasında mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, yerli məhsulların beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi üçün keyfiyyət standartlarına ciddi əməl olunmalı, logistika imkanları genişləndirilməli və yeni bazarlara çıxış təmin edilməlidir. Aqrar sahənin inkişafında innovasiyaların rolu da xüsusi vurğulanmışdır. Müasir dövrdə kənd təsərrüfatında yüksək məhsuldarlığa nail olmaq üçün rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi böyük əhəmiyyət daşıyır. Elektron kənd təsərrüfatı sistemləri, peyk monitorinqi, ağıllı suvarma texnologiyaları və müasir laborator xidmətlər fermerlərin fəaliyyətini daha səmərəli edir. Dövlət başçısı bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələrin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd etmiş və innovativ yanaşmaların genişləndirilməsini tövsiyə etmişdir.
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə kənd təsərrüfatının inkişafı da müşavirədə diqqət çəkən məsələlərdən biri olmuşdur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları zəngin torpaq və su ehtiyatlarına malikdir. Bu ərazilərdə müasir kənd təsərrüfatı infrastrukturunun qurulması, aqroparkların yaradılması və yüksək məhsuldar istehsal sahələrinin təşkili ölkənin ümumi aqrar potensialını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaqdır. Cənab Prezident İlham Əliyev həmin ərazilərin “ağıllı kənd” və “ağıllı təsərrüfat” konsepsiyaları əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulamışdır.
Fermerlərin sosial müdafiəsi və dövlət dəstəyi tədbirləri də müşavirədə müzakirə olunmuşdur. Dövlət tərəfindən verilən subsidiyalar, güzəştli kreditlər və digər maliyyə mexanizmləri kənd təsərrüfatı istehsalçılarının fəaliyyətinə mühüm stimul verir. Prezident qeyd etmişdir ki, bu dəstək tədbirləri daha şəffaf və səmərəli şəkildə həyata keçirilməli, hər bir fermer dövlət proqramlarından bərabər şəkildə yararlana bilməlidir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikasının Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirəsi aqrar sektorun inkişafının dövlət siyasətində mühüm yer tutduğunu bir daha göstərmişdir. Müşavirədə səsləndirilən fikirlər və verilən tapşırıqlar kənd təsərrüfatının modernləşdirilməsi, ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və regionların davamlı inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Həyata keçirilən islahatlar və dövlət dəstəyi tədbirləri nəticəsində Azərbaycan kənd təsərrüfatının yaxın illərdə daha yüksək inkişaf mərhələsinə qədəm qoyacağı gözlənilir. Bu isə həm ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsinə, həm də vətəndaşların rifahının yüksəlməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.

02/06/2026

28 May –xalqın milli qürur bayramı

Bayram Aslanov

YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində 28 May xüsusi və əlamətdar yer tutur. 1918-ci il mayın 28-də yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın azadlıq arzularının, milli birlik və müstəqillik istəyinin parlaq təcəssümü oldu. Bu tarixi hadisə ilə Azərbaycan nəinki öz müstəqilliyini elan etdi, həm də bütün müsəlman Şərqində ilk demokratik, hüquqi və parlamentli respublikanın əsasını qoydu.

108 il əvvəl istiqlaliyyətimizin elanı Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində baş tutsa da, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması Vətəndə böyük coşqu ilə qarşılandı.

1917-ci ildən Bakının bolşevik və erməni daşnaklarının işğalı altında olması Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin fəaliyyəti üçün ölkənin ikinci ən böyük şəhəri, Gəncənin seçilməsini labüdləşdirdi. Qısa müddətdə Gəncə şəhərinə köçən Azərbaycan hökumətinin qarşısında Bakının azad edilməsi birinci hədəf kimi qoyulmuşdu. Bunun üçün isə əvvəlcə silahlı qüvvələrin yaradılması yönündə vacib işlər görülməli, hərbi-texniki dəstək təmin edilməli idi. Bunu yaxşı bilən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəhbərləri Türkiyə dövləti ilə əldə edilən razılaşma əsasında hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsinə üstünlük verirdilər.

Müstəqil Azərbaycanın Milli Ordusunun formalaşması üçün 26 iyun 2018-ci il tarixində ilk addım atıldı və Əlahiddə Müsəlman Korpusunun əsasında silahlı qüvvələrimizin yaradılması elan edildi. Ordunun ilk işi o zaman ölkədə yaranan hakimiyyətsizlikdən istifadə edərək yerlərdə pozuculuq fəaliyyəti göstərən erməni daşnaklarının silahlı dəstələrinin Gəncə və ətraf rayonlarda tərk-silah edilməsi oldu.

Bundan sonra hərbi əməkdaşlıq haqqında saziş əsasında qardaş Türkiyədən göndərilən canlı qüvvə və hərbi texnikanın köməyi ilə Azərbaycan tezliklə öz paytaxtını azad etmək üçün fəaliyyətə başladı. Türkiyədən Gəncəyə gələn Qafqaz İslam Ordusunun qüvvələri Nuri Paşanın rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusunun bölmələri ilə birlikdə Bakıya doğru hərəkət etdilər. Kürdəmir, Ağsu, Göyçay, Şamaxı və digər bölgələrdə erməni-bolşevik qüvvələrrinin müqavimətini qıran Qafqaz İslam Ordusu və Milli Ordumuz qızğın döyüşlərdən, mühüm hərbi əməliyyatlardan sonra 15 sentyabr 1918-ci ildə Bakını işğaldan azad etdi.

Paytaxtın azad edilməsindən sonra qısa müddətdə Gəncədən Bakıya köçən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hökuməti genişmiqyaslı fəaliyyətə başladı. Həmin ilin dekabrında Müsəlman Şərqindəki ilk demokratik, dünyəvi müstəqil respublikanın parlamenti də formalaşdı. Rusiya Müsəlmanları İttifaqının sədri Əlimərdan bəy Topçubaşovun rəhbərlik etdiyi Azərbaycan parlamenti müstəqil dövlətin atributlarının qəbulundan tutmuş ölkədə iqtisadi, sosial, səhiyyə, hərbi sahədə quruculuq işləri və islahatların həyata keçirilməsi üçün qanunvericilik aktlarının hazırlanmasına başladı.

Cəmi 23 ay fəaliyyət göstərən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti o dövrün məhdud imkanları ilə miqyasına görə o qədər böyük işlər gördü ki, sovet rejimi nə qədər çalışsa da, müstəqil dövlətimizin izlərini tarixdən silə bilmədi. Həmin gerçəkliyin nəticəsi idi ki, sovet dövləti laxlayan kimi müstəqil dövlətimizin bayrağı da, gerbi də, himni də ortaya çıxdı. Lakin müstəqilliyin bərpası ərəfəsində Azərbaycana rəhbərlik edənlər “bolşeviklərin varisləri” kimi, üçrəngli bayrağımızdan da, gerbimizdən də, dahi Üzeyir Hacıbəylinin istiqlal şairi Əhməd Cavadın sözlərinə bəstələdiyi himnimizdən də qorxurdular. Buna baxmayarq, Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin dövrdə heç nədən qorxmadı. 20 Yanvar qətliamından sonra Moskvadan Bakıya qayıdan, lakin burada ona qarşı törədilən ciddi maneələrdən sonra Naxçıvana üz tutan Ümummilli Lideri doğma yurdu bağrına basdı. Belə ki, Ulu Öndər 1991-ci il sentyabrın 3-dən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi və 1993-cü ilədək bu vəzifədə çalışdı. Bundan əvvəl Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Sovetində təmsil olunan xalqın ağsaqqalı və dahi şəxsiyyəti Heydər Əliyevin bilavasitə təşəbbüsü ilə üçrəngli bayrağımız Naxçıvan Muxtar Respublikasının dövlət bayrağı kimi qəbul edilmiş, mərkəzi qanunvericilik hakimiyyəti qarşısında milli rəmzlərimizin qəbul edilməsi üçün vəsatət qaldırılmışdı. 1991-ci ildə SSRİ-də yaranan vəziyyəti düzgün qiymətləndirməyən respublika rəhbərliyi bu məsələlərdə ciddi müqavimət göstərsə də, sonradan reallığı qəbul etməyə məcbur qaldı. Son nəticədə 1991-ci ilin oktyabrın 18-də dövlət müstəqilliyimizin bərpası baş tutdu.

Müstəqilliyin bərpasından sonra hakimiyyətdə olan və daha sonra iqtidara yiyələnənlər müstəqil Azərabycan Respublikasının 28 may 1918-ci ildə elan edilən, iki ilə yaxın mövcud olan, bolşevik işğalı və basqısı ilə süquta uğrayan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğunu qəbul etsələrdə də, bir çox hallarda tarixi varisçilik prinsipinə əməl etmirdilər. Bu durum müstəqilliyin bərpasından tutmuş silahlı qüvvələr gününün qeyd edilməsinə qədər bir çox ciddi tarixi hadisələrdə özünü göstərirdi. Həmin ziddiyyətli məsələlər yalnız Ümummilli Lider müstəqil Azərbaycana başçılıq etdiyi dövrdə həllini tapdı.

Xatırladaq ki, Ulu Öndər yenidən hakimiyyətin yüksək pilləsinə qalxanda müstəqilliyimizin 75-ci illiyi tamam olmuşdu. 1993-cü ilin yazında Azərbaycan “ya məhv olmaq, ya da mövcudluğunu qorumaq” dilemması qarşısında qalmışdı. Xalqın təkidli tələbi həmin çətin dövrdə Ulu Öndəri Naxçıvandan Bakıya gəlməyə və vətəndaş müharibəsinin qarşısını almağa səfərbər etdi. Bu minvalla ölkəmizdə müqəddəs qurtuluş dastanı yazılmağı başladı. Müəllifi Ulu Öndər olan bu tarixi reallıq Azərbaycanı uğurdan-uğura aparır.

2020-ci ildə baş verən 44 günlük Vətən müharibəsindəki tarixi qələbəmiz sayəsində108 il əvvəl əldə edilən müstəqilliyin ən şanlı dövrünü yaşayırıq. Tarixi ədalətin bərpasından sonra 1918-ci il mayın 28-də müstəqilliyimizi dünyaya bəyan edən istiqlal mücahidlərinin də, istiqlal uğrunda şəhid olan bütün qəhrəman övladlarımızın da ruhu şaddır.

28 May – Müstəqillik Günü hər bir azərbaycanlı üçün böyük qürur mənbəyidir. Bu bayram bizə xatırladır ki, müstəqillik asan əldə olunmayıb və onu qorumaq hər bir vətəndaşın müqəddəs borcudur. Azərbaycan xalqı öz qəhrəman oğul və qızlarının fədakarlığı sayəsində azad və müstəqil dövlətə sahib olmuşdur. Biz də gələcək nəsillərə güclü, inkişaf etmiş və müstəqil Azərbaycan ötürmək üçün birlik və həmrəylik içində çalışmalıyıq.

01/06/2026

Aqrar sahədə yeni hədəflər: mühüm mesajlar

Bayram Aslanov,
YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri

Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə ölkənin aqrar sektorunun gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdı. Dövlət başçısının müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər bir daha göstərdi ki, kənd təsərrüfatı Azərbaycan iqtisadiyyatının prioritet sahələrindən biri olaraq dövlət siyasətinin mərkəzində dayanır və bu istiqamətdə həyata keçirilən islahatlar yeni mərhələyə qədəm qoyur.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, 2004-cü ildən etibarən ölkədə həyata keçirilən regional inkişaf proqramları kənd təsərrüfatının inkişafı üçün möhkəm təməl formalaşdırıb. Həmin proqramlar çərçivəsində regionlarda genişmiqyaslı infrastruktur layihələri həyata keçirilib, yollar çəkilib, su və enerji təminatı yaxşılaşdırılıb, kənd yerlərində məşğulluq səviyyəsi yüksəlib. Bütün bunlar aqrar sektorun inkişafı üçün zəruri şərait yaradıb.
Müşavirədə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri kənd təsərrüfatının yalnız iqtisadi deyil, həm də strateji sahə kimi qiymətləndirilməsi oldu. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, ərzaq təhlükəsizliyi hər bir dövlət üçün milli təhlükəsizlik məsələsidir. Son illərdə dünyada baş verən geosiyasi proseslər, iqlim dəyişiklikləri və qlobal iqtisadi böhranlar bir daha sübut edib ki, ölkələrin öz daxili istehsal imkanlarını artırması həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycanın kənd təsərrüfatında özünütəminetmə səviyyəsinin yüksəldilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olaraq qalır.
Müşavirədə aqrar sahədə əldə olunan uğurlarla yanaşı, mövcud problemlərə də toxunuldu. Qeyd olundu ki, bəzi məhsullar üzrə istehsal göstəriciləri hələ də ölkənin potensialına uyğun deyil. Torpaq ehtiyatlarından səmərəli istifadə, suvarma sistemlərinin modernləşdirilməsi, məhsuldarlığın artırılması və müasir texnologiyaların tətbiqi qarşıda duran əsas vəzifələr kimi müəyyənləşdirildi. Xüsusilə su ehtiyatlarının idarə olunması məsələsi müşavirədə geniş müzakirə olundu. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, iqlim dəyişiklikləri fonunda su resurslarından qənaətlə istifadə edilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yeni su anbarlarının tikilməsi, suvarma şəbəkələrinin yenilənməsi və innovativ suvarma texnologiyalarının tətbiqi kənd təsərrüfatının dayanıqlı inkişafını təmin edən əsas amillərdəndir.
Müşavirədə fermerlərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi məsələləri də xüsusi yer tutdu. Dövlət tərəfindən subsidiyaların verilməsi, güzəştli kreditlərin ayrılması, kənd təsərrüfatı texnikasının lizinq yolu ilə fermerlərə təqdim olunması və aqrar sığorta sisteminin genişləndirilməsi kənd təsərrüfatının inkişafına mühüm töhfə verir. Prezident vurğuladı ki, fermerlərin rifahının yüksəldilməsi və onların gəlirlərinin artırılması dövlətin əsas məqsədlərindən biridir.
Rəqəmsal texnologiyaların və innovasiyaların aqrar sektora inteqrasiyası məsələsinə də müşavirədə xüsusi diqqət yetirildi. Müasir dövrdə kənd təsərrüfatının rəqabət qabiliyyətinin artırılması üçün “ağıllı kənd”, rəqəmsal monitorinq, peyk nəzarəti və dəqiq əkinçilik texnologiyalarının tətbiqi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr Azərbaycanın kənd təsərrüfatını yeni inkişaf mərhələsinə çıxarmağa xidmət edir.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin müşavirədə səsləndirdiyi fikirlərdən aydın olur ki, qarşıdakı illərdə aqrar sektorun inkişafı üzrə yeni dövlət proqramları və islahatlar həyata keçiriləcək. Məqsəd yalnız daxili bazarın tələbatını ödəmək deyil, eyni zamanda Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarının beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətini artırmaq, ixrac potensialını genişləndirmək və qeyri-neft sektorunun inkişafını sürətləndirməkdir.
Kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə Azərbaycanın aqrar siyasətində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin çıxışı ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, kənd yerlərinin inkişafı, fermerlərin sosial rifahının yüksəldilməsi və qeyri-neft iqtisadiyyatının gücləndirilməsi istiqamətində dövlətin qətiyyətli mövqeyini bir daha nümayiş etdirdi. Bu strateji yanaşma da öz növbəsində Azərbaycanın kənd təsərrüfatını daha müasir, daha məhsuldar və daha rəqabətqabiliyyətli sahəyə çevirməyə xidmət edir.

26/05/2026

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Gəncə mərhələsi: dövlət quruculuğu və mühüm qərarlar

İlahə Arif qızı Əsədzadə
AMEA Gəncə Bölməsi Diyarşünaslıq İnstitutu Tarix şöbəsinin əməkdaşı

Tarix boyu Azərbaycan milli hərəkatının, milli dövlətçiliyimizin, bütövlükdə azərbaycançılıq ideyasının təşəkkülündə, eyni zamanda inkişafında Gəncə şəhərinin və onun ictimai-siyasi mühitinin böyük təsiri danılmazdır. Azərbaycan müstəqilliyinə düşmən olan qüvvələr tərəfindən Gəncənin “musavat yuvası”, “millətçi ocağı”, “pantürkistlər mərkəzi” və s. epitetlərlə adlandırması da şəhərin milli hərəkatın formalaşmasında nə qədər mühüm rol oynadığına sübutdur. Milli ənənələr beşiyi olan Gəncə Azərbaycanın müstəqillik tarixində misilsiz səhifələr yazan, dünyadakı çox mürəkkəb vəziyyətə baxmayaraq qurulmuş, lakin işğala məruz qalan Cümhuriyyətimiz üçün də önəmli rol oynamışdır. Bütün türk dünyasının və Şərqin ilk Parlamentli Respublikasının birinci paytaxtı olmuş Gəncə şəhəri hələ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurulmamışdan öncə də siyasi-ictimai, sosial-iqtisadi, mədəni cəhətdən inkişaf etmişdi.
Zaqafqaziya Federasiyası buraxıldıqdan sonra dağılan Seymin Müsəlman fraksiyası Azərbaycan Milli Şurasında birləşdi və 1918-ci il mayın 28-də yeni milli dövlətin yarandığını elan etdi. Mayın 30-da AXC-nin yaranması haqqında Nazirlər Şurasının sədri Fətəli xan Xoyskinin imzaladığı radioteleqram mətninin son hissəsində hökumətin müvəqqəti olaraq yerləşdiyi ərazinin Gəncə olduğu göstərilirdi. Bakının işğal altında olduğu bir vaxtda Azərbaycan hökuməti və Milli Şura iyun ayının 16-da Tiflisdən Yelizavetpola (Gəncəyə) köçməsi ilə Gəncənin Azərbaycan tarixində yeni dövrünün - milli dövlətçilik dövrü başlandı. Hökumətin burada cəmi üç ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, mühüm qərarlar qəbul edilməsi və dövlət strukturlarının formalaşması məhz Gəncənin adı ilə bağlıdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 1918-ci il 16 iyundan başlayaraq sentyabrın 15-nə qədər fəaliyyətini Gəncədə davam etdirdi. Bu müddət ərzində dövlətçilik tariximiz üçün əhəmiyyət kəsb edən 210-dan çox hüquqi aktlar və qərarlar məhz Gəncə şəhərində qəbul olunmuşdur.. 21 iyun 1918-ci ildə hökumətin yığıncağında qırmızı fonda ağ rəngli aypara və səkkizgüşəli ulduz olan bayraq Azərbaycan bayrağı kimi qəbul olundu. Noyabrın 9-da bu bayraq səthində ağ aypara və səkkizgüşəli ulduz təsvir olunan, bərabər endə mavi, qırmızı, yaşıl zolaqlar rəngində bayraqla əvəz edildi. Cümhuriyyətin Dövlət bayrağının bu üç rəngi rəmzi olaraq “türk milli mədəniyyətini, müasir Avropa demokratiyasını və islam sivilizasiyasını təmsil edirdi”. 1918-ci il iyunun 27-də Azərbaycan dili dövlət dili elan edilmiş, iyulun 3-də Üzeyir Hacıbəylinin redaktorluğu ilə “Azərbaycan” qəzeti də məhz Gəncədə işıq üzü görmüşdü. Avqustun 23-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin vətəndaşlığı haqqında qanun qəbul edildi. 1918-ci il 28 avqust tarixli digər bir qərarla isə ölkədə olan məktəblər milliləşdirilirdi.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin də söylədiyi kimi, müstəqilliyi qoruyub saxlamaq onu əldə etməkdən daha çətin başa gəlir. Gənc dövlətimiz üçün də ən çətin məsələlərdən biri istiqlaliyyətimizin keşiyində durması üçün ordu yaratmaq problemi idi. Belə ki, müstəqilliyimizi qorumaq üçün milli ordunun qurulması lazım olsa da, hərbi milli kadrlar çatışmırdı. 1918-ci il iyunun 26-da Müsəlman korpusu “Azərbaycan korpusu” adlandırıldı və türk hərbçilərinin yardımı, yaxından iştirakı ilə əsası Müsəlman korpusu tərəfindən qoyulmuş hərbi məktəb Gəncədə fəaliyyətə başladı. 11 iyul qərarı ilə Gəncə hərbi mükəlləfiyyət idarəsi yaradıldı. Beləliklə, Gəncədə milli hərbi kadrlar yetişdirilirdi. Avqustun 11-də isə hərbi mükəlləfiyyət haqqında qanun qəbul edildi: 19 yaşına çatmış vətəndaşların ordu sıralarına səfərbər edilməsi elan olundu. Beləliklə, müstəqil Azərbaycan ordusunun yaradılmasına başlandı. Sentyabrın 1-də verilən qərarla Hərbi Nazirlik təsis edildi. Hərbi mükəlləfiyyət haqqında qərar qəbul edildi və zabit kursları fəaliyyətə başladı. 1918-ci ilin 27 iyununda isə Azərbaycan türkcəsi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət dili kimi elan olundu.
Cümhuriyyətinin 1918-ci il 30 iyulda verdiyi daha bir mühüm qərarda deyilirdi: Yelizavetpol şəhərinin adı Gəncə ilə əvəzlənsin. Beləliklə, 1804-cü ildən adı dəyişdirilən Gəncənin tarixi adı özünə qaytarıldı. Bu qərarı Gəncə əhalisi çox böyük sevinclə qarşılamışdı. Dövlətin sosial-iqtisadi, maliyyə sistemini formalaşdırmaq, sərhəd bölgələrində mühafizə, gömrük postlarının qurulması, bank sisteminin qaydaya salınması və digər istiqamətlərdə tədbirlər həyata keçirildi.
Həyata keçirilmiş ən vacib tədbirlərdən biri də, 1918-ci il mart qırğınlarını, daşnakların Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri cinayətləri araşdıran Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasının yaradılması oldu. Komissiya qısa müddət ərzində 36 cild və 3500 vərəqdən, 100-dən artıq fotoşəkildən ibarət təhqiqat materialı hazırladı və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması yönündə konkret işlər gördü. 12 avqust 1918-ci ildə AXC hökumətinin qərarı ilə müvəqqəti tədbir kimi ölüm hökmü tətbiq edildi, eyni zamanda Xüsusi Hərbi məhkəmə yaradıldı.
Gəncədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixində ilk hökumət böhranı baş verdi. Bu dövrdə Batum müqavilələrinin tələblərinə əsasən, soyqırımına məruz qalan Azərbaycan xalqına yardım etmək məqsədilə artıq Gəncədə olan Nuru paşanın rəhbərliyi altında türk hərbi mütəxəssislərindən ibarət 300 nəfərlik qrup Gəncəyə göndərilmişdi. Belə ki, Gəncədə Milli Şuraya qarşı ciddi müxalifətin olduğu ortaya çıxdı. İlhaq - Azərbaycanın Türkiyəyə birləşdirilməsini dəstəkləyən həmin dairələr Nuru paşanı da öz mövqelərinə cəlb edərək onun nüfuzundan Milli Şuraya qarşı mübarizədə fəal istifadə edirdilər. Məhz onların təkidi ilə Nuru paşa Milli Şuranın üzvlərini qəbul etməkdən imtina etdi. Milli Şuraya etimadsızlıq aktı olan bu hərəkət ciddi siyasi böhrana gətirib çıxardı. Həmin günlərdə Azərbaycan istiqlaliyyətinin müqəddəratı həll olunurdu, çünki ilhaqçılar ictimaiyyət arasında müəyyən nüfuza sahib idilər. Yalnız M.Ə.Rəsulzadənin rəhbərlik etdiyi Milli Şuranın sarsılmaz mövqeyi kompromis əldə etməyə şərait yaratdı.
Göründüyü kimi, 1918-ci il may ayının 28-də Şərqdə ilk demokratik dövlət olaraq yaranan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın müstəqillik tarixinin başlanğıcı olmaqla yanaşı, milli dövlətçilik salnaməmizi zənginləşdirmişdir. Yalnız 23 ay yaşamış olmasına baxmayaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti sübut etdi ki, Azərbaycan xalqı müstəqil yaşamağa və öz dövlətçilik ənənələrini bərpa etməyə qadirdir. Göründüyü kimi, Cümhuriyyət tarixinin milli-siyasi intibahımızın formalaşmasında Azərbaycan milli ruhunun aynası olan Gəncə dövrü ən məhsuldar dövr olmuşdur. Qəbul edilmiş qərarlar Cümhuriyyətin sonrakı taleyində önəmli rol oynamışdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Gəncədəki üç aylıq fəaliyyəti tariximizin və dövlətçiliyimizin ən şanlı səhifələrindən biri kimi tarixə yazıldı.

26/05/2026

Demokratik Ənənələrin Təməlinin Qoyulması

Yasin Ətraf oğlu Alməmmədov
AMEA Gəncə Bölməsi Diyarşünaslıq İnstitutu Tarix şöbəsinin əməkdaşı
AMEA-nın Abbasqulu ağa Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunun doktorantı

Demokratiya, yunanca "demos" (xalq) və "kratos" (hakimiyyət) sözlərinin birləşməsindən yaranan, xalqın özünü idarə etməsi prinsipinə əsaslanan bir siyasi sistemdir. Bu idarəetmə forması, vətəndaşların bərabər hüquqlara malik olduğu, azadlıqların təmin edildiyi və qərarların xalqın iradəsi ilə qəbul edildiyi bir cəmiyyət modelini təklif edir. Demokratik ənənələrin təməlinin qoyulması bəşər sivilizasiyasının uzun və mürəkkəb inkişaf yolu ilə sıx bağlıdır. Bu proses, qədim dövrlərdən başlayaraq müasir dövrə qədər müxtəlif mədəniyyətlərdə və coğrafiyalarda fərqli formalarda təzahür etmişdir. Mövzunun aktuallığı, demokratik dəyərlərin müasir dünyada universal əhəmiyyət kəsb etməsi, insan hüquqlarının qorunması və davamlı inkişafın təmin edilməsində oynadığı həlledici roldan irəli gəlir.
Demokratik idarəetmənin ilkin nümunələri qədim sivilizasiyalarda, xüsusilə Antik Yunanıstanda müşahidə olunur. E.ə. V əsrdə Afina şəhər-dövlətində formalaşan birbaşa demokratiya, vətəndaşların qanunvericilik prosesində birbaşa iştirakına imkan verirdi. Perikl dövrü Afina demokratiyasının qızıl dövrü hesab olunur. Bu sistemdə, kişilərdən ibarət azad vətəndaşlar Məclisdə (Ekklesiya) toplaşaraq qanunları qəbul edir, dövlət məmurlarını seçir və müharibə elan etmək kimi mühüm qərarları verirdilər. Lakin, qadınlar, qullar və əcnəbilər bu prosesdən kənarda qalırdılar ki, bu da Afina demokratiyasının məhdudiyyətlərini göstərir.
Orta əsrlərdə demokratik ideyalar müəyyən qədər zəifləsə də, bəzi mühüm sənədlər gələcək demokratik inkişaf üçün zəmin yaratdı. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi 15 iyun 1215-ci ildə İngiltərədə qəbul edilmiş Böyük Azadlıqlar Xartiyası adlanan “Maqna Karta”-dır. Bu sənəd, kralın hakimiyyətini məhdudlaşdıraraq, feodallara və azad insanlara müəyyən hüquqlar və azadlıqlar verdi, qanunun aliliyi prinsipinin təməlini qoydu. Maqna Karta, sonrakı dövrlərdə konstitusiyaçılıq və insan hüquqları hərəkatları üçün ilham mənbəyi oldu.
Maarifçilik dövrü (XVII-XVIII əsrlər) demokratik düşüncənin inkişafında dönüş nöqtəsi oldu. Con Lokk, Şarl de Monteskyö, Jan-Jak Russo kimi mütəfəkkirlər təbii hüquqlar, hakimiyyət bölgüsü və xalq suverenliyi kimi ideyaları irəli sürdülər. Lokkun fikrincə, hökumətin legitimliyi idarə olunanların razılığına əsaslanır və insanların həyat, azadlıq və mülkiyyət hüquqları toxunulmazdır. Monteskyönün hakimiyyət bölgüsü prinsipi (qanunverici, icraedici və məhkəmə) müasir demokratik dövlətlərin əsasını təşkil edir. Bu ideyalar ABŞ İstiqlaliyyət Bəyannaməsi (1776) və Fransa İnqilabı (1789) ilə praktiki tətbiqini tapdı. ABŞ İstiqlaliyyət Bəyannaməsi bütün insanların bərabər yaradıldığını və müəyyən toxunulmaz hüquqlara malik olduğunu bəyan edərək, xalqın öz hökumətini seçmə hüququnu vurğuladı. Fransa İnqilabı isə "Azadlıq, Bərabərlik, Qardaşlıq" şüarı ilə feodalizmi yıxaraq, Avropada və dünyada demokratik dəyərlərin yayılmasına güclü təkan verdi.
Azərbaycan xalqı da demokratik ənənələrin formalaşmasında özünəməxsus bir yol keçmişdir. 1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə elan edilmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC), müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika olaraq tarixdə özünə şərəfli yer tutdu. Cəmi 23 ay mövcud olmasına baxmayaraq, AXC qısa müddətdə genişmiqyaslı islahatlar həyata keçirdi və demokratik idarəetmə sistemi formalaşdırdı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin, təməlini təşkil edən “İstiqlal Bəyannaməsi”, Azərbaycanın müstəqil dövlət olduğunu elan edərək, demokratik prinsipləri özündə əks etdirirdi. Bəyannamənin altı bəndi milli suverenliyi, bütün vətəndaşların irqindən, dinindən, milliyyətindən və cinsindən asılı olmayaraq bərabər hüquqlara malik olmasını, azad yaşamaq hüququnu və demokratik parlamentar idarəetməni təmin edirdi. Bu sənəd, Şərqdə ilk dəfə olaraq parlamentli respublika idarə üsulunun tətbiqini nəzərdə tuturdu. AXC Parlamenti çoxpartiyalı sistem əsasında fəaliyyət göstərirdi və müxtəlif millətlərdən və siyasi qruplardan olan nümayəndələri özündə birləşdirirdi. Parlamentin ən mühüm demokratik addımlarından biri də qadınlara seçki hüququnun verilməsi idi. Bu, Avropanın bir çox inkişaf etmiş ölkəsindən daha əvvəl baş vermiş, Azərbaycanın demokratik dəyərlərə sadiqliyinin bariz nümunəsi olmuşdur. Parlament, ölkənin sosial-iqtisadi və maliyyə problemlərinin həllinə, siyasi və ərazi bütövlüyünün qorunmasına yönəlmiş qanunlar qəbul edirdi.
Azərbaycanın müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra, demokratik ənənələrin davamlılığı və inkişafı yeni bir mərhələyə qədəm qoydu. 1995-ci ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, ölkədə hüquqi, dünyəvi və demokratik dövlət quruculuğunun əsasını təşkil etdi. Konstitusiya, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarını ən yüksək dəyər elan edərək, hakimiyyət bölgüsü, çoxpartiyalı sistem və seçki hüququ kimi demokratik prinsipləri təsbit etdi. Günümüzdə, müasir Azərbaycanımızda hüquqi dövlət quruculuğu prosesi davam edir, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Qanunun aliliyi, şəffaflıq, məsuliyyətlilik və vətəndaşların dövlət idarəçiliyində iştirakının təmin edilməsi demokratik ənənələrin möhkəmləndirilməsi üçün əsas istiqamətlərdir. Beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq və beynəlxalq hüquq normalarına riayət edilməsi də Azərbaycanın demokratik inkişaf yolunun tərkib hissəsidir.
Nəticə etibarı ilə onuda qeyd edə bilərik ki, Demokratik ənənələrin təməlinin qoyulması, bəşəriyyətin azadlıq, bərabərlik və ədalət uğrunda apardığı mübarizənin nəticəsidir. Antik Yunanıstandan Maarifçilik dövrünə, oradan da müasir dövrə qədər olan bu ideyalar təkamül edərək bugünkü demokratik cəmiyyətlərin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti, Şərqdə demokratik dəyərlərin öncüsü olaraq, bu qlobal prosesə öz töhfəsini vermişdir. Müstəqil Azərbaycan Respublikası da bu zəngin irsi davam etdirərək, demokratik prinsipləri öz dövlətçiliyinin əsası kimi qəbul etmişdir. Demokratik ənənələrin xalqın milli-mənəvi dəyərləri ilə uzlaşması, cəmiyyətin davamlı inkişafı və rifahı üçün zəruri şərtdir. Gələcəkdə bu ənənələrin daha da möhkəmləndirilməsi və təkmilləşdirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə mövqeyini gücləndirəcək və vətəndaşların həyat keyfiyyətini yüksəldəcəkdir.

Address

Yeni Gence
Gandzha
AZ2000

Opening Hours

Monday	09:00 - 21:00
Tuesday	09:00 - 21:00
Wednesday	09:00 - 21:00
Thursday	09:00 - 21:00
Friday	09:00 - 21:00
Saturday	09:00 - 20:00

Telephone

+994504095924

Website

https://yenigence.com/

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Yeni Gence posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Yeni Gence:

Yeni Gence

02/06/2026

02/06/2026

02/06/2026

01/06/2026

26/05/2026

26/05/2026

Address

Opening Hours

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share