21/05/2026
Huis ‘het Vercken’
Op de Mechelse Grote Markt, op nummer 34 (tegenwoordig de Carlton), vind je het huis ‘het Vercken’. Toen de houten gevel in 1774 werd vervangen in opdracht van Jan Jozef Verberckt – een bekende beenhouwer – liet hij als reclame voor zijn stiel een stenen varken op de top van de gevel plaatsen. En dat was niet het enige dier dat hij op zijn nieuwe gevel liet afbeelden; ook in het smeedwerk van het balkon liet hij een tweede zwijn verwerken.
Ik schrijf bewust 'zwijn', want het dier heeft veel weg van een everzwijn. Mede hierdoor kreeg het pand al snel de naam ‘het Vercken’.
Een goede twintig jaar later vielen de Fransen onze streken binnen en werden de Lage Landen geannexeerd. Ook Mechelen werd een bezette stad. Huis ‘het Vercken’ werd gevorderd door een Franse generaal, die zijn intrek nam op de eerste verdieping.
De ontmoeting op de IJzerleen.
Op een dag keerden twee vrienden, een knecht en een schoenlapper, na hun werk op Nekkerspoel terug naar huis. Ze wandelden via de Keizerstraat en de Grote Markt richting de IJzerleen. Toen ze over de markt kwamen, zagen ze de Franse officier deftig op zijn balkon staan. Ze hielden even stilzwijgend halt en liepen daarna door richting de Hoogbrug.
Daar kwam plots een estafette (een militaire koerier) te paard in volle draf aangereden. Hij stopte bij de twee vrienden en riep: “Citoyens!” waarna hij in het Frans vroeg of hij nog ver verwijderd was van de Grote Markt waar de generaal verbleef. De schoenlapper begreep amper Frans en keek de ruiter vragend aan. De knecht sprak echter wel een aardig mondje over de grens en antwoordde in ietwat gebroken Frans: “Non, non, vous y êtes presque.” Hij wees naar het Schepenhuis en vervolgde: “Tournez là à droite au coin, restez sur la droite et vous verrez la maison 'Aux trois cochons'. C'est là que loge le général.” (Draai daar rechts de hoek om, houd rechts aan en je ziet het huis 'In de drie varkens'. Daar woont de generaal).
De ruiter mompelde in zichzelf iets wat klonk als: “In de draai veerkens…” en vertrok in galop naar de Grote Markt.
Zoek de verschillen.
Eenmaal daar aangekomen, keek de koerier verward in het rond. Nergens bespeurde hij een uithangbord met de tekst ‘In de drie varkens’. Vermoedend dat de twee Mechelaars hem in het ootje hadden genomen, galoppeerde hij gefrustreerd terug naar de IJzerleen. Maar de vogels waren natuurlijk al gevlogen.
Er zat voor de koerier niets anders op dan terug te keren naar de Grote Markt en beter te zoeken. Ditmaal reed hij stapvoets over het plein, zijn ogen strak op de gevels gericht. Plotseling viel zijn oog op het grote stenen varken op de geveltop. “Ah, daar moet ik zijn!” dacht hij.
Toen hij dichterbij kwam, ontdekte hij het tweede varken in het smeedwerk van het balkon. “Nu het derde varken nog,” mompelde hij in zichzelf. Op dat exacte moment stapte de Franse generaal met een nors gezicht het balkon op…
© Erwin Horckmans – Mysterieus Mechelen 2023
Bronnen:
Mechelse kronieken (Berlemont)
Eigen onderzoek
Afb: De Regionale Beeldbank
