06/03/2026
Η Europa Nostra έστρεψε το βλέμμα της στην Αμοργό – και μαζί της, ολόκληρη η Ευρώπη.
Πηγή πληροφοριών: Γιώργος Λιάλιος / Καθημερινή (άρθρο στα σχόλια)
Τα Κατάπολα και η αρχαία πόλη της Μινώας συμπεριλήφθηκαν στις επτά πιο απειλούμενες τοποθεσίες πολιτιστικής κληρονομιάς για το 2026. Μια επιλογή που δεν γίνεται ελαφρά τη καρδία, αλλά έπειτα από αξιολόγηση πολλαπλών υποψηφιοτήτων από όλη την Ευρώπη. Μαζί με την Αμοργό, στον κατάλογο βρίσκονται μνημεία και τοπία σε χώρες όπως η Ουγγαρία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σερβία.
Ο λόγος; Η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στο τοπίο, την αρχαιολογική κληρονομιά και τη ζώσα κοινότητα των Καταπόλων απειλείται από τα μεγάλα σχέδια επέκτασης του λιμανιού και τη διάνοιξη νέων οδικών αξόνων. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Europa Nostra, η Μινώα – χαρακτηρισμένη περιοχή «απόλυτης προστασίας» – και τα Κατάπολα αποτελούν σπάνιο παράδειγμα ιστορικής συνέχειας ανθρώπου και φύσης μέσα στους αιώνες.
Το διακύβευμα βέβαια στην Αμοργό δεν είναι μόνο ένας αρχαιολογικός χώρος. Είναι ο κοινωνικός και περιβαλλοντικός ιστός που συγκροτεί την ταυτότητα της Αμοργού. Είναι το ερώτημα αν το νησί θα αποτελέσει πρότυπο βιώσιμου τουρισμού για μικρά μεσογειακά νησιά ή αν θα ακολουθήσει ένα μοντέλο μαζικής τουριστικής ανάπτυξης που αλλοιώνει ανεπιστρεπτί το τοπίο και τις τοπικές κοινότητες.
Το θέμα ήδη συζητιέται συνέχεια στην τοπική κοινωνία. Από τη μία, η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι ο εκσυγχρονισμός του λιμένα είναι απαραίτητος για την ασφάλεια, την εξυπηρέτηση των κατοίκων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Από την άλλη, πολίτες και φίλοι του νησιού μιλούν για «αρχή του τέλους», εκφράζοντας φόβους για φαραωνικές παρεμβάσεις που θα μεταβάλουν ριζικά τον χαρακτήρα της Αμοργού.
Τρεις προσφυγές έχουν ήδη κατατεθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του νέου πολεοδομικού σχεδίου, με την εκδίκαση να αναμένεται τον Απρίλιο. Παράλληλα, ιδρύθηκε ο σύλλογος «Ο λιμήν», που δηλώνει υπέρ του εκσυγχρονισμού του λιμανιού αλλά κατά μιας υπερμεγέθους επέκτασης.
Η επέκταση του λιμανιού των Καταπόλων δεν είναι η μόνη επέμβαση που σχεδιάζεται στην Αμοργό. Παράλληλα, ο Δήμος έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί την κατασκευή μιας νέας μαρίνας στην Αιγιάλη, τη δημιουργία υποδομών για κρουαζιερόπλοια και ενός αεροδρομίου, την αύξηση της δόμησης, τη μετατροπή του δημοτικού κάμπινγκ των Καταπόλων σε glamping και την κατασκευή νέων οδικών αξόνων και πολλών μικρότερων δρόμων σε όλη την έκταση του νησιού σε απομονωμένες παραλίες, παραδοσιακές αγροτικές περιοχές και ορεινές τοποθεσίες.
Η ένταξη της Αμοργού στη λίστα της Europa Nostra είναι μια ευκαιρία να επανεξεταστεί το αναπτυξιακό μοντέλο που επιλέγουμε, όχι μόνο για το συγκεκριμένο νησί, αλλά και γενικότερα.
#αμοργος
Στην εικόνα τα Κατάπολα και πίσω τους ο λόφος της Μινώας.