17/07/2024
Το χωριό Γάβρος στη δυτική Μακεδονία, είναι ένα από τα "Κορέστεια χωριά" ή "πλίνθινα χωριά" της Καστοριάς, που ήταν κτισμένα με λάσπη από κοκκινόχωμα, νερό και άχυρο από τοπικούς μάστορες. Ο συγκεκριμένος χαρακτηριστικός στην περιοχή τρόπος κατασκευής των σπιτιών διατηρήθηκε έως τα μέσα του 20ου αιώνα και έπειτα εγκαταλείφθηκε.
Τα χαρακτηριστικά κοκκινωπά σπίτια είναι κτισμένα με δομικά υλικά απόλυτα φιλικά προς το περιβάλλον και αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής. Οι πλίνθοι της τοιχοποιίας είναι από πηλό και άχυρο και φτιάχνονταν μέσα σε καλούπι ενώ στη συνέχεια στέγνωναν στον ήλιο. Στα θεμέλια των σπιτιών κατασκευάζονταν λιθοδομή για τη βελτίωση της στερεότητας των κτιρίων, ενώ οι στέγες καλύπτονταν με ξύλα, καλάμια και κεραμίδια από πηλό. Όλα τα σπίτια κοιτούν νότια, ενώ δεν υπάρχει σχεδόν κανένα παράθυρο ή πόρτα στο βορεινό τμήμα τους, εξασφαλίζοντας στο εσωτερικό τους δροσιά το καλοκαίρι και ζεστασιά το χειμώνα. Στις μέρες μας τα σπίτια των Κορεστείων χαρακτηρίζονται από τους αρχιτέκτονες ως υπόδειγμα πρώιμης βιο-κλιματικής αρχιτεκτονικής.
Τα "Κορέστεια χωριά", όπως και πολλά άλλα της Μακεδονίας, εγκαταλείφθηκαν από τους κατοίκους τους κυρίως την περίοδο του εμφυλίου πολέμου, αλλά και στα χρόνια της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης των κατοίκων που ακολούθησε.