25/09/2026
תחת סוכת שלום אחת
שיחה עם חברת הקהילה הרבה מירה רז #2
חג הסוכות נקרא גם חג האסיף. לאחר שאדם אוסף את התבואה ופירות הקיץ והמזווה שלו מלא, באה התורה ואומרת: דווקא עכשיו, כאשר ביטחונך החומרי מובטח, צא מביתך וגור במבנה ארעי — כדי לזכור שהביטחון האמיתי אינו מצוי בחומר בלבד.
הדבר החשוב ביותר בסוכה הוא הסכך — מלשון לסוכך, להגן. על פי ההלכה, במשך שבעת ימי החג על האדם לדור בסוכה ולהתייחס אליה כאל ביתו: לאכול בה, לישון בה ולחיות בה. על אף ארעיותו של המבנה, הסכך מבעדו נראים השמים, מסמל את ההגנה השמימית ואת הביטחון הנובע מן האמונה. לאדם יכול להיות שפע חומרי, ובכל זאת הוא עלול לחוות הפסד בחייו; ולעומתו, אדם שיש לו מעט חומר אך אמונה גדולה יכול להצליח בדרכו.
הסוכה הינה מרחב שלם ובו הגנה שמיימית, ולכן מכונה גם סוכת שלום. מקום נקי מכעס, מריבה או פירוד, מקום המייצג עולם שלם של שלום: אנרגיה של אחדות בין ניגודים, ששום חלק אינו נשאר בחוץ.
על פי הקבלה, בכל אחד מימי החג מגיע לבקר אותנו אורח של כבוד — נביא המייצג רובד תודעתי ייחודי. אלו הם שבעת האושפיזין.
כך נחשפים יושבי הסוכה ואורחיהם בכל יום לאיכות רוחנית אחרת:
- אברהם מביא עמו חסד — לב פתוח ונדיבות.
- יצחק מביא גבורה — כוח פנימי, גבולות ועצמאות.
- יעקב מביא תפארת — את האפשרות לחבר בין ניגודים ולמצוא איזון.
- משה מביא נצח וניצחון — התגברות על הרוע (פרעה), חזון והיכולת להמשיך בדרך.
- אהרן מביא הוד — ענווה, הקשבה והיכולת להודות באמת.
- יוסף מביא את ה'יסוד' — הכוח להפוך חלום למציאות. הוא מלמד אותנו כי גם לסבל יש תכלית המצמיחה את האדם, שכן לכל דבר יש משמעות — והכל לטובה.
- דוד מביא מלכות — לקיחת אחריות, מנהיגות ונכונות לפעול בעולם.
שבעת האורחים מזכירים לנו שאין דרך אחת בלבד להיות אדם. קהילה שלמה זקוקה לחסד ולגבורה, לחזון ולענווה, לחלום ולעשייה. היא זקוקה לאנשים שונים, לקולות שונים ולכל מה שכל אחת ואחד מביאים עמם.
מי ייתן שנפתח את סוכתנו,
ונבנה יחד סוכת שלום שבה איש אינו נשאר בחוץ.
חג סוכות שמח!
** הרַבָּה מירה רז היא מנהיגה רוחנית רפורמית, מורה, מרצה וסופרת, אשר הנהיגה במשך שנים קהילות בנתניה וביפו. מירה, חברת קהילת וסבתא בבית ספר הבוסתן, עוסקת בלימוד התורה כדרך לטיפוח מודעות, אהבה, אחדות ושלום.
تحت عريشة سلام واحدة
حوار مع الحاخامة ميرا راز، عضو مُجتمع البُستان — الحلقة الثانية
يُسمّى عيد العُرش أيضًا عيد الحصاد. فبعد أن يجمع الإنسان محصوله وتمتلئ مخازنه، تأتي التوراة وتقول له: في هذه اللحظة بالذات، حين يبدو أنك قد ضمنت مدخولك والشؤون المالية، أخرج من بيتك وعِش في بناء مؤقت، لكي تتذكّر أن الأمان الحقيقي لا يكمن في الممتلكات المادية وحدها.
أهمّ ما في العريشة هو السقف القائم من الأغصان، وبالعبرية تحمل الكلمة معاني التغطية والحماية. وبحسب الشريعة اليهودية، على الإنسان خلال أيام العيد السبعة أن يقيم في العريشة ويتعامل معها كأنها بيته: يأكل فيها وينام ويعيش فيها. وعلى الرغم من بساطة البناء وطابعه المؤقت، فإن السقف المُكوّن من الأغصان، الذي يُتيح بدخول اشعة الشمس، ويُتيح لك رؤية السماء، يرمز إلى الحماية السماوية وإلى الأمان النابع من الإيمان. فقد يمتلك الإنسان وفرة مادية، إلا أنه قد يتعامل مع خسارة في حياته؛ وفي المقابل، قد يمتلك إنسان آخر القليل، لكن إيمانه الكبير يساعده على النجاح.
العريشة فضاء متكامل تحيط به الحماية الربانية، ولذلك تُسمّى أيضًا عريشة السلام. إنّها مكان لا مكان فيه للغضب أو الخصام أو الانقسام أو المعاناة، وعليه، فهي تُتيح إنشاء عالم كامل من السلام داخلها: طاقة توحّد بين التناقضات، فلا يبقى أيّ جزء خارجها.
وبحسب الـ"كبالاه" - التصوّف اليهودي، يزورنا في كل يوم من أيام العيد ضيف شرف — نبيّ أو رجل صالح يمثّل وعيًا مختلفًا. وهكذا يتعرّف المقيمون في العريشة وضيوفهم، في كل يوم، إلى صفة روحانية جديدة:
- يحمل إبراهيم معه الإحسان، أي القلب المفتوح والكرم.
- ويحمل إسحاق العنفوان، أي القوّة الداخلية، والحدود والاستقلالية.
- ويحمل يعقوب المجد، أي القدرة على الجمع بين المتناقضات وإيجاد التوازن.
- ويحمل موسى الأبدية، أي المثابرة، والرؤية، والقدرة على مواصلة الطريق.
- ويحمل هارون البهاء، أي التواضع، والإصغاء، والقدرة على الاعتراف بالحقيقة.
- ويحمل يوسف الأساس، أي القوّة التي تحوّل الفكرة إلى عمل، والحلم إلى واقع.
- ويحمل داود المُلوكية، أي المسؤولية، والقيادة، والاستعداد للتحرك في هذا العالم.
يذكّرنا الضيوف السبعة بأنه لا توجد طريقة واحدة فقط لنكون بشرًا. فالمجتمع المتكامل يحتاج إلى الإحسان والقوّة، وإلى الرؤية والتواضع، وإلى الحلم والعمل. كما يحتاج إلى أشخاص مختلفين، وأصوات مختلفة، وإلى ما يحمله كلّ واحد وواحدة منّا.
لعلّنا نفتح عريشتنا،
ونبني معًا عريشة سلام لا يبقى فيها أحد خارجًا.
عيد عُرش سعيد
__
** الحاخامة ميرا راز هي قائدة روحية إصلاحية، ومعلّمة ومحاضِرة وكاتبة، قادت على مدى سنوات جماعات دينية في نتانيا ويافا. ميرا عضو في مجتمع البُستان وجدّة لأحد أطفال الروضة، وتهتمّ بدراسة التوراة بوصفها طريقًا لتنمية الوعي والمحبة والوحدة والسلام.
