04/05/2026
कझाकस्तान :
एप्रिलच्या पहिल्या आठवड्यात, युद्धाच्या धामधुमीत मी कझाकस्तान मध्ये होते. ‘ ASTANA’ ही इथली राजधानी. मध्य आशियात असलेला कझाकस्तान, जगातील ९ वा मोठा देश आहे. कझाकस्तान चा अर्थ आहे, Land of Wanderers/ Land of Nomads. ही भटक्या लोकांची भूमी आहे. पूर्वी इथले लोक अन्न पाण्याच्या शोधात आपल्या कुटुंब आणि पाळीव जनावरांसह, विस्तीर्ण पसरलेल्या ( steppes ) गवताळ प्रदेशात फिरत. कझाकस्तान हा देश रशिया, चीन, किरघिस्थान, उझबेकीस्थान, आणि तुर्कमेनिस्तान या देशांनी वेढलेला आहे. चीन वगळता इतर देश पूर्वी सोविएत युनियन मध्ये होते, १९९१ मध्ये हे सर्व देश स्वतंत्र झाले. आशिया आणि युरोप या दोन्ही खंडांच्या सीमेवर असल्याने कझाकस्तानला निसर्गसौंदर्याचे वरदान लाभले आहे. भौगोलिक स्थानामुळे याला युरेशिया देखील म्हणतात. कझाकस्तान मध्ये, भूगोलाच्या पुस्तकात वाचलेला विस्तीर्ण गवताळ प्रदेश ( steppes ), तिएन शान तसेच अल्ताई या अती उंच बर्फाच्छादित पर्वत रांगा, हिमनद्या , glacial lakes , विविध रंगांची उधळण करणारे वाळवंट तसेच cannyon देखील आहेत. जसे अमेरिकेत GRAND CANNYONS प्रसिद्ध आहेत तसेच कझाकस्तान मधले CHARRYN CANNYON प्रसिध्द आहे. Charryn नदीच्या प्रवाहाने वर्षानुवर्षे इथले पर्वत पोखरून त्यांना आलेले विविध आकार बघण्यासारखे आहेत. इथली माती विविध रंगांची आहे.
आपला प्राचीन Silk Route म्हणजे व्यापारी मार्ग या देशातून जातो. पूर्वापार रेशीम, मसाले, कापूस आणि दागदागिने याच रेशीम मार्गावरून भारतातून चीन मध्ये आणि पुढे मध्य आशियातून युरोपात जायचे. या देशाचे वातावरण, निसर्ग सौंदर्य युरोप सारखे आहे.बर्फाच्छादित हिमशिखरे, हिरवीगार pine forests, निळ्याशार पाण्याने चमकणारे मोठे लांबरुंद तलाव, सुंदर रस्ते आणि अत्याधुनिक शहरे. इथली उत्तम सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था तसेच देशभर पसरलेले रेल्वे चे जाळे आपला प्रवास सुकर करते. तिकीट आधी आरक्षित करावे लागते. भारतातून इथे ४:३० तासात थेट विमानाने पोचता येते. सध्या भारतीय जनतेसाठी हा देश VISA- FREE आहे.
मुंबईहून थेट विमानाने मी Almaty एअरपोर्ट वर उतरले. उतरल्या वर लगेच बर्फाच्छादित हिमशिखरे दिसतात.त्याच्या मोहात न पडता Immigration साठी जायचं. नाही तर फार गर्दी होते. आम्ही गेलो तेव्हा युद्ध ऐन भरात असल्याने फारशी गर्दी नव्हती. Immigration clearance होऊन bags घेऊन बाहेर आले. एअरपोर्ट वर लोकल सिम कार्ड घेतले, थोडे डॉलर्स कझाकस्तानच्या Tenge म्हणजे local currency मध्ये बदलून घेतले. तो पर्यंत मी आधीच बुक केलेली टॅक्सी आली. गुळगुळीत रस्त्यावरून टॅक्सी धावताना रस्त्याकडेला लाल केशरी tulips दिसले. माझ्या इंग्लिश बोलणाऱ्या ड्रायव्हरला गाडी थांबवायला विनंती केली. गाडी थांबवून तो म्हणाला तुला इथे खूप ट्युलिप दिसतील. इथे येताना काय बघायचे, कुठे राहायचे हे आधी ठरवले होते. त्यानुसार आम्ही निघालो सुप्रसिद्ध Shymbulak साठी. इथले गुलमर्ग आहे म्हणा ना. मात्र इथला पर्वतांचा विस्तार मोठा आहे. Almaty शहरापासून Shymbulak ३६ किलोमीटर वर Altau पर्वतरांगेत वसलेले आहे. जादुई जागा आहे ही. शहरातून जाताना घरांच्या आवारातली सफरचंद, जर्दाळूचा पांढरा गुलाबी फुलोरा आलेली झाडं दिसत होती. माझा चेहरा बघून ड्रायव्हर लगेच म्हणाला, " We can't stop here to check the flowers. I will take you to my village. You will see lots of Apples and Appricot flowers there" मी खुश होऊन ओके म्हटलं. मला पुन्हा एकदा, मी ट्रॅव्हल कन्सल्टंट असण्याचा आनंद झाला. सफरचंद, जर्दाळू, पीचेस, चेरी ची फुले पहायला मला फार आवडतात.
शहर संपून, डोंगर सुरू झाले आणि शुभ्र बर्फाचे दर्शन झाले. घुमावदार रस्ते, आणि सर्वदूर पसरलेले शुभ्र बर्फ. पायथ्यापासून अगदी शिखरावर घेऊन जाणाऱ्या केबल कार, पर्वतांचे सरळसोट उतार आणि त्या उतारा वर स्वतःला झोकून देणारे skiers. आपल्या गुलमर्ग पेक्षा बरीच मोठी वाटली ही जागा. इथला केबल कार चा प्रवास जवळ जवळ अर्ध्या तासाचा आहे. हॉटेल मध्ये पोचून सामान टाकले. लंच करून लगेच निघालो केबल कार साठी. गर्दी नसल्याने लगेच तिकीट मिळाले आणि आमची उत्सुकता वाढायला लागली. आम्ही आधी सर्वात वरच्या बाजुला जायचे ठरवले. वर पोचलो आणि भान हरपून गेलं की. चोहोबाजूंनी वर चढत जाणारी डोंगररांग, त्यावर प्रचंड बर्फ, जोरदार वारे.. आम्ही बर्फात बसणे, चालणे, बर्फ उडवणे, बर्फात झोपणे, पर्वतरांगा शांतपणे पहात राहणे, फोटो, व्हिडिओ काढणे सर्व काही केलं. तीन तास कसे गेले समजल नाही. बर्फाळ वाऱ्यांनी गारठा अधिकच वाढला होता.. अचानक ढग दाटून आले आणि आता पाऊस येतो की काय अशा विचारात आम्ही असताना snowfall सुरू झाला. आकाशात ढग, खोल दरीच्या पोटातून वर वर येणारे दाट शुभ्र धुके आणि snowfall !!! दिल खुश हो गया !
तनुजा दप्तरदार