27/05/2026
✅‼️W Rzymie są miejsca, które są tylko adresami — i są takie adresy, które stają się na zawsze częścią miejskiej "mitologii subkultury".
✅Jedno z takich szczególnych miejsc znajduje się pod adresem Via Tagliamento, 9. To bez wątpienia miejsce szczególne, historyczne, bo pod tym adresem 17 lutego 1965 roku otwarto
.
To nie był zwykły klub. To było laboratorium nowoczesnego Rzymu.
✅Narodziny „dolce vita” dla młodych.
Piper otwarto tuż obok fantazyjnej dzielnicy Coppedè. To klub nocny, który z czasem okaże się jednym z najbardziej znanych klubow w Italii.
Założyli go prawnik Alberigo Crocetta wraz z dwoma partnerami - Giancarlo Bornigii, który jest dealerem samochodów oraz Alessandro Diotallevi, pracujacym w branży mięsnej.
Scenę klubu stworzył Claudio Cintoli, wraz z architektami Francesco Capolei, Giancarlo Capolei i Manlio Cavalli. Stworzyli Oni panel ścienny Giardino per Ursula, złożony z dwóch obrazów o niejednorodnej strukturze, który na przestrzeni lat zaginął, tak samo jak inne dzieła, które wypełniały wnętrze klubu, a były autorstwa Andy'ego Warhola, Roberta Rauschenberga, Mario Schifano i Piero Manzoniego (zmarłych dwa lata przed otwarciem miejsca) – to ludzie, którzy zrozumieli coś wcześniej niż inni: że włoska młodzież przestała marzyć o świecie swoich rodziców.
Rzym miał już wtedy swoje eleganckie kawiarnie Via Veneto, kino Felliniego i atmosferę „La Dolce Vita”, ale Piper stworzył coś zupełnie nowego: przestrzeń dla pokolenia beatników, mini spódniczek, psychodelii, rocka i nocnego życia inspirowanego Londynem oraz Carnaby Street.
Wyobraź sobie Rzym połowy lat 60.:
• chłopcy z długimi włosami,
• dziewczyny tańczące go-go,
• światła psychodeliczne,
• Andy Warhol i Mario Schifano na ścianach,
• a obok aktorzy, arystokraci i studenci mieszający się do rana.
To było absolutnie rewolucyjne jak na ówczesne Włochy.
W debiutancki wieczór w klubie zagrali The Rokes i Equipe 84. Następnie najlepsze zespoły włoskiej sceny beat music , w tym Rokketti, I New Dada, I Pyrañas, I Delfini, I Giganti, I Meteors, I BlackJack , i inni, których wszystkich trudno wymienić a nawet gdyby, to i tak wielu z nas nie za bardzo kojarzy ich nazw.
Piper błyskawicznie stał się centralnym punktem rzymskiego życia, gromadząc ludzi ze świata rozrywki i sztuki, a także osobistości ze sfer towarzyskich.
✅Historycznym animatorem tego miejsca, od początku i przez wiele lat był dziennikarz Eddie Ponti.
Image artystyczny klubu został zainspirowany światem angielskiego beatu, z którego skopiowano również ideę beat opery, czyli nowatorskiego wykorzystania kolorowych świateł stroboskopowych w połączeniu z dźwiękami i stylem dyktowanym aktualną modą.
✅Z dużej grupy osobowości, których można uznać za `` historycznych '' bywalców Pipera, na przestrzeni lat wyłonią się takie postaci jak: Romina Power, Mia Martini, Loredana Bertè i Renato Zero.
✅„La ragazza del Piper” — Patty Pravo
Najbardziej legendarna historia Piperu zaczyna się od nastoletniej dziewczyny z Wenecji: Nicoletty Strambelli.
Świat poznał ją jako Patty Pravo.
W Piperze początkowo po prostu tańczyła i bywała niemal codziennie. Miała charakterystyczny niski głos, niezwykłą urodę i chłodny, niemal londyński styl. Szybko stała się ikoną klubu. Właśnie tutaj otrzymała przydomek „La ragazza del Piper” — „Dziewczyna z Piperu”.
Kiedy śpiewała „Ragazzo triste”, wielu rzymian po raz pierwszy usłyszało nowoczesny włoski pop. To była muzyka zupełnie inna od tradycyjnych włoskich melodii Sanremo.
‼️W tamtych latach mówiło się nawet:
„Jeśli nie byłeś w Piperze, nie byłeś naprawdę młody”.
Pink Floyd, Hendrix i noc, która przeszła do historii
Dzisiaj brzmi to niewiarygodnie, ale zanim Pink Floyd stali się gigantami rocka, grali właśnie tutaj — w niewielkim rzymskim klubie.
18 i 19 kwietnia 1968 roku wystąpili w Piperze, jeszcze daleko przed światową sławą „The Dark Side of the Moon”.
Krąży słynna anegdota o kłótni Patty Pravo z Rogerem Watersem. Według jej relacji Pink Floyd zobaczyli psychodeliczne projekcje świetlne stosowane w Piperze i mieli stwierdzić:
„Skopiowaliście to od nas”.
Patty odpowiedziała podobno bardzo po rzymsku — ostro i bez dyplomacji.
To właśnie w Piperze wielu Włochów po raz pierwszy zobaczyło:
• psychodeliczne koncerty,
• brytyjski beat,
• progresywny rock,
• koncerty przypominające bardziej performans niż zwykły występ.
Później pojawili się także:
• Jimi Hendrix,
• David Bowie,
• Genesis,
• Renato Zero,
• Loredana Bertè.
✅GRANDE ANGOLO, SOGNI
Do jednego z niezapomnianych wydarzeń należało Grande angolo, Sogni, Stelle zorganizowane przez Mario Schifano 28 grudnia 1967, które wyznaczyło jeden z fundamentalnych etapów narodzin włoskiego undergroundu. Wieczorem na scenie pojawili się na przemian sitaryści, tancerze i poeci, którzy przeplatali się z Gwiazdami Mario Schifano, a wszystkim towarzyszyły filmy wyświetlane na scenie na czterech różnych ekranach. Wydarzenie zostało opisane w czasopiśmie l'Espresso przez Alberto Moravię, również bywalca Piper Club, w artykule zatytułowanym Al Night club con i Vietcong.
W 1968 roku The Piper zapoczątkował inicjatywę podobną do modnej w latach sześćdziesiątych, śpiewającą cantagiri: w tym przypadku CantaPiper. „Piper Club” to także nazwa wytwórni płytowej, która wydała płyty wielu artystów występujących w klubie.
21 czerwca 1969 roku zadebiutowała tu grupa Tina Polito and the Parker's Boys.
W 1970 roku nastąpił rozłam w działalności klubu. Po rozdzieleniu dwóch właścicieli, Piper pozostaje w rękach Bornigii. Na początku lat siedemdziesiątych modyfikacja linii artystycznej doprowadziła do debiutu Formula 3, Mia Martini, Ricchi e Poveri oraz do występów takich grup jak Genesis, Sly and the Family Stone oraz wielkich nazwisk jazzowych, takich jak Lionel Hampton i Duke Ellington.
Po latach posuchy (około 1973 - 1975) Piper staje się dyskoteką.
✅W 1988 roku koncert piosenkarza Alberto Fortisa wzbudził kontrowersje, który zdaniem publiczności zaśpiewał swoją popularną piosenkę A voi romani, obrażając obecnych na koncercie mieszkańców Rzymu. Artysta zaprzeczył jednak temu, co się stało.
W 2007 roku DJ Corrado Rizza poświęcił Piper książkę Piper Generation, w której zebrano wiele wywiadów z bohaterami obiektu, a także około 700 zdjęć, z których wiele nie było wówczas publikowanych, od inauguracji w 1965 roku do Festiwalu Kwiatów w 1968 roku.
Giancarlo Bornigia, założyciel Piper, w latach 80. otworzył dwa inne ważne i historyczne kluby w Rzymie, Gilda Club i podziemny klub nocny Alien.
Piper był zamknięty przez większość 2010 roku i na początku 2011 roku, prawdopodobnie z powodu długów właściciela. Został ponownie otwarty w marcu 2011 r.
W dniu 21 sierpnia 2013 r. założyciel klubu Giancarlo Bornigia zmarł w Rzymie w wieku 83 lat.
W marcu 2015 roku Piper został przejęty przez nowe konsorcjum młodych rzymskich przedsiębiorców, którzy odnowili obiekt i nawiązali nową współpracę z najlepszymi włoskimi i międzynarodowymi didżejami.
Piper ponownie stał się punktem odniesienia dla rzymskiego życia nocnego. Zgodnie z tradycją Il Piper wyróżnia się posiadaniem najnowocześniejszego systemu audio-oświetlenia. W tych latach wystąpili nowi idole dzisiejszych pokoleń: Baby K, Briga, Gigi D'Agostino, Achille Lauro i wielu innych, ale także prawdziwe ikony świata rozrywki, takie jak Jerry Calà, Cristina D'Avena, i Neri per Caso, Massimo di Cataldo, Alex Britti. W każdy weekend Piper organizuje wieczory pełne młodych ludzi, tak jak to miało miejsce w swojej długiej historii.
W restauracji w ciągu dnia można obejrzeć wystawę fotograficzną wielu „zaproszeń” na różne wydarzenia od lat sześćdziesiątych po dzień dzisiejszy.
✅Piper jako zwierciadło Rzymu
Najciekawsze jest jednak to, że historia Piperu to właściwie historia przemiany samego Rzymu.
W latach 50. miasto było jeszcze bardzo konserwatywne.
W latach 60. nagle eksplodowało nowoczesnością:
• kino Felliniego,
• moda,
• muzyka,
• polityczne bunty studentów,
• kultura młodzieżowa.
Piper stał się miejscem, gdzie „stary Rzym” spotkał „nowy świat”.
Do klubu przychodzili jednocześnie:
• arystokraci z Parioli,
• studenci lewicy,
• aktorzy,
• muzycy,
• ekscentrycy,
• przyszłe gwiazdy telewizji.
Bywali tam m.in.:
• Anna Magnani,
• Monica Vitti,
• Vittorio Gassman,
• Rudolf Nureyev.
✅Jak wyglądał prawdziwy wieczór w Piperze?
Starszym rzymianom do dziś świecą się oczy, kiedy o tym opowiadają.
Wchodziło się po schodach do półmrocznego wnętrza.
Zapach papierosów mieszał się z perfumami.
DJ puszczał brytyjskie single, których nie można było usłyszeć w radiu.
Na parkiecie tańczyło się twist, shake i beat.
A nad wszystkim unosiło się poczucie, że uczestniczy się w czymś nowym.
Piper nie był luksusowy - był elektryzujący.
✅Piper dziś
Klub działa do dziś i nadal jest symbolem rzymskiego życia nocnego, choć oczywiście jego złota epoka to lata 60. i 70.
Kiedy przechodzisz dziś Via Tagliamento wieczorem, trudno uwierzyć, że właśnie tam rodziła się nowoczesna włoska popkultura.
A jednak to prawda:
mały klub w północnym Rzymie zmienił muzyczny i obyczajowy krajobraz całej Italii.
oprac. Andrzej Mizera 2026