08/04/2026
වෙනස්වන ලෝකයට ගැලපෙන ප්රායෝගික වටිනාකමක් ඇති අලුත් අධ්යාපන වැඩපිළිවෙලකට යොමුවෙමු.
දරුවන් හොදින් ඉගෙනගැනීම, යහපත් හැසිරීමකට අනුගත වීම, ලොකු මහත් වී ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීම සෑම දෙමාපියෙකුගේම දරුන් සම්බන්ධ ඉහලම අපේක්ෂාවයි. පාසලක් ලෙස අපගේද අපේක්ෂාව එයම වේ. විභාග පමණක් සමත් ජීවිත අසමත් දරුවන් ගොඩනැගීම පාසලක කාර්යභාරය නොවේ. කුශලතාවන්ගෙන් හෙබි, විනයගරුක, දියුණු ලෙස චින්තනය අවදි කළ හැකි, සදාචාරාත්මක පසුබිමක් මත ගොඩනැගෙන, ඉහල තාක්ෂණය මත පදනම් වන අනාගතය ජයගත හැකි දරුපරපුරක් ගොඩනගාගැනීම පාසලක් ලෙස අපේ ද අපේක්ෂා වේ.
නව අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණත් සමග, අප රටේ රජයේ පාසල් මෙන්ම, ලෝකයේ බොහෝ දියුණු රටවලද පාසල් අධ්යාපනය සාම්ප්රදායික ඉගැන්වීම් රටාවෙන් මිදී නිපුණතා සහ ක්රියාකාරකම් පාදක, ශිෂ්ය කේන්ද්රීය වඩා දියුණු ප්රායෝගික පුළුල් වැඩපිළිවෙලක් වෙතට යොමුවී ඇත. අප පාසලද ඒ අනුව නවලොවට ගැලපෙන ශක්තිමත් අධ්යාපන වැඩපිළිවෙලක් ක්රියාත්මක කරයි. මෙම වැඩපිළිවෙල ප්රමිතිය සහ ගුණාත්මක බව ශක්තිමත් කිරීම සහාය. මෙම නැවුම් ප්රවේශය අධ්යාපනය පහසු කිරීම සදහා නොව, අධ්යාපනය දියුණු, ශක්තිමත්, ප්රයෝගික, වඩා මානවාදී, නවලොවට උචිත, පුළුල් වැඩපිළිවෙක් වෙත යොමු වීම සදහාය.
ලියන කියන වැඩ සහිත ශාස්ත්රීය පොත්පත් ආශ්රිත වැඩ මුළුමනින්ම ප්රතික්ෂේප කිරීමක් අප කිසිසේත් යෝජනා නොකරමු. නමුත් එය අනාගතය වෙත පියමන් කිරීම සදහා වන පුළුල් අධ්යාපන වැඩපිළිවෙලේ එක් අංගයක් පමණි.
ලිවිම, සටහන් පිටපත් කිරීම, ලස්සනට පිරිසිදුව පොත්පත් නඩත්තු කිරීම පමණක් අධ්යාපනය නොවේ. (එය මග හරිමින් කටයුතු කිරීම මින් අදහස් නොකෙරේ) සරලව කරුණු තේරුම් ගැනීමකට එහා ගොස්, අවබෝධය දියුණු කරගනිමින් නව දැනුම උකහාගනිමින් ප්රයෝගිකත්වය තුළ කෙරෙන උගෙනුම, වඩා සාධනීය සහ ප්රශස්ත ඉගෙනුම බව නව ප්රතිසංස්කරණ තුළ අවධාරණය වේ. එම පුළුල් වැඩපිළිවෙල තුළ දරුවන්ට ලිවීමට පමණක් නොව ප්රයෝගිකව ඉහලින් චින්තනයක් අවදි කරගන්න, දියුණු විදියට සිතන්න, කතා කරන්න, නිවැරදි ආකාරයකට ප්රශ්න සහ ගැටළු විසදන්න, අනෙකා සමග සහයෝගිව වැඩ කරන්න, තාක්ෂණය යහපත් ලෙස හොදින් භාවිත කරන්න, ඉංග්රීසියෙන් නිරවුල්ව කතා කරන්න, ආකර්ශනීය ලෙස සන්නිවේදනය කරන්න, නවලොව යහපත් තත්වයන් සමග වෙනස්වෙන්න හැඩගැහෙන්න, වටිනාකම් සහ අගනාකම් සමගින් වගකීම් සහගතව කටයුතු කරන්න, අවිනිශ්චිත තත්වයන් තුළ පවා සාධාරණ ශක්තිමත් පැවැත්මක් තහවුරු කරගෙන හොදින් ජීවත් වෙන්න, යම් සමාජ මෙහෙවරක යෙදෙන්න, උගෙනුමේ මිහිරිඵල විදින්න, හැකි ශක්තිමත් දරු පරපුරක් ගොඩනැගීම හැකි වැඩපිළිවෙලක් විය යුතුය.
අප ලබාදෙන අධ්යාපනය අකුරු ලිවිමම වැඩිපුර අවධාරණය කරයි නම්, එයින් පුළුල් අනාගතවාදී අරමුණක් ඉටුකරගත හැකිද යන්න දෙමාපියන් දෙවරක් කල්පනා කළ යුතුය.
නව ලෝක අධ්යාපන ප්රවණතා තුළ නිපුනතා සහ ක්රියාකාරකම් පදනම් කරගත් අධ්යාපනය ප්රමුඛ වන්නේ උක්ත අවශ්යතාව මතය. නිපුණතා දියුණු කිරීම යනු ඔලුවට දත්ත සමග දැනුම පිරවීම නොවේ.
නිපුණතා දියුණු කිරීම - 01. දැනුම 02. එම දැනුම ප්රයෝගික තලයකට රැගෙන ඒම සදහා අවශ්යවන හැකියා සහ කුශලතා, 03. එම තත්වය සමගින් ස්වයං උනන්දුවක්, අභිප්රේරණයක් සහිතව ක්රියාකාරීම සදහා වන නිරෝගී සෞම්ය ආකල්ප, සහ 04. යහපත් ශක්තින් සියල්ල හොද අරමුණු , වඩා මානවාදී අරමුණු සදහා භාවිතාකරන පදනම ගොඩනගන සාරධර්ම සහ ගුණධර්ම සමෝධානිතව සහ සමබරව දියුණු කිරීම නිපුණතා සංවර්ධය ලෙස අධ්යාපන තුළ හදුනා ගනී. ,සාමය සහ යුක්තිගරුක බව සහ ධරණිය පැවැත්මකට සුදුසු (පරිසර හිතකාමී) අධ්යාපනයක් ලබාදීම යුනෙස්කෝවද (UNESCO ) අවධාරණය කරයි.
අප යථාර්තය තේරුම් ගත යුතුය. සටහන් පෙරලා මතකයෙන් ලිවියහැකි පමණින් අප දරුවන්ට අනාගත දියුණු හොද අවස්ථා නිර්මාණය නොවේ. අනාගතයේදී අවස්ථා නිර්මාණය වෙන්නේ ජීවිතය තුළ අඛණ්ඩව ඉගෙන ගෙන කාලින දැනුමෙන් යාවත්කාලීන වන, නුපුරුදු ගැටළු (මතුවන අලුත් සංකීර්ණ ප්රශ්න) සාර්ථකව විසදන, තාක්ෂණික මෙවලම් බුද්ධිමත්ව පරිහරණ කරන, මිනිසුන් සමග සහයෝගිව කටයුතු කරන, මව් භාෂාවට අමතර භාෂා දෙකකින් වත් හොදින් විශ්වසනීය ව සන්නිවේදනය කරන, මානවාදිව සිතන, ශක්තිමත් පෞරුෂයක් හෙබි මානව සම්පතකටය. ලිවීමේ සහ කියවීමේ හැකියාව සහිත විභාග පමණක් සමත් වූ පමණින් අනාගත ලෝකය ජයගත නොහැකි වනු ඇත. අද අපට අනාගතය පිළිබද වඩා නිවැරදිව පුරෝකථනය කළ නොහැකිය.
AI හෙවත් කෘතීම බුද්ධිය ඇතුළු තාක්ෂණය ලෝකය ඉදිරි දස වස තුළ විශාල පරිවර්තනයකට භාජන කරනු ඇත. එම තත්වය තුළ දරුවනට මතකය එහා ගිය ජිවන කුශලතා හොදින් දියුණු කරගත් පදනමක් අවශ්ය වනු ඇත. මෙම පසුබිම තේරුම් ගෙන යුනෙස්කෝවද (UNESCO ) කෘතීම බුද්ධිය හා සම්බන්ධ නිපුනතා ( AI Competency Framework ) දියුණු කර විෂය නිර්දේශයන් තුළට ඒවා එකතුකර සිසුන්ට සහ ගුරුවරුන්ට හදුන්වා දීමට කටයුතු යොදා ඇත.
Deep Learning යනු විභාගයකට හෝ පරීක්ෂණයකට අදාලව කරුණු සහ දත්ත මතක තියාගෙන විභාගයෙන් පසු ඒවා අමතක කර දැමීම නොවේ. ඉන් ඔබ්බට ගොස්, අදාළ විෂය කරුණු තේරුම් ගෙන, එය තමන්ගේ වචනයෙන් පැහැදිලිව විස්තර කරන මට්ටමක් ඇතිකරගෙන, අවශ්ය පරිදි තවත් මාතෘකා සහ අංශ සමග එම අවබෝධය ගැටගසමින්, ප්රයෝගික ජීවිතයේ අවශ්යතාවන් සදහා ද සුහුරු ( smart way ) ලෙස එම දැනුම යොදා ගනිමින්, අනෙකා සමග එම දැනුම සාකච්චා කර බෙදා ගනිමින්, අනාගත අවශ්යතාවන් සදහා යොදාගත හැකි ලෙස ශක්තිමත්ව ලබන දැනුම සහ අවබෝදය අධ්යාපන තුළ Deep Learning ගැඹුරු උගෙනුම ලෙස හදුනා ගනී.
දරුවෙක් අද විද්යා පාඩමක් ඉගෙනගෙන විභාගයටද එම පිළිතුරු ලබාදී පසුවදා එය අමතක කර දමන්නේ නම් එය නොගැඹුරු උගෙනුමකි (Shallow Learning ) . යම් දරුවෙක් ඉගෙනුම තුළ පර්යේෂණ, නිරීක්ෂණ, ගවේශන, අර්ථවත් සාකච්චා, අත්හදා බැලීම්, ලිවීම්, ප්රත්යවේක්ෂණ, (ජීවිතයට සාපේක්ෂව දැනුම සලකා බැලීම) ආදිය සමග යමක් අවබෝධයෙන් මතක තබා ගන්නේ නම් එම සංකල්ප හොදින් මතකයේද රැදෙන අතර ප්රායෝගිකව එය යෙදීම (Application ) සිදුවන අතර එය ගැඹුරු ඉගෙනුම ( Deep Learning ) වේ. කියන දෙය අසාගෙන ලියාගන්න නිෂ්ක්රිය ඉගෙනුමට (Tuition Class Learning ) වඩා අධ්යාපන තුළ සිදුවන ඉහත ගැඹුරු ඉගෙනුම සක්රිය සහ වඩා ක්රියාකාරී පලදායි මෙන්ම සාධනීය ද වෙයි. පාසල තුළ වන අධ්යාපනය පූර්ණ ජීවිතය ගොඩනගන ක්රියාවලියක් ලෙස දෙමාපින්ද හදුනා ගෙන සහය දැක්විය යුතුය.
(Active engaged learning ) නියුක්ත ක්රියාකාරී ඉගෙනුම, සාම්ප්රදායික දේශන මගින් වන ඉගෙනුමට වඩා ඵලදායි බව සහ ඉහල විභාග ප්රතිඵල නිර්මාණය කරන බවද වර්තමානයේ කරන ලද විද්යා හා ඉංජිනේරු අධ්යාපන පර්යේෂණ රාශියකින්ම තහවුරු කර ඇත.
ක්රියාකාරීත්වයෙන් උගෙනුම Learning Through Performance (LTP) නම් ව්යාපෘතිය යටතේ ස්ටැන්ෆෝර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ අධ්යාපන පර්යේෂකයන් පාසල්වල ද්විතික අංශ සම්බන්ධ කරගෙන කරන ලද කරනලද විද්යා සමීක්ෂණයකින් හෙළිවී ඇත්තේ ව්යාපෘති පාදක උගෙනුම තුළින් ලකුණු වල 11% ඉහළයාමක් සහ සිසුන්ගේ ක්රියාකාරී අනුගත වීම (involvement ) ඉතා ගුණාත්මක ලෙස ඉහල ගිය බවයි. එහිදී දරුවන් බුද්ධිමය වශයෙන් ද ප්රශස්ත මට්ටමක් දක්වන බව ඔවුන් පෙන්වාදී ඇත.
මෙම කරුණු දැක්වීම තුළ සියලු විෂයන් විනෝදජනක ලෙසම ඉගැන්විය යුතු බවක් මින් අදහස් නොකෙරේ.
ශාස්ත්රීය බුද්ධිය සම්බන්ධ උනන්දුව සම්පුර්ණයෙන් පසෙකලා දරුවන් නිදහසේ මගපෙන්වීමකින් තොරව අයාලේ විනෝදකාමිව සැහැල්ලුවෙන් ක්රියාකාරීව සිටීමක් මින් අදහස් නොකෙරේ.
ක්රියාකාරී ඉගෙනුම තුළ සිසුන් අරමුණු සහිත ව්යාපෘති තුළ, ක්රියාකාරකම් තුළ, නිරීක්ෂණ, සාකච්චා, නිර්මාණ ප්රදර්ශනය කිරීම්, සමූහ වැඩ, ඉදිරිපත් කිරීම්, අත්හදා බැලීම්, භූමිකා රගදක්වීම් (role play ), ප්රශ්න විසදීම්, පර්යේෂණ, මගපෙන්වීමක් සහිත ප්රයෝගික භාවිතයන් සහ යෙදවීම් වල අර්ථවත්ව නියැලේ .
භාෂා ඉගැන්විමේදීද, සුදුසු පරිදි පුංචි ක්රියාකාරකම් කරමින් ඊට අදාළ උපදෙස් මග පෙන්වීම්, සරල ඉංග්රීසියෙන් ලබාදෙමින්, එම උපකරණ, දේවල් වලට අදාළ නම්, නාම විශේෂණ ආදිය යොදා සරල වාක්ය තනමින්, භාෂා ඉගෙනුම වඩා සජීවී ක්රියාවලියක් බවට පරිවර්තනය කරන්නේ නම් අදාළ භාෂාව ප්රයෝගිකව භාවිත කිරීමට, කතා කිරීමට, මාධ්ය භාෂාව ලෙස භාවිත කිරීමට හැකි වනු ඇත. සෑම විෂයක්ම ඊට අදාළ ක්රියාකාරම් සමග ඉගැන්වීමට හැකි වීම පිණිස ගුරුවරුද ඉගෙනුම්-ඉගැන්වීම් ක්රමවේද පිළිබද මනා අධ්යාපනයක් ලැබිය යුතුය.
සිසුවා මුල්කරගෙන ඉගෙනුම ප්රධාන වශයෙන් ක්රියාත්මක වන ශිෂ්ය කේන්ද්රීය අධ්යාපනය මෙහිදී ඉතා වැදගත් වෙයි. ශිෂ්ය කේන්ද්රීය අධ්යාපන යනු ගුරුවරයා නිෂ්ක්රිය වීමක් නොවේ. මෙහිදී වැදගත් කාරණා වනුයේ, සිසුවාගේ ඉගෙනුම හා සම්බන්ධ සංවර්ධන ක්රියාවලිය සිසුවාගේ අවශ්යතා, සුදානම, උනන්දුව, ප්රිය අප්ප්රිය භාවය, පරතරය ආදියට සැලකිල්ලක් හා ප්රමුඛතාවක් දී ඉගෙනුම් ක්රියාවලිය ගුරුවරයා විසින් සංවිධානය කිරීමයි. සිසු වෙනස්කම් හදුනාගෙන පුද්ගලික ස්වභාවයන් වලට මුලිව අවධානය යොමු කරමින් කටයුතු කිරීම මෙහිදී සිදු වෙයි.
රුබ්රික්ස්
රුබ්රික්ස් ඇගයුම් ක්රියාවලිය මගින් ගුණාත්මක බව, නිරවුල් බව, සාධාරණ සමබර ඇගයුම, මනා සන්නිවේදනය, නිර්මාණශිලිත්වය, ජීවිතයට අදාළ කරගැනීම යෙවත් ස්වාභාගික ජීවිතයට අදාළ භාවිතය, ඉදිරිපත් කිරීම, කණ්ඩායම් හැඟීම, ව්යාපති වැඩ වැනි සියලු පැති, ආවරණය වෙයි . මින් ප්රමිතිය පහලට වැටීමක් කිසි සේත් සිදු නොවේ. එය ඉගෙනුම පිළිබද වඩා නිවැරදි චිත්රයක් අදාළ සියලු දෙනාට ලබාදෙයි.
නවීන පාසලක් විසින් දෙමාපියන්ගේ නිරන්තර අවධානයට ලක් කලයුතු නව ඉගෙනුම් ක්රියාවලිය.
ලිඛිත වැඩ.
අභ්යාස පොත් නඩත්තුව,
පන්ති පරීක්ෂණ විභාග,
පැවරුම්,
ව්යාපෘති
වාචික ඉදිරිපත් කිරීම්,
ප්රයෝගික ක්රියාකාරකම්
කුශලතා පාදක වැඩ
ගුරු නිරීක්ෂණ,
නිදහසේ පිළිතුරු ලබාදිය හැකි ප්රශ්න
රුබ්රික්ස්
ප්රගතිය පිළිබද සටහන්
පාසලෙන් හිතන්න යොමු කරන දරුවා ගෙදරින් පිටපත් කිරීම් සදහා පොලබවයි නම්, පාසලෙන් නිරවුල් ඉදිරිපත් කිරීම් සන්නිවේදනය සදහා උනන්දු කරවන විට ගෙදරින් කටපාඩම් කරන්නම කියනවනම් දරුවා ව්යාකුල බවට පත් වෙයි.
එහෙයින් පාසලෙන් පසු දරුවාගෙන් ඔබ ඇසිය යුතු ප්රශ්න දැන් වෙනස් කරන්න.
මෙවැනි ප්රශ්න වෙත යොමු වෙන්න.
අද මොනවද ඔයා තේරුම් ගත්තේ?
අද සොයාගත්තේ මොනවද?
අද නිර්මාණය කළේ කුමක්ද?
අද මොනවගේ ප්රශ්න ද විසදුවේ?
අද මොනවද ඉගෙන ගත්ත අලුත් වචන, යෙදුම්, ?
අද පන්තියේදී ඔයා පැහැදිලි කළේ මොනවද?
ඔයා මේ දවස්වල කරන ව්යාපෘතිය කුමක් ද?
අද කරපු විශේෂ ක්රියාකාරකම් කියන්න පුලුවන්ද?
අද ඔයා ඉගෙන ගන්න කාටද උදව් කළේ?
මෙම ප්රශ්න වෙනස් අකාරයේ සුවිශේෂී දරුවෙක් නිර්මාණය කරයි.
අනාගතවාදී දැක්මක් සහිත නැවුම් අධ්යාපන මාවතකට යොමුවීමේ අවශ්යතාව.
අනාගතවාදී නව අධ්යාපනය යනු ඩිජිටල් තිරක් දෙස බලාසිටින දරුවකු නිර්මාණය කිරීම නොවේ. ඉන් සැබෑ ලෙසම අර්ථවත් වන්නේ දරුවන් වගකීම් සහගත වන අනාගතයට සුදුසු සේ ඔවුන් නිර්මාණය කිරීමයි.
ඔවුන් වගකීම් සහගත වන අනාගත සමාජය;
ඉහල තාක්ෂණික දියුණුවක් ඇති පරිසරයක් වේ.
වඩා සංකීර්ණ සමාජ ගැටළු වලින් ගහන වූවක් වනු ඇත.
පාරිසරික වශයෙන් වැඩි වගකීමකින් කටයුතු කළ යුතු පසුබිමක් වනු ඇත.
සංස්කෘතීන් හරහා වන සන්නිවේදන සංකීර්ණ වනු ඇත.
වේගවත් සහ ක්ෂණික වෙනස්කම් නිතර නිතර ඇතිවනු ඇත.
ජීවිතය පුරාම ඉගෙන යාවත්කාලින වන අය ශක්තිමත් වනු ඇත.
සදාචාරාත්මක සංකීර්ණ ගැටළු වලින් ගහන වනු ඇත.
තියුණු විදියට සිතන්න සහ නිදහස්ව කටයුතු කරන්න සිදු වනු ඇත.
පටු අධ්යාපනයක් ලබාදීමෙන් දෙමාපියන් නැතිව දරුවන් අනාගතයේදී කටයුතු කරන පසුබිමක ඔවුන් ඉතා අසරණ වනු ඇත. එහෙයින් අප දරුවන් අනාගතේදී ශක්තිමත් පෞරුෂයක් ඇති අය වීමටනම් ඔවුන් ගේ චින්තන ශක්තිය ප්රබල විය යුතුය, කුශලතාපුර්ණ සහ නිර්මාණශීලි විය යුතුය, ශික්ෂණයක් සහිත තාක්ෂණික දැනුමෙන් සන්නද්ද, සමාජයීය වශයෙන් වැදගත්, අභ්යන්තරයෙන් ශක්තිමත්, සදාචාර පසුබිමක් සහිත, පරිසර සංවේදී සහ වඩා වගකීම් සහගත පුරවැසියන් විය යුතුය. .. අපේ දරුවන්ගේ අනාගතය අධ්යාපනය තුළින් ශක්තිමත් කිරීමෙන් අපේ රටේ අනාගතය ශක්තිමත් ගොඩනගමු.
N M කිත්සිරි ආආනන්ද
0777342568 /0702584405.
