03/02/2026
කෝටිපතියන් ඇයි හැමදාම එකම ඇඳුම අඳින්නේ? ඇඳුම් ගන්න සල්ලි නැතිකමටද?
ඔබ කවදා හෝ කල්පනා කර තිබෙනවාද ෆේස්බුක් නිර්මාතෘ මාක් සකර්බර්ග් බොහෝ විට දකින්නට ලැබෙන්නේ අළු පැහැති ටී-ෂර්ට් එකකින් පමණක් බව? ඒ වගේම ඇපල් සමාගමේ හිටපු ප්රධානී ස්ටීව් ජොබ්ස් හැමදාම ඇන්දේ කළු පාට ටර්ට්ල් නෙක් (Turtleneck) ඇඳුම සහ ඩෙනිම් කලිසමයි. ඇමරිකාවේ හිටපු ජනාධිපති බැරැක් ඔබාමා පවා තෝරාගත්තේ නිල් හෝ අළු පැහැති කෝට් පමණයි. ලෝකයේ ධනවත්ම සහ කාර්යබහුලම පුද්ගලයින් මෙලෙස එකම විලාසිතාවකට කොටු වී සිටින්නේ ඇයි? ඔවුන්ට අලුත් ඇඳුම් ගන්න වත්කමක් නැති නිසාද? නැතහොත් ඔවුන්ට විලාසිතා ගැන හැඟීමක් නැති නිසාද?
නැහැ, ඇත්තටම හේතුව එය නොවෙයි. මෙයට ප්රධානතම හේතුව මනෝවිද්යාවේ හඳුන්වන්නේ "Decision Fatigue" එහෙමත් නැත්නම් "තීරණ විඩාව" කියලයි. මේක බොහොම සරල, නමුත් ගැඹුරු සංකල්පයක්. අපේ මිනිස් මොළයට දවසකට නිවැරදි සහ හොඳ තීරණ ගැනීමට ඇත්තේ සීමිත ශක්තියක් පමණයි. අපි උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ පටන් "අද උදේට කන්නේ මොනවද?", "අද අඳින්නේ මොන ඇඳුමද?", "කොණ්ඩේ පීරන්නේ කොහොමද?" වැනි පුංචි පුංචි දේවල් ගැන හිතන්න ගත්තම, අපේ මොළයේ තීරණ ගැනීමේ ශක්තිය (Willpower) ක්රමයෙන් ක්ෂය වී යනවා.
සකර්බර්ග් වැනි දැවැන්ත ව්යාපාරිකයින්ට දිනකට ඩොලර් බිලියන ගණන් වටිනා තීරණ ගන්න තියෙනවා. ලෝකයටම බලපාන තීරණ ගන්න තියෙනවා. ඉතින් ඔවුන් උදෑසනම තමන්ගේ ඇඳුම් අල්මාරිය ළඟට ගිහින් "අද මම අඳින්නේ රතු පාටද, කොළ පාටද?" කියලා හිත හිතා කාලයත්, මොළයේ ශක්තියත් නාස්ති කරන්න කැමති නැහැ. ඒ වෙනුවට ඔවුන් කරන්නේ තමන්ට ගැළපෙන එකම වර්ගයේ ඇඳුම් කට්ටල කිහිපයක් තබාගෙන, උදේට හිතන්නේ නැතුවම එය ඇඳගෙන වැඩට යන එකයි. එතකොට ඔවුන්ගේ දවසේ පළමු තීරණය ඉබේම විසඳෙනවා.
මාක් සකර්බර්ග් වරක් මේ ගැන ප්රසිද්ධියේම ප්රකාශයක් කළා. ඔහු කිව්වේ, "මට ඕන මගේ ජීවිතේ තියෙන අනවශ්ය තීරණ ඔක්කොම අයින් කරලා, මගේ සම්පූර්ණ අවධානය මගේ සමාගම වෙනුවෙනුත්, ලෝකයා වෙනුවෙනුත් යොදවන්නයි. ඇඳුමක් තෝරනවා වගේ පොඩි දේකට මගේ ශක්තිය වැය කරන්න මම කැමති නැහැ," කියලයි. බැරැක් ඔබාමාත් වරක් පැවසුවේ තමන් කෑමට ගන්නා දේවල් සහ අඳින ඇඳුම් ගැන තීරණ ගැනීම සීමා කර ඇති බවයි. මොකද ඔහුට ඊට වඩා ලොකු ප්රශ්න විසඳන්න තිබුණා.
මේ ක්රමය හඳුන්වන්නේ "Minimalism" නැත්නම් සරල බවේ කලාව කියලත් කියන්න පුළුවන්. ජීවිතයේ අපිට පාලනය කරන්න බැරි දේවල් ගොඩක් තියෙනවා. නමුත් අපිට පුළුවන් අපේ දින චර්යාව සරල කරගන්න. මේ අය අපිට කියලා දෙන්නේ සාර්ථක වෙන්න නම් අපි අපේ අවධානය යොමු කළ යුත්තේ "පිටතින් පෙනෙන ලස්සනට" වඩා "අපි කරන වැඩේ ගුණාත්මක භාවයට" බවයි. ඉතින් ඊළඟ වතාවේ ඔබ උදේට ඇඳුම් තෝරන්න පැය ගාණක් නාස්ති කරනවා නම්, මේ කෝටිපතියන්ගේ රහස පොඩ්ඩක් මතක් කරගන්න. සමහර විට ඔබේ ජීවිතයේ ලොකු වෙනසක් කරන්න ඒ පුංචි වෙනස හේතු වෙන්න පුළුවන්.