09/09/2026
Da li ste znali da U Park Prirode Piva raste preko 1.500 biljnih vrsta, od kojih je više od 80 rijetkih i ugroženih???
Jedan od najljepših primjeraka je cvijet dokoljen, u narodu poznat kao narcis.
Deset zanimljivosti o narcisima: Zašto su simbol nade, ali i opasna biljka u vrtu?
Njihove svijetle latice i prepoznatljiva "trubica" u sredini deluju gotovo poput malih sunaca koja najavljuju buđenje prirode. No, narcisi nijesu samo lijepi prolećni ukras - oni su kroz istoriju bili simbol nade, novih početaka, ali i upozorenje na taštinu, zahvaljujući staroj grčkoj legendi po kojoj su dobili ime.
10 zanimljivosti o dokoljenima - narcisima
1. Porijeklo imena
U narodu se još zovu sunovrat jer su sunce vratili, ali i zelenkada, zulumkada, zerekada, dokoljen, drimavac, nežić. Naziv narcis je dobio ime prema liku iz grčke mitologije - Narcisu, mladiću koji je bio toliko očaran sopstvenim odrazom u vodi da je na kraju preminuo zaboravljajući na hranu i san, gledajući samo sam sebe, a na tom mjestu izrastao je cvijet. Zbog toga narcisi često simbolizuju samoljublje ili taštinu. Ime Narcis su dolazi od grčke reči ναρκάω (narkáō- opiti, omamiti) jer cvijet ima alkaloid sa narkotičkim delovanjem.
2. Simbol su novog početka
Uprkos mitološkom značenju, u mnogim kulturama su simbol proljeća, obnove i nade. Budući da cvjetaju među prvim cvjetovima nakon zime, često predstavljaju novi život i svjež početak.
3. Većina potiče iz Mediterana
Prirodno su rasprostranjeni u područjima oko Mediterana, posebno u Španiji i Portugalu te na Balkanu, ali su danas rašireni širom Evrope i svijeta.
4. Postoji više od 13.000 sorti
U svetu postoji više od 50 prirodnih vrsta i preko 13.000 kultivara. Razlikuju se po veličini, obliku cvijeta i bojama - od klasične žute do bijele, narandžaste pa čak i kombinacija s ružičastim tonovima. Nekima su trubice drugačije boje ili imaju više slojeva latica.
5. U Velsu su nacionalni simbol
U Velsu, oblasti Ujedinjenog Kraljevstva, narcis je nacionalni cvet i nosi se na Dan svetog Davida - 1. Marta
Lako ih često doživljavamo kao jednostavne proljećne ukrase, iza njih se krije zanimljiva simbolika, istorija i čak određena ljekovita svojstva.
Njihove svetle latice i prepoznatljiva "trubica" u sredini deluju gotovo poput malih sunaca koja najavljuju buđenje prirode. No, narcisi nisu samo lepi prolećni ukras - oni su kroz istoriju bili simbol nade, novih početaka, ali i upozorenje na taštinu, zahvaljujući staroj grčkoj legendi po kojoj su (narkáō- opiti, omamiti) jer cvijet ima alkaloid sa narkotičkim delovanjem.
6. Otrovni su
Iako su vrlo lujepi, svi djelovi biljke sadrže alkaloide koji mogu biti otrovni za ljude i životinje ako se pojedu. Lukovice su posebno opasne jer mogu izazvati mučninu, povraćanje i probavne tegobe.
7. Imaju i potencijalna ljekovita svojstva
Uprkos otrovnosti, iz narcisa se izoluje alkaloidgalantamin koji se koristi u medicini za liječenje bolesti poput Alchajmerove, jer pomaže u poboljšanju funkcije nervnih ćelija.
8. Ne vole društvo u vazi
Cvjetovi ispuštaju supstance koje mogu ubrzati uvenuće drugih cvjetova u buketu. Zato se preporučuje da se drže nekoliko sati u vodi odvojeno pre nego što se kombinuju s drugim vrstama.
9. Poklanjaju se kao znak sreće i prosperiteta
U nekim zemljama, naročito u Aziji, narcisi se smatraju simbolom sreće i blagostanja, pa se često poklanjaju kao želja za uspjeh u novoj godini.
10. Mogu cvjetati decenijama na istom mjestu
Ako su posađeni na odgovarajućem mjestu, narcisi se mogu prirodno razmnožavati u lukovicama i svake godine stvarati sve veće skupine cvjetova - ponekad čak i decenijama bez potrebe za presađivanjem.
📸 IG Goranac
