11/06/2024
"မစ္ဆရိယ" (စိတ်) ဆိုသည်မှာ ....
မစ္ဆရိယ ဆိုတာကို ကျွန်တော် အရင်တုံးက ထင်ခဲ့တာ မလိုစိတ်၊ နှမြောတွန့်တို၊ မပေးမကမ်းချင်တဲ့စိတ်လို့ လူကြီးတွေက အတိုချုပ်လွယ်လွယ် ပြောပြတာကိုပဲသိခဲ့ရတယ်။ နောက်ပိုင်း အကျယ်တဝင့်ထပ် သိချင်လို့ စာတွေရှာဖတ်လေ့လာ သေချာသိတဲ့လူတွေကိုမေးကြည့်တော့ မစ္ဆရိယဆိုတာ အလွန်တရာမှ ကြာက်ဖို့ကောင်းတယ်ဆိုတာ သိခဲ့ရတယ်၊ နှမြောတာချည်းပဲ မဟုတ်ဘူး ကိုယ်ကြီးပွားသလို သူများကို မကြီးပွားစေချင်.ဘူး၊ ကိုယ်အောင်မြင်သလို သူများ မအောင်မြင်စေချင်ဘူး၊ နောက်တစ်မျိုးက ကိုယ့်အရည်အခြင်းမျိုး သူများကို မရစေချင်တာ၊ ကိုယ့် အခြေအနေမျိုး သူများကို မရစေချင်တာ၊ ကိုယ်နဲ့ လာယှဉ်ပြိုင်လာမယ်ဆိုရင်တောင် ကိုယ့်အရည်အသွေးမျိုးကို ကိုယ်ပဲပိုင်ဆိုင်ထားချင်တယ်၊ ဒေါသစိတ်တွေနဲ့ပါယှဉ်တွဲလျက်ရှိနေတာကို မစ္ဆရိယ လို့ပြောတာတဲ့။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အရှင်နန္ဒမာလာဘိဝံသ (Ph. D)
အဘိဓမ္မာမြတ်ဒေသနာ- "စိတ်၏အညစ်အကြေးများ" ဆိုတဲ့တရားစာပေထဲမှာတော့ မစ္ဆရိယ ၅-မျိုးရှိတယ်လို့ရေးသားဖေါ်ပြထားတယ်။
(၁) အာဝါသမစ်ဆရိယ တဲ့၊
ကိုယ့်နေတဲ့ နေရာမှာ သူများလာနေရင် မကြိုက်တာ၊ ကိုယ့်အဆောက်အအုံထဲ သူများလာရင် မကြိုက်တာ။ 'အာဝါသမစ္ဆရိယ' ဆိုတာ အိမ်မှာတင် မစ္ဆရိယဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဥပမာ မီးရထားနဲ့ သွားတာတောင် ပေါင်ကား ထိုင်သေးတယ်၊ အနားနားမှာ ဒိပြင်လူ လာထိုင်မှာ စိုးလို့၊ အထုပ်လေး တင်ထားမယ်၊ မထိုင်စေချင်ဘူး၊ နေရာ မပေးချင်ဘူး၊ အဲဒါမျိုး ပြောတာ အာဝါသမစ္ဆရိယဆိုတာ။
(၂) 'ကုလမစ်ဆရိယ'
ကိုယ်နဲ့ပေါင်းသင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို လာပြီးတော့ မိတ်ဆွေဖွဲ့ရင် မကြိုက်တာ၊ ကိုယ့်သူငယ်ချင်းက ကိုယ့်ထက်သူ့ကိုပိုပြီး ခင်မင်ရင်းနှီးသွားမှာ ကုလမစ္ဆရိယ၊ ဘုန်းကြီးတွေကျတော့ ကိုယ့်ဒကာ, ဒကာမကို သူများ ဒကာ, ဒကာမဖြစ်မှာ မကြိုက်တာ ကုလမစ္ဆရိယပဲ။
(၃) 'လာဘမစ်ဆရိယ'
ကိုယ်ရတာမျိုး သူများ မရစေချင်တာ လာဘမစ္ဆရိယ။
(၄) 'ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယ' ဆိုတာ
ကျော်ကြားမှုနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ကိုယ်ပဲ ကျော်ကြားချင်တယ်၊ သူများ မကျော်ကြားစေချင်ဘူး။
(၅) 'ဓမ်မမစ်ဆရိယ'
ဆိုတာ ကိုယ်သိတဲ့တရားကို သူများ မပေးချင်ဘူး၊ ကိုယ်သိတဲ့ ဗဟုသုတတွေ သူများကို မဖြန့်ဝေချင်ဘူး၊
သူတစ်ယောက်တည်းပဲ တကယ့်ကို ဂုရုကြီး လုပ်ချင်တယ်ပေါ့လေ၊ တစ်လောကလုံးရဲ့ ဂုရုကြီး၊သူပဲ သိတယ်၊ ကျန်တဲ့လူတွေ မသိရဘူး၊ အဲဒါမျိုး လုပ်ချင်တာ၊အဲဒါ ဓမ္မမစ္ဆရိယ လို့ ခေါ်တယ်။
ဒီစိတ်တွေက ကျွန်တော်တို့ လူတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လှုပ်ရှား သွားလာ လုပ်ကိုင်နေသရွေ့တော့ ရာနှုံးပြည့် ကင်းနိုင်ဦးမယ်မထင်မိပါ ဒါပေမယ့်လည်း မကောင်းဘူးဆိုတာ သိထားဖို့လိုအပ်တယ်လေ၊ ကျွန်တော်ကတော့ စာတွေများများဖက်လို့ အသိအညံ့ ဗဟုသုတတွေ ကြွယ်ဝလာလေလေ ကိုယ့်ကိုကိုသတိပိုထားပြီးနေတက်လေလေပဲဗျ။
သူငယ်ချင်းတို့လဲ ဘဝမှာ ချမ်းသာသည်ဖြစ်စေ ဆင်းရဲသည်ဖြစ်စေ ဘယ်အခြေအနေ ဘယ်လိုအနေထားမှာပဲရှိနေနေ စိတ်ကို အသိ၊ သတိ နဲ့ မနေတက်ရင် ရေရှည်မှာရော ရေတိုမှာပါ စိတ်အေးချမ်းရမှာ မဟုတ်ဘူးနော်။
တန်ဖိုးရှိတဲ့လူသားတွေအဖြစ်နဲ့ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး စိတ်ထားပြည့်ပြည့်ဝဝထားပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ရှင်သန်နိုင်ကြပါစေ။ 🙏🏼
love,
Khant ( ခန့်ထည်ရွှေကိုယ် )
📍Haifa, Israel 🇮🇱
