30/08/2026
De fontein (stadsbron) op de Hof is een prima startpunt om als gids met je gasten af te spreken. Terwijl je daar staat, kunnen je ogen afdwalen naar details in de huizen, de Joriskerk of zoals Harald laatst: naar een bronzen plaquette op de grond.
‘Vrienden van stadsherstel 1996’ staat erop. Het is dit jaar namelijk precies 30 jaar geleden dat de huidige fontein werd aangelegd.
Bij opgravingen op de Hof in 1991 stuitten de archeologen op ongeveer 5 meter diepte op een middeleeuwse drenkplaats en waterput, gebouwd aan het einde van de 14e eeuw. Dat was handig, voor de markten die destijds gehouden werden – zo hadden de paarden en het vee altijd wat te drinken. Het was een gemetselde constructie, bestaande uit een cirkel met 5 hoekpunten. Net als de huidige fontein, die in 1996 werd onthuld als reconstructie van de historische put. Maar waar komt dit water dan vandaan?
Niet uit de Rijn in ieder geval, zoals het water van het Valleikanaal waarover we vorige week vertelden.
Er komt hier namelijk grondwater aan de oppervlakte borrelen, en dat deed het ook tijdens de opgravingen in 1991. De bron op de Hof wordt gevoed door een groot drinkwaterbassin onder de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe. Die zware heuvels drukken op het water, waardoor het in Amersfoort, waar de aardlaag dunner is, spontaan omhoog komt. Je ziet de wateruitlopen op een aantal plekken langs de Langegracht, maar dus ook hier, op de Hof. Dit water is dus al eeuwenoud – het is ooit als regenwater gevallen, langzaam door de bodem opgenomen en wordt nu weer vrijgegeven.
Dat kan natuurlijk niet zomaar gebeuren, dus daarom is er een liggende waterspuwer in de fontein geplaatst. Hij verbeeldt als een watergeest de 'oerkrachten' die zorgen dat het water hier spontaan naar boven borrelt.
