Cliotravel Expeditions to the past

22/09/2026

Op onze laatste Auschwitz-Coselreis heeft deelneemster Jody Zeligman de namen van de vermoorde familieleden van haar opa voorgelezen. De familie Zeligman was een Joods gezin uit Meerssen in Zuid-Limburg. Het was voor ons een bijzondere eer om haar naar de plek in Auschwitz-Birkenau te begeleiden, waar deze familieleden vermoedelijk zijn vergast (bekend als Rotes Haus of Bunker I). Ook in de derde generatie is het trauma nog steeds voelbaar.

21/09/2026

Onze derde Bokkenrijderstocht op vrijdag 2 oktober a.s. hebben we aangepast. Helaas zal schrijver Ton van Reen de excursie deze keer niet begeleiden.

We gaan deze editie met een kleiner busje, waardoor we veel dichter bij de verschillende Bokkenrijdersplekken kunnen komen. Op diverse locaties krijgen we uitleg van lokale gidsen. Bij kasteel Limbricht maken we gebruik van een interessante audiotour.

Kortom: een mooie manier om meer te ontdekken over de geschiedenis en verhalen rond de Bokkenrijders in Limburg!

Heb je interesse om mee te gaan? Kijk dan voor het Bokkenrijdersprogramma op:

Bokkenrijderstocht De werkelijkheid achter de legende

20/09/2026

Het was gisteren wel even proppen om met zijn allen in het kleinste museum van Nederland te kunnen: de Kleng Wach in Vaals. De oude grenspost was een onderdeel van het dagprogramma Grenzen, waarbij we ook het museum over Neutraal-Moresnet in Kelmis (B) hebben bezocht en was speciaal opgezet voor de heemkundevereniging van Roggel. Ook op zoek naar een historisch en/of cultureel daguitje voor uw vereniging, vraag Cliotravel.

24/08/2026

We gaan weer een Bokkenrijderstocht met schrijver Ton van Reen houden op vrijdag 2 oktober a.s. Voor meer informatie klik op https://www.cliotravel.nl/bokkenrijders/

We bezoeken o.a. de Kluis op de Schaelberg. Dit is het verhaal.
De Kluis op de Sjaelsberg in Schin op Geul is twee keer door Bokkenrijders overvallen. Beide keren was kluizenaar Arnold Haesen het haasje. Bij de eerste overval in de nacht van 1 februari 1761 kwam een groot aantal Bokkenrijders, onder leiding van Bokkenrijderskapitein en glasblazer Antoon Bosch uit De Heek naar de kluis en namen alles wat los zat mee. Het was een vrijdag, voor de kluizenaar een vastendag, en de Bokkenrijders probeerden de kluizenaar met geweld gebakken eieren met spek te voeren. Hij weigerde. De tweede overval was in de nacht van 17 maart 1761, toen kluizenaar Haesen een medebewoner had in de persoon van heremiet Peter Preckartz. De overvallers waren nu weer met meer dan honderd man. De kluizenaars werden mishandeld, tot ze het geld gaven dat door de gelovige bezoekers aan de kluis was geofferd.

26/07/2026

Op zaterdagmiddag 8 augustus houdt historisch reisgenootschap Cliotravel een Sagen- en legendenfietstocht in het Leudal. We starten om 12.30 uur vanaf het Leudalmuseum, Roggelseweg 58 te Haelen. Deelname aan deze fietstocht bedraagt € 14,-, inclusief een kop koffie/ thee met vlaai. Fiets mee en zend een mail aan [email protected]

Eén van de plekken die we bezoeken is de Kirkelsberg te Roggel. Volgens het volksgeloof leefden daar vroeger aovermenkes. Waarom ze zijn verdwenen? Lees onderstaande sage maar eens.

De aovermenkes waren aardmannetjes die vroeger onzichtbaar in de Kirkelsberg leefden. Iedere nacht hielpen ze in het geheim de ambachtslieden in de buurt, zoals de bakker, de smid en de timmerman, met hun werk. Vooral de kleermaker Sjang kreeg veel hulp. Sjang was echter nieuwsgierig en wat misschien nog erger was, hij had ook een gemeen karakter. Hij wilde de aovermenkes wel eens zien. Op een avond verstopte hij zich en toen de aardmannetjes aan het werk waren, prikte hij er één met een naald. De aovermenkes schrokken en verdwenen voorgoed, waardoor de ambachtslieden voortaan al hun werk zelf moesten doen. Kort daarna werd Sjang ernstig ziek en stierf. Volgens de sage komen de aovermenkes alleen in de nacht van 24 juni nog terug naar de Kirkelsberg om hun droevige liederen te zingen.

Historisch reisgenootschap Cliotravel heeft dit voorjaar meegeholpen aan de realisatie van een sagen- en legendenfietskaart. Iedere deelnemer krijgt gratis een kaart.

Foto: Kirkelsberg en de inmiddels afgebroken Hubertuskapel in 1962

04/07/2026

Op donderdag 27 en vrijdag 28 augustus a.s. houden we een tweedaagse reis Duister Duitsland waarin je langs een aantal plekken in de deelstaten Nordrhein-Westfalen en Hessen wordt geleid waar de naziterreur uit de periode 1933-1945 nog heel tastbaar is. Klik voor meer informatie op https://www.cliotravel.nl/duister-duitsland/

We beginnen in Waldniel-Hostert, net over de grens bij Roermond, waar mensen met geestelijke en lichamelijke beperkingen het slachtoffer werden van gedwongen sterilisaties en deportaties in het kader van het zogenoemde "euthanasieprogramma" T4.

In het hart van Keulen bevindt zich het voormalige hoofdkwartier van de Gestapo: het EL-DE Haus. In de kelders zijn nog originele gevangeniscellen met inscripties van gevangenen te zien. Tegenwoordig is hier het NS-Dokumentationszentrum gevestigd, waar de mechanismen van terreur, propaganda en vervolging inzichtelijk worden gemaakt.

Hadamar werd berucht als een van de belangrijkste euthanasiecentra (Tötungsanstalten) binnen Aktion T4. Tussen 1941 en 1945 werden hier tienduizenden mensen vermoord. In het huidige gedenkcentrum leren we over de slachtoffers, de daders en de rol van bureaucratie in massamoord.

In Bad Arolsen bezoeken we het grootste archief ter wereld over slachtoffers van nazi-vervolging. De Arolsen Archives bewaren miljoenen documenten: kampregistraties, transportlijsten, persoonskaarten en correspondentie. Hier krijgen we inzicht in hoe bureaucratie een essentieel onderdeel werd van vervolging en vernietiging. Tegelijkertijd laat het archief zien hoe belangrijk documentatie is voor waarheidsvinding, familiegeschiedenis en gerechtigheid.

In Senne bevond zich Stalag VI-K, een krijgsgevangenkamp waar duizenden Sovjet-soldaten onder erbarmelijke omstandigheden werden vastgehouden en in grote aantallen stierven door honger, ziekte en mishandeling. Deze locatie laat zien dat het nazisysteem niet alleen burgers, maar ook krijgsgevangenen systematisch ontmenselijkte.

De Alte Synagoge in Essen, één van de grootste synagogen van Duitsland, overleefde de verwoestingen van de Kristallnacht in november 1938. Vandaag de dag is het een cultureel en educatief centrum dat de rijke Joodse geschiedenis van de regio belicht én de gevolgen van antisemitisme bespreekt.

Tenslotte bezoeken we het graf van Ernst vom Rath in Düsseldorf. De aanslag op hem vormde de aanleiding tot de bovengenoemde Kristallnacht. Propagandaminister Joseph Goebbels deed het graag voorkomen dat het een spontane volkswoede was, maar in werkelijkheid werd de actie door hem georkestreerd. Bij het graf hebben we een gedicht voorgedragen van Willem Wilmink over de razzia in Amsterdam die in 1941 tot de Februaristaking leidde.

Een foto

Van die razzia's zijn foto's
Jonas Daniël Meijerplein
waar de Duitse militairen
joden aan het treiteren zijn
Een bange man met keurige
schoenen
lange jas en vlinderdas
wordt over het plein gedreven
of het daar een veemarkt was

Kijk, daar staan drie Duitse
soldaten
met een spottend lachje bij
en daar kijkt een vierde Duitser
misschien toch beschaamd, opzij

Stel je voor je zag die foto
van de man met vlinderdas
en je zou opeens ontdekken
dat het je eigen vader was

Soms moet ik er ook aan denken
hoe het die andere zoon vergaat
die ontdekte, kijk mijn vader
is die lachende soldaat.

25/06/2026

Ook Daniel Fahrenheit is in Gdansk geboren en wel op 24 mei 1686. Dat schept onmiddellijk een band want ook ondergetekende is, weliswaar bijna 3 eeuwen later, op dezelfde dag ter wereld gekomen. Voor de ondergrens van zijn temperatuurmeting koos Fahrenheit, naar verluidt, de laagste temperatuur van de strenge winter van 1708/1709 in zijn vaderstad Danzig. Dat maakte in die dagen het gebruik van zijn thermometer heel praktisch, omdat zijn temperatuurmetingen bijna nooit onder de nul kwamen. Tegenwoordig gebruiken de meeste landen de Celsius-schaal, maar in de Verenigde Staten wordt Fahrenheit nog veel gebruikt voor de dagelijkse temperaturen.
Ontdek Gdansk met Cliotravel en klik op https://www.cliotravel.nl/gdansk-en-mazurie/

23/06/2026

Gdansk in Polen is de geboorteplaats van één van de grootste Duitse filosofen: Arthur Schopenhauer. Hij werd er geboren in 1788 toen Danzig nog vooral een Duitse stad was. De hoofdgedachte van zijn "pessimistische" filosofie, zoals verwoord in zijn meesterwerk Die Welt als Wille und Vorstellung ("De wereld als wil en voorstelling"), is dat ons leven fundamenteel met lijden verbonden is. Dat komt omdat we worden geleid door een blinde, onverzadigde wil. De kern is dat ons verlangen nooit definitief wordt vervuld. Als je iets verlangt, lijd je omdat je het niet hebt. Als je het krijgt, volgt slechts tijdelijke tevredenheid. Daarna ontstaat verveling of een nieuw verlangen. Het is de reden dat het leven zich volgens hem voortdurend tussen lijden en verveling beweegt. Hoe kunnen we aan dat lijden ontsnappen? Schopenhauer zag drie wegen: kunst (vooral muziek kan ons tijdelijk bevrijden van onze verlangens), medelijden (ethiek berust op compassie voor het lijden van anderen) en ascese (het verminderen of ontkennen van verlangens en begeerten). Bij dit laatste werd hij sterk beïnvloed door Indiase filosofieën zoals het boeddhisme en het hindoeïsme.

22/06/2026

Niet alleen Nederland heeft de Gulden als munteenheid gekend, maar ook De Vrije Stad Danzig (Duits: Freie Stadt Dantzig, tegenwoordig het Poolse Gdańsk), een semi-onafhankelijke stadstaat die bestond van 1920 tot 1939 onder toezicht van de Volkenbond. De stadstaat had een eigen regering, parlement, bank en dus ook een eigen munt.

Aanvankelijk was de Mark de officiele munteenheid, maar toen die in Duitsland door de inflatie van 1923 in een vrije val terecht kwam, werd hij vervangen door de Gulden. In 1939 annexeerde Duitsland de Vrije Stad en werd de Danziger Gulden vervangen door de Duitse Reichsmark. Wil je meer weten over de bijzondere geschiedenis van Gdansk tussen de beide wereloorlogen, reis dan mee met Cliotravel.

11/06/2026

Münster in Duitsland is een mooie stad om te bezoeken. En ga dan zeker naar het LWL-museum für Kunst und Kultur om o.a. de achterkant van Adam te bekijken, wat dus alleen in het museum kan. Waarom? Lees hieronder.

Na de beeldenstorm van de Wederdopers in Münster moest er veel gerepareerd worden. Zo kreeg de beeldhouwer Johann Brabender rond 1545 de opdracht om voor de Dom van St. Paulus een Adam en Eva-groep te maken. Natuurlijk deed hij dat met de nieuwe trend van die tijd; de renaissance. Mensen werden meer natuurlijk en realistischer weergegeven. Het is Brabender niet helemaal gelukt, want kijk eens naar de achterkant van Adam. Dat is toch geen mannenbips maar een vrouwenkontje.