नेपाली वास्तुकला (Nepalese Architecture)

11/09/2026

बुङ्गमतिमा पनि रहेछ नि - हार्खों द्य ( हाथु द्य ), जो आजको दिन सार्वजनिक हुने गर्दछ ... कोटा टोलको एक निजी घरभित्र अहिले २-३ बजे पुजा गरी सर्वसाधारणमाझ खुल्ला गरिन्छ ...

त्यस्तै येंया नभए पनि बुङ्गमतिमा आजकै दिन चाफः फल्चामा समयबजि दान गरिन्छ - करीब ४ बजे तिर ...

30/08/2026

बि सं २०२४/२५ सालको नुवाकोट त्रिशूली बजारको तल्लो भागको मनोरम दृश्य, अग्रभागमा त्रिशूली नदीमाथिको पुल। २०८३/०५/१० गतेको बाढिले यो ऐतिहासिक पुल बगाएको छ भने अहिले बजार पूर्ण ध्वस्त भएको छ।

08/08/2026

This is how pukhu (pokhari ) reconstruction is takes place , using age-old methods and materials that will hold the water in place. A layer of black clay is also being put on the bottom of the pond to retain the water. No cement. No steel. Only nature.

30/07/2026

हालै "रामायण" को ट्रेरल रिलिज भएको छ, ४००० करोड भारु मा बन्न लागेको हाल सम्मकै ठुलो बजेटको बलिउड फिल्म हो। हामी सबैलाई थाहा छ नेपाल र भारतको सम्बध भगवान राम र सीता "जानकी" सँग पनि जोडिएको छ। ट्रेरलमा छोटो नेपाली परिदृश्य पनि देख्न सकिन्छ। विशेषत मल्लकालीन वास्तुकला देखाएर नेपालको पृष्ठभूमि देखाउन खोजिएको जस्तो देखिन्छ, यदि यस्तो हो भने Director, Production Designer, Cinematographer, Art Director, Visual Effects (VFX) Supervisor लगायतले नेपाली वास्तुकलाको समयरेखा अध्ययन गर्नु पर्ने देखिन्छ। १३ औँ शताब्दीको वास्तुकलाले तेत्रा युग को वास्तुकला हो भनेर देखाउँदै गर्दा भविष्यको पिढिलाई गलत सूचना जान सक्छ, आशा छ, "रामायण" टिमले यसलाई सकारात्मक रूपमा लिएर सच्याईयोस्। यति ठूलो बजेटको फिल्मको लागि यो सुधार गर्नु पर्ने विषय सानो हो।

कृपया यो पोष्टलाई सक्दो शेयर गरी "रामायण" टिम सँग पुग्न मद्दत गर्न अनुरोध गर्दछौँ।

जय राम🙏🏻🙏🏻

Recently, the trailer of "Ramayana" has been released, which is the biggest budget Bollywood film to be made at a cost of 4000 crores. We all know that the relationship between Nepal and India is also linked to Lord Ram and Sita "Janaki". A short Nepali scene can also be seen in the trailer. It seems that an attempt has been made to show the background of Nepal by showing the architecture of the Malla period in particular. If this is the case, then the Director, Production Designer, Cinematographer, Art Director, Visual Effects (VFX) Supervisor, etc. should study the timeline of Nepali architecture. Showing that the architecture of the 13th century is the architecture of the Tetra era may give wrong information to the future generation, I hope, the "Ramayana" team will take this positively and correct it. For such a big budget film, this is a small issue that needs to be corrected.

Please share this post as much as possible and help reach the "Ramayana" team.

Jai Ram🙏🏻🙏🏻

25/07/2026

08/07/2026

30/06/2026

फोटोमा नागार्जुन नगरपालिकामा अवस्थित इचङ्गु नारायण (किचङ्गु नारायण) मन्दिर परिसरमा रहेको भगवान् नारायण (विष्णु) को शयन मुद्रामा रहेको मूर्ति देखाइएको छ।

​यस भगवान् र मन्दिरसँग जोडिएका केही रोचक जानकारीहरू यस प्रकार छन्:

​काठमाडौँ उपत्यकाका चार नारायणमध्ये एक: धार्मिक मान्यता अनुसार काठमाडौँ उपत्यकाको चार दिशामा चारवटा प्रमुख नारायण मन्दिरहरू स्थापना गरिएका छन्, जसमध्ये इचङ्गु नारायणलाई पश्चिमी दिशाको रक्षक मानिन्छ। (अन्य तीन नारायणहरू: चाँगु नारायण, विशङ्खु नारायण, र शेष नारायण हुन्)।

​ऐतिहासिक महत्त्व: यो मन्दिर र यहाँका मूर्तिहरूको इतिहास निकै पुरानो छ। यस क्षेत्रका धार्मिक स्थलहरूको स्थापना लिच्छविकाल (विशेष गरी राजा हरिदत्त वर्माको समय) मा भएको मानिन्छ।

​कलात्मक बुढानिलकण्ठ स्वरूप: फोटोमा देखिएझैँ, यहाँ भगवान् विष्णु जलमाथि शेषनागको शय्यामा सुतिरहेको (शयन मुद्रा) मूर्ति रहेको छ। यो मूर्ति बूढानीलकण्ठको प्रसिद्ध मूर्ति जस्तै कलात्मक छ, जहाँ पाँचवटा नागका टाउकाहरूले भगवान्को शिरमा छत्र (छायाँ) ओढाएका छन्।

​हरिबोधनी एकादशीको मेला: काठमाडौँ उपत्यकाका चार नारायणहरूको दर्शन गर्ने विशेष परम्परा रहेको छ। विशेष गरी हरिबोधनी एकादशी (ठूलो एकादशी) को दिन यहाँ भगवान् विष्णु चार महिनाको योगनिद्राबाट ब्युँझिने विश्वासका साथ भव्य मेला लाग्ने गर्दछ। उक्त दिन चारवटै नारायणको दर्शन गर्दा ठूलो पुण्य मिल्ने धार्मिक जनविश्वास छ।

​यो मन्दिर काठमाडौँको स्वयम्भूबाट उत्तर-पश्चिम दिशामा नागार्जुन जङ्गलको फेदीमा शान्त र सुन्दर वातावरणमा अवस्थित छ।

30/06/2026

चन्द्र बिनायक / ल्ह्वंसा गणेद्यः. चाबहिल
🛕🛕

चार विनायक मध्ये चन्द्र विनायक एक हुन। यो गणेशलाई चावहिल गणेश र रक्त विनायक पनि भनिन्छ । यस मन्दिरको दर्शनले मानिसको शरिरमा आएको घाउ खटिरा निको हुने जनविश्वास रहि आएको छ । त्यसैले त वैद्यहरु यस गणेशको बिशेष आराधना गर्ने गर्छन भने कोही वैद्य विद्या सिक्नु अघि यही गणेशको पूजा गरी सुरुवात गर्छन। वैद्यहरु चन्द्र बिनायकलाई गुरु मानी गुरु चन्द्र बिनायक पनि भनी पुकार्छन।
एक किंदन्ति अनुसार एक चोरले हाडी गाउबाट धन गणेशको मूर्ति चोर्दा त्याहाका बासिन्दाले थाहा पाई लखेटे छ्न। चोर भाग्दौ चाबहिलको चारुमती बिहारमा लुक्न पसेछ। तै पनि भाग्न नसकेर मुर्ती त्यही रहेको चैत्यमा राखेर भगेछ। पछि गणेशको मुर्ती फेला परे पछि लान खोज्दा उचाल्न नसके पछि त्यही राखी पुजा गर्न थालियो।
चन्द्रविनायक गणेशस्थानमा मन्दिरभित्र स्तुप रहेको छ । जसको समय ५ औ शताब्दी मानिएको र त्यही रहेको बुद्ध मूर्ति र कुमारी लिच्छवीकालीन हुन। यसले यो देवल लिच्छवीकालमै बनेको संकेत दिन्छ।यधपि गणेशको मूर्ति भने ९/ १० औ शताब्दीको अनुमान गरिएको छ। अझ हालको मन्दिर निर्माण भने मध्यकालका राजा अमर मल्लले वि. सं. १५८६ - १६१९ (?) को बिचमा निर्माण गर्न लगाएको मानिन्छ ।
चन्द्र बिनायको आर्को रोचक पाटो भने यहाँको जात्रा हो। काठमाण्डू नगर बाहिर मनाइने थुप्रै जात्रा मध्य यहाको जात्रा बिशेष मानिन्छ। हरेक वर्ष सकिमना पुन्हि अर्थात् कार्तिक शुक्ल पूर्णिमाका दिन चावहिल गणेशको जात्रा गरिन्छ। यो जात्रा देवमाला वंशावली अनुसार ने स ८००- ८०४ मा राजा भूपतिन्द्र मल्लकि कान्छी रानीले सपनामा देखी, सोही अनुसार हाडी गाउँको धन गणेशलाइ तानेर चाबहिलमा स्थापना गरि जात्रा चलाइएको मानिन्छ।🙏🙏
Credit: Ancient Nepal