20/04/2026
अहंकारकाे अन्त्य !!
आउनुहोस् आज म तपाईंहरुलाई द्वापर युगको एउटा यस्तो अद्भुत कथा सुनाउँछु, जसले हामीलाई सिकाउँछ कि अहंकारको जालोले ठूला-ठूला देवीदेवता र भगवानका प्रियजनहरूलाई पनि अछुतो राख्न सक्दैन। यो कथा हो भगवान श्रीकृष्णको त्यो दिव्य लीलाको, जहाँ उहाँले आफ्ना तीन प्रियजनहरूको घमण्डलाई साह्रै सुन्दर तरिकाले तोड्नुभएको थियो।
दृश्य १: अहंकारको बीजारोपण
एकदिन द्वारिकापुरीको स्वर्ण महलमा भगवान श्रीकृष्ण मुस्कुराउँदै आफ्नो सिंहासनमा विराजमान हुनुहुन्थ्यो।
अचानक, उहाँको वाहन तथा पक्षिराज गरुडले छाती फुलाउँदै सोधे,
"भगवान, म जत्तिको छिटो अरु कोई होला त ?"
श्रीकृष्णले केही बोल्नुभएन, केवल मन्द मुस्कान छोड्नुभयो।
त्यसपछि, सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको सन्तुलन कायम राख्ने सुदर्शन चक्रले आफ्नो तेज र चमक देखाउँदै भन्यो,
"भगवान, म जत्तिको शक्तिशाली अरु कोई होला त ?"
फेरि पनि भगवान श्रीकृष्ण केही नबोली मुसुक्क मात्र मुस्कुराउनुभयो।
अन्ततः, ऐनामा आफ्नो रूप हेर्दै सुन र हीराका गहनाले सजिइरहेकी रानी सत्यभामाले पनि सोधिन्,
"भगवान, के म हजुरको त्रेता अवतारकी पत्नी भन्दा सुन्दरी छैन त ?"
श्रीकृष्णको मुहारमा त्यही शान्त र रहस्यमय मुस्कान मात्र रहिरह्यो।
दृश्य २: भगवानको लीला
अब भने भगवान श्रीकृष्णले यी तीनै जनाको अहंकार तोड्ने बेला आएको महसुस गर्नुभयो। उहाँले एउटा अद्भुत योजना बनाउनुभयो र पालैपालो आज्ञा दिनुभयो:
गरुडलाई आज्ञा: "हे गरुड! तिमी तुरुन्तै हिमालय पर्वत जाऊ र त्यहाँबाट हनुमानलाई लिएर आऊ। उनलाई गएर भन कि तिम्रा प्रभु रामले तिमीलाई पर्खिरहनुभएको छ।"
सुदर्शन चक्रलाई आज्ञा: "तिमी गएर राजमहलको मुख्य द्वारमा पहरा देऊ। मेरो आज्ञा विना जो कोही महल भित्र पस्न खोज्छ, त्यसलाई त्यहीँ रोक्नु।"
सत्यभामालाई आज्ञा: "हे प्रिये! आफ्नो इच्छाअनुसारको उत्कृष्ट पहिरन र गहना लगाएर ब्रह्माण्डकै सबैभन्दा सुन्दर स्त्रीको रूपमा सजिएर आऊ।"
सबै जना आफ्नो काममा लागेपछि, श्रीकृष्ण आँखा बन्द गरेर पवनपुत्र हनुमानको स्मरण गर्न थाल्नुभयो।
दृश्य ३: शक्ति र गतिको परीक्षा
आफ्नो गतिको घमण्ड बोकेका गरुड हावाको बेगभन्दा छिटो उडेर हिमालय पुगे। त्यहाँ हनुमानजी ध्यानमा लीन हुनुहुन्थ्यो। गरुडले अहंकारका साथ भने, "हे बाँदर! भगवान श्रीकृष्णले तिमीलाई बोलाउनुभएको छ, तिम्रा रामले पर्खिरहनुभएको छ। आऊ मेरो पिठ्युँमा बस, म तिमीलाई क्षणभरमै द्वारिका पुर्याइदिन्छु। तिमी मेरो गतिको बराबरी कहिल्यै गर्न सक्दैनौ।"
हनुमानजीले विनम्रतापूर्वक भन्नुभयो, "पक्षिराज, म त बूढो भएँ। तपाईं जानुस्, म आफ्नै गतिमा विस्तारै आउँछु।"
गरुड घमण्डले मुस्कुराउँदै द्वारिकातर्फ उडे। तर जब उनी राजमहलको ढोकामा पुगे, उनको आश्चर्यको सीमा रहेन! हनुमानजी त उनीभन्दा पहिल्यै त्यहाँ पुगिसक्नुभएको थियो।
जब हनुमानजी भित्र पस्न लाग्नुभयो, ढोकामा पहरा दिइरहेको सुदर्शन चक्रले हजारौं सूर्यको तेज निकाल्दै उहाँको बाटो छेक्यो। हनुमानजीले त्यो देखेर मुसुक्क मुस्कुराउनुभयो। उहाँले त्यो शक्तिशाली सुदर्शन चक्रलाई एउटा सानो खेलौना जस्तै समातेर आफ्नो मुखभित्र च्याप्नुभयो र शान्तपूर्वक महल भित्र प्रवेश गर्नुभयो।
दृश्य ४: अहंकारको अन्त्य
यता राजमहल भित्र भगवान श्रीकृष्ण रामको भावमा सिंहासनमा विराजमान हुनुहुन्थ्यो। उहाँको छेउमा सोह्र श्रृंगार गरेर ब्रह्माण्डकै सुन्दरीको घमण्ड बोकेकी रानी सत्यभामा बसेकी थिइन्।
हनुमानजीले भित्र पसेर प्रभुको चरणमा प्रणाम गर्नुभयो। तर जब उहाँले सत्यभामालाई देख्नुभयो, उहाँको अनुहारमा आश्चर्य छायो। हनुमानजीले हात जोड्दै श्रीकृष्णलाई सोध्नुभयो:
"हे प्रभु! हजुर यहाँ मेरो रामको रूपमा हुनुहुन्छ, तर मेरी माता सीता कहाँ हुनुहुन्छ? र माता सीता बस्ने यो पवित्र स्थानमा हजुरको सेवा गर्न बसेकी यी दासी को हुन्?"
यो सुन्ने बित्तिकै सत्यभामाको अनुहारको रङ्ग उड्यो। उनको "अतुलनीय" सुन्दरताको घमण्ड चकनाचुर भयो। एउटा साँचो भक्तको नजरमा माता सीताको दिव्य रूप र भक्तिको अगाडि उनको भौतिक सुन्दरता एकदमै फिक्का थियो।
त्यही बेला थकित र स्याँ-स्याँ गर्दै गरुड भित्र पसे। आफूभन्दा अगाडि नै हनुमानजीलाई त्यहाँ देखेर उनको शिर लज्जाले निहुरियो। अनि हनुमानजीले आफ्नो मुखबाट सुदर्शन चक्रलाई निकालेर प्रभुको हातमा राखिदिनुभयो। सुदर्शन चक्रको अपार शक्तिको घमण्ड पनि बालुवाको महल जस्तै ढल्यो।
उपसंहार
सम्पूर्ण महलमा सन्नाटा छायो। तीनै जनाको अहंकार बिहानीको शीत जस्तै बिलाएर गयो।
गरुडले बुझे कि हनुमानजीको गति उनको भन्दा कयौं गुणा तेज छ।
सुदर्शन चक्रले बुझ्यो कि भगवानको साँचो भक्तको अगाडि कुनै अस्त्र टिक्न सक्दैन।
सत्यभामाले बुझिन् कि असली सुन्दरता सुन र रेशममा होइन, माता सीताको जस्तो पवित्रता र समर्पणमा हुन्छ।
अन्ततः, भगवान श्रीकृष्णले आफ्नो मौनता तोड्दै गहिरो मुस्कानका साथ भन्नुभयो, "अहंकार यस्तो भारी बोझ हो, जसलाई बोकेर जतिसुकै बलवानले पनि उडान भर्न सक्दैन। विनम्रता नै साँचो अर्थमा सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो।"
