14/11/2020
BALITA-LOKAL || Sa pihak nga pira run ka mga kabanwahan ang nagpapanaog kang mando nga magapatuman kang moratorium sa pagbaton kang mga locally stranded individuals (LSIs) sa tagsa ka jurisdiksyon samtang nagapaarapit ang bulan kang Disyembre, ginpabutyag kang Department of Interior and Local Government (DILG) nga wara dya gihapon makabaton kang issuance angut sa dya nga mga mando kang LGUs.
Bangud kadya, ginapadumdom ni DILG Antique Provincial Director Cherryl Tacda nga dapat nagaagi sa nagakaigo nga koordinasyon ang mga polisiya nga tuyo ipatuman kang mga LGUs. Dya bangud, suno kay Tacda, indi basta-basta mapatuman ang bisan ano nga mga polisiya sa karon kun wara ti concurrence ukon pagtugot kang Regional Inter-Agency Task Force.
Naman-an nga sa pinaka-urihi nga pagpulong kang IATF kang Antique imaw sa mga Mayors kag kang gobernador nga gintalakay man angs bahin kadya. Samtang, wara dya malakip sa ginpapanaog nga executive order ni Gov. Rhodora bangud ginatugyan na run lang dya sa pagpangabay kang mga LGUs sandig sa pag-aprobar kang Regional IATF.
Samtang, suno kay Tacda, nga bisan ang RIATF, sandig sa proseso, nagapasaka pa sa nasyonal nga lebel para sa mga nagakadapat nga desisyon kag amo run dayon ang pagpaguwa kang nagakaigo nga issuance ukon resolusyon. Ginklaro pa ni Tacda nga kun ang pangabay nakatutok sa mga lokal nga jurisdiskyon, madasig lang dya nga matugtan basta nasunod ang koordinasyon.
Samtang, ginpaathag man kang provincial director nga mientras-tanto nga wara pa ti pagtugot halin sa Regional IATFs, indi pa pwede ma-implementar ang bisan ano nga mando. Suno kay Tacda, tion nga makabaton ang ahensya kang mga kopya EO maghalin sa mga LGU, igareview dya agud makita kun may nakasaad rugyan nga posible magalapas sa nasyonal nga protocol kag amo run dayon ang pagsumitir sa regional nga lebel. Amo nga ginapanugyan kang opisyal nga maghulat kag kinahanglan nga masunod ang lebel kang mga otoridad.
Ginklaro man ni Tacda nga angut sa ginahambalan nga koordinasyon, ang RIATF ginapapanaog ang mga issuance paagi sa DILG kang probinsya, samtang sa bahin kang mga polisiya nga nagahalin sa Office of Civil Defense (OCD)s naganaog dya paagto sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO). Maglowas kadya, dugang pa kang provincial director nga ang DILG, bilang ahensya kang gobyerno-nasyonal, may kaugalingon man nga sistema nga ginasunod nga nagahalin man sa nasyonal nga lebel. Bangud kadya, punto ni Tacda nga kinahanglan nga magarantiya nga organisado ang linya kang koordinasyon agud nga indi mabutang sa alang-alang ang sa idalom nga nagahulat kang pagtugot sa ginapangabay nga lokal nga mga polisiya may angut sa mga protocols.
Angut kadya, nagapaandam si Tacda sa mga LGU nga magapatuman lagi kang mando nga moratorium sa pagpapauli kang mga LSIs. Dya bangud sa sistema nga ginagamit sa karon. Padumdom kang opisyal nga bisan sa pihak nga ang mga LGU ang nagatugro kang Letter of Acceptance/Coordination, ang travel authority kang mga nagapauli ang gin-issue nation-wide depende sa kun sa diin nagahalin ang tuyo mag-uli nga LSI.
Pero sa pihak kadya, ginaskilala ni Tacda ang hulag nga ginahimo kang probinsya, partikular sa pagpaninguha nga mapapuhay ang mga empleyado kag resources kang mga lokal nga pamunoan nga haros pira ka bulan run nga wara ti pahuway sa pag-akomodar kang mga naga-uruli. Wara ti sapayan pa ang numero kang naakomodar run nga mga LSIs nga nag-arabot kada adlaw paagi sa nagkalain-lain nga point of entry kang rehiyon paagto sa probinsya. Bangud kadya, ginapasidunggan ni Tacda ang ginahimo man kang mga opisyal kang probinsya agud nga maplastar ang mga nagakaigo nga protocols pinaagi sa executive order nga ginapapanaog kang gobernador. Pero sa karon ginapanugyans gid anay ni Tacda nga hulaton gid anay ang ‘go signal’ kang RIATF sa amo nga moratorium.
Samtang, angut sa moratorium sandig sa mga mando run kang mga LGUs, samtang wara pa ti concurrence halin sa regional IATF, dya makabig nga panugyan run nga daan sa mga LSIs nga tuyo mag-uli nga hingagawon run nga daan ang pagproseso kang pag-uli. //DILG-Antique/DNB-FG
