14/09/2026
▪️ 13 września 2026 roku zmarł w wieku 107 lat Ocalały z łódzkiego getta Jehuda Widawski. Był najstarszym Ocalałym z Holocaustu.
Nikt tak nie mówił Kadiszu, jak On.
W komentarzu możecie zobaczyć nagranie Jehudy podczas 75. rocznicy likwidacji getta.
Jehuda Widawski urodził się 26 lipca 1919 roku w Turku jako syn Abrama i Lei. Jego rodzice prowadzili hurtownię galanterii w jego rodzinnym mieście.
W 1929 r. przeprowadził się do Łodzi. 6 lat później ukończył Szkołę Powszechną. Następnie kontynuował naukę w wieczorowym gimnazjum przy ul. Cegielnianej 57 (obecnie Stefana Jaracza), którego nie ukończył.
Założył przedsiębiorstwo handlujące tekstyliami przy Lipowej 43, jego firma dostarczała bieliznę i odzież dla wojska, a także dla prywatnych sklepów. Choć był nieletni udało mu się zdobyć pozwolenie na prowadzenie swojej firmy od Wojewody Łódzkiego. W latach 1935-1939 aktywnie udzielał się w rewizjonistycznej partii w Łodzi. Mieszkał przy Zachodniej 56.
W marcu 1940 r. trafił wraz z rodziną do getta. Mieszkał i pracował przy ul. Zielnej 13, gdzie miał pracownię wyrobu galanterii. Następnie pracował przy ul. Młynarskiej, w zakładzie galanteryjnym, w którym wyrabiano dla Niemców kołnierzyki do damskich sukienek.
Podczas pobytu w getcie organizował nielegalnie ośrodki pracy i ośrodki dokształcające dla małoletnich i dzieci. Szczególne znaczenie miała akcja "postarzania" dzieci w dokumentach Wydziału Meldunkowego i zatrudniania ich w celu ochronienia przed wywiezieniem do obozów.
Jedną z takich grup zorganizował przy Żydowskiej 27, gdzie uczył je szyć. W sierpniu 1944 r. został przewieziony do Auschwitz, stamtąd trafił do fabryki metalowej FDMV we Friefdland pod Wałbrzychem. Po wojnie wrócił do Łodzi.
W latach 1945-1950 ponownie zamieszkał przy Lipowej 43 i prowadził swój firmę zajmującą się produkcją chust dla kobiet oraz wełnianych szali i tkanin.
31 stycznia 1950 wyemigrował do Izraela przez Włochy i port w Wenecji. Zamieszkał w Tel Awiwie i zajął się wyrobem tekstyliów. W 1955 r. postanowił zmienić branżę i założył hurtownię motoryzacyjno-motocyklową. Sprowadzał części zamienne do aut, początkowo niemieckich, a potem japońskich. Udzielał się aktywnie w Instytucie Yad Vashem, a także był członkiem zarządu Stowarzyszenia Byłych Łodzian w Izraelu.
Pomagał odrestaurować zniszczony cmentarz żydowski w Łodzi. Został członkiem Fundacji Monumentum Iudaicum Lodzense.
W 2009 roku był jednym z fundatorów Pomnika Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Brał udział w odnawianiu synagogi i jesziwy w Lublinie.
29.08.2009 r. podczas obchodów 65 rocznicy likwidacji Litzmanstadt Getto został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a także uhonorowany odznaką Za zasługi dla Miasta Łodzi.
Biografia ze strony Centrum Dialogu Łódź, jako jedna z pierwszych o śmierci Ocalałego poinformowała Joanna Podolska.
Zdjęcie ze strony Centrum Dialogu Łódź zostało zrobione w 2012 roku w parku Ocalałych w Łodzi. W parku Jehuda Widawski ma drzewko o numerze 218, jest to dąb czerwony.
