15/08/2026
🇵🇱
🇵🇱15 SIERPNIA – ŚWIĘTO WOJSKA POLSKIEGO
15 sierpnia obchodzimy Święto Wojska Polskiego.📅Data ta nie została wybrana przypadkowo – upamiętnia zwycięstwo Wojska Polskiego w Bitwie Warszawskiej w 1920 roku. Starcie to, będące jednym z najważniejszych wydarzeń wojny polsko-bolszewickiej, miało ogromne znaczenie nie tylko dla odrodzonej Rzeczypospolitej, lecz także dla sytuacji politycznej w całej Europie.
106 lat temu na przedpolach Warszawy rozegrała się bitwa, w której Wojsko Polskie powstrzymało ofensywę Armii Czerwonej.
Zwycięstwo pozwoliło obronić odzyskaną zaledwie dwa lata wcześniej niepodległość i zahamowało dalszy marsz bolszewików na zachód. Brytyjski dyplomata i pisarz lord Edgar Vincent D’Abernon zaliczył później Bitwę Warszawską do najważniejszych starć w dziejach świata, podkreślając jej znaczenie dla europejskiej cywilizacji.
🗺️Po zakończeniu I wojny światowej sytuacja w Europie Środkowo-Wschodniej pozostawała niezwykle niestabilna. Wojska niemieckie wycofywały się z terenów położonych na wschodzie, obejmujących m.in. obszary dzisiejszej Ukrainy, Białorusi i państw bałtyckich. W ich miejsce wkraczała Armia Czerwona. Bolszewicy, którzy kilka lat wcześniej przejęli władzę w Rosji, dążyli do rozszerzenia rewolucji na kolejne państwa Europy. Na drodze tych planów znalazła się odrodzona Polska, która po 123 latach zaborów ponownie pojawiła się na mapie Europy.
Wojna polsko-bolszewicka toczyła się w latach 1919–1921. Latem 1920 roku Armia Czerwona prowadziła ofensywę na dwóch głównych kierunkach. Front Zachodni Michaiła Tuchaczewskiego nacierał w stronę Warszawy, natomiast Front Południowo-Zachodni Aleksandra Jegorowa prowadził działania w kierunku Lwowa i Galicji Wschodniej.
Rozdzielenie sił radzieckich zostało skutecznie wykorzystane przez polskie dowództwo, które przygotowało plan kontruderzenia. Decydujące walki pod Warszawą rozegrały się w połowie sierpnia 1920 roku. Wojska Tuchaczewskiego nacierały na stolicę przede wszystkim od północy i północnego wschodu. Polacy bronili dostępu do Warszawy, jednocześnie przygotowując uderzenie znad Wieprza. Plan operacji opracowało polskie Naczelne Dowództwo z Józefem Piłsudskim na czele oraz przy istotnym udziale szefa Sztabu Generalnego gen. Tadeusza Rozwadowskiego.
16 sierpnia rozpoczęło się polskie kontruderzenie znad Wieprza. Wojska polskie uderzyły w słabo zabezpieczoną flankę i tyły sił Tuchaczewskiego, zmuszając Armię Czerwoną do odwrotu. Część jej oddziałów została rozbita, inne wycofały się na wschód, a część przekroczyła granicę Prus Wschodnich, gdzie została internowana.
Zwycięstwo pod Warszawą całkowicie zmieniło sytuację na froncie i pozwoliło Polakom przejąć inicjatywę. Nie oznaczało ono jednak końca wojny. We wrześniu 1920 roku doszło do kolejnego wielkiego starcia – bitwy nad Niemnem, zakończonej następnym zwycięstwem Wojska Polskiego. Sukcesy te ostatecznie przekreśliły możliwość wznowienia przez Armię Czerwoną ofensywy na Warszawę.
✍️Wojna zakończyła się podpisaniem 18 marca 1921 roku traktatu ryskiego pomiędzy Polską a Rosją i Ukrainą Radziecką. Pokój ustalał m.in. przebieg wschodniej granicy II Rzeczypospolitej, która w zasadniczym kształcie przetrwała do wybuchu II wojny światowej.
Bitwa Warszawska stała się jednym z najważniejszych symboli odrodzonego państwa polskiego i jego sił zbrojnych. Na pamiątkę zwycięskich walk z sierpnia 1920 roku właśnie 15 sierpnia obchodzimy dziś Święto Wojska Polskiego – dzień poświęcony żołnierzom oraz pamięci o tych, którzy walczyli w obronie niepodległości Rzeczypospolitej.
Łukasz Woś,
Centrum informacji Turystycznej i Historycznej Gminy Chęciny
Fot. archiwum UGiM w Chęcinach
