06/03/2025
Dziś, w Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych, składamy hołd bohaterom, którzy w najtrudniejszych chwilach historii zdecydowali się stanąć po stronie dobra. Narażając swoje życie, ratowali innych, niezależnie od ich pochodzenia, wyznania czy przekonań. Ich odważne czyny przypominają nam, jak ważne jest, by w obliczu zła nie stać bezczynnie i nie zamykać oczu na cierpienie innych. Niewiele osób wie, że:
“6 marca został wybrany jako rocznica śmierci Mosze Bejskiego. Bejski urodził się w 1921 roku w Działoszycach w województwie świętokrzyskim. Podczas wojny, po ucieczce z obozu pracy na Podgórzu, był ukrywany w Krakowie przez Mariana Włodarczyka. Aby nie narażać swojego przyjaciela, postanowił wrócić do obozu pracy. Trafił do Płaszowa, gdzie niedługo później przybył bezlitosny komendant Amon Goeth. Bejskiemu udało się dostać do fabryki Oskara Schindlera i doczekać końca wojny. Wyjechał do Izraela, gdzie został sędzią Sądu Najwyższego, zainicjował powstanie Ogrodów Sprawiedliwych w Jerozolimie oraz współtworzył definicję „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”.”
Źródło: https://www.jhi.pl/artykuly/6-marca-europejski-dzien-pamieci-o-sprawiedliwych,573
W gminie Działoszyce odznaczono:
Rodzinę Matuszczyków i Muchów z Bronowa:
“Honorata Mucha całe życie mieszka w Bronowie (woj. świętokrzyskie). Bracia Josek, Chaim i Pinkas Federmanowie z Dzieduszyc przyszli do domu jej rodziców, państwa Matuszczyków pod koniec 1942 r. Poprosili o schronienie. Była sroga zima. Wieś za dnia patrolowało gestapo, nocą partyzanci zwani przez panią Muchę „narodówką”, wrogo nastawieni do Żydów. Federmanów Matuszczykowie znali zaledwie z widzenia. Schowali ich w stodole, kryjówkę przykryli ubraniami, ubrania przykryli słomą. Bracia wychodzili jedynie w nocy – rozprostować kości, umyć się, pooddychać świeżym powietrzem. Za dnia gospodarze dwa razy dziennie przynosili im jedzenie. Udawali, że z wiadrem idą do chlewa albo z koszykiem po warzywa.”
Źródło: https://sprawiedliwi.org.pl/node/6604
oraz rodzinę Konieczny z Dzierążni:
“Mieczysław Konieczny ma dziś 89 lat. W czasie II wojny światowej, będąc nastolatkiem, razem z rodziną ukrywał w swoim domu dziewięciu Żydów. Jego rodzice, Maciej i Marianna, prowadzili duże gospodarstwo we wsi Dzierążnia k. Działoszyc. W listopadzie 1942 r. żydowski szewc z Działoszyc Chaim Frenkel zwrócił się do Koniecznych z prośbą o pomoc. Chaim ukrywał się na początku u Koniecznych razem z synem, ale zginął złapany i rozstrzelany po tym, gdy opuścił kryjówkę. Syn ukrywał się do końca wojny. Przeżył. Rodzina Koniecznych pomagała także innym Żydom, m.in. rodzinie działoszyckiego piekarza nazwiskiem Olmer. Konieczni wykopali dla ukrywających się dwie kryjówki: pod podłogą domu i klepiskiem stodoły.”
Źródło: https://sprawiedliwi.org.pl/pl/aktualnosci/sprawiedliwy-mieczyslaw-konieczny-odznaczony-przez-prezydenta
Ponadto było wiele osób, które narażało swoje życie ratując swych żydowskich sąsiadów przed zagładą. Należy pamiętać, że za te pomoc groziła śmierć całej rodziny. Nawet za podanie szklanki wody lub kawałka chleba… “Kto ratuje jedno życie, ratuje cały Świat!” Ich odwaga i poświęcenie pozostają niezatarte w historii ludzkości. Dziś, w Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych, przypominamy o ich heroicznych czynach, które uratowały życie i stały się symbolem nadziei. Ich historie są przykładem, jak siła jednej osoby może zmienić losy innych, a ich pamięć powinna inspirować nas wszystkich do działania na rzecz dobra i sprawiedliwości.
Fot: https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Mosze_Bejski
