Toruński Serwis Turystyczny

Toruński Serwis Turystyczny Toruń zaprasza. Już od 1231 roku! Poznaj Toruń, jego tajemnice i magiczne miejsca z przewodnikiem TST

ℹ W 1406 r. zawaliła się wieża kościoła Świętojańskiego w Starym Mieście Toruniu, najpewniej na skutek niestabilności gr...
22/05/2026

ℹ W 1406 r. zawaliła się wieża kościoła Świętojańskiego w Starym Mieście Toruniu, najpewniej na skutek niestabilności gruntu.
3 sierpnia 1407 r. położono kamień węgielny pod budowę nowej wieży. Zachowaną do dziś masywną wieżę wybudowano w latach 1407-1433 pod kierownictwem mistrza Hansa Gotlanda.

Jednak wieża nie osiągnęła planowanej wysokości ok. 65 m, a zrealizowano ją jedynie w 4/5 projektowanej wysokości (52 m) i w tym stanie dotrwała do dziś.

ℹ Poza tym do dziś nie uzupełniono elementów ornamentacyjnych: w dolnej części elewacji wieży znajduje się 8 wsporników przeznaczonych najpewniej pod figury świętych, których jednak nie wykonano. Załączona wizualizacja przedstawia to uzupełnienie.
--
ℹ TORUŃ AUTENTYCZNIE SPEKTAKULARNY. SPEKTAKULARNIE AUTENTYCZNY
Zajrzyj na toruntour.pl

ℹ Budynek narożny na rogu placu św. Katarzyny i ul. Szpitalnej w Toruniu zbudowano w 1901 r. jako plebanię gminy ewangel...
20/05/2026

ℹ Budynek narożny na rogu placu św. Katarzyny i ul. Szpitalnej w Toruniu zbudowano w 1901 r. jako plebanię gminy ewangelickiej Nowego Miasta. Zlokalizowany wprawdzie jeszcze w obrębie średniowiecznego Nowego Miasta Torunia, jednak funkcjonalnie związany jest z placem św. Katarzyny, leżącym już praktycznie poza obszarem nowomiejskim.

ℹ Nowomiejska gmina ewangelicka powstała w 1557 r., a jej siedzibą i główną świątynią był katolicki dotąd kościół św. Jakuba, następnie od 1667 r. budynek ratusza Nowego Miasta. W dn. 3 maja 1899 r. wydano pozwolenie na budowę nowej plebanii wg proj. Hugo Hartunga na pl. św. Katarzyny. Ostatecznie pierwotnego projektu architektonicznego nie zrealizowano. Hugo Hartung opracował nowy, wybudowany w 1901 r. budynek.
Był on w użytkowaniu gminy do jej rozwiązania w 1945 r., a następnie został zajęty przez Wojsko Polskie (Wojskowy Rejonowy Zarząd Budowlano-Kwaterunkowy).
Budynek jest niski, przysadzisty, wyróżnia się ściętym narożnikiem z nadwieszonym wykuszem na poziomie piętra, wspartym na konsolach z piaskowca.
--
ℹ TORUŃ. AUTENTYCZNIE SPEKTAKULARNY. SPEKTAKULARNIE AUTENTYCZNY
Zajrzyj na toruntour.pl/3061

ℹ Fragment wschodniej pierzei ul. Żeglarskiej na Starym Mieście w Toruniu dziś i w 1783 r. (wizualizacja wg ilustracji J...
18/05/2026

ℹ Fragment wschodniej pierzei ul. Żeglarskiej na Starym Mieście w Toruniu dziś i w 1783 r. (wizualizacja wg ilustracji Johanna Christiana Schreibera w 1783 r.).

ℹ Pierwsza z lewej na wizualizacji z wieżyczką to narożny Odwach z pocz. XVII w. wzniesiony z inicjatywy burmistrza Heinricha Strobanda (obecnie Żeglarska 28).

ℹ Kolejne dwie, niższe kamienice szczytowe zostały w czasie przebudowy połączone w jedną i pozbawione szczytów (dziś Żeglarska 26).

ℹ Dwie następne wysokie kamienice środkowe na wizualizacji prezentują się w pełnej krasie. Mają wygląd i formę charakterystyczną dla przedrozbiorowego Torunia i innych miast północnych, które w architekturze wyróżniały się stylem manieryzmu niderlandzkiego i były kontynuacją kamienic mieszczańskich charakterystycznych dla kręgu hanzeatyckiego.
Były smukłe, wysokie, z równomiernie rozmieszczonymi oknami. Okna posiadały charakterystyczny dla tego niderlandzkiego manieryzmu gęsty podział szprosami i były niemal zlicowane z elewacją, nad oknami półokrągłe blendy zamknięte łukiem koszowym.
Najbardziej rozbudowaną i bogatą ornamentacyjnie częścią były szczyty kamienic, zdobione motywami okuciowymi wg wzorników Hansa Vredemana de Vries, zwieńczone figurą alegoryczną (lewa kamienica) i niewielkim obeliskiem (prawa).
Po destrukcyjnej przebudowie z 1858 r. dokonanej przez Simona Hirschfelda powstał z ich połączenia jeden budynek wielomieszkaniowy czynszowy, gdzie zlikwidowano historyczny podział i funkcjonalność wnętrz, budynek o bezszczytowej, klasycystycznej elewacji nie mówiącej nic o wyjątkowych cechach dawnego Torunia, o przeszłości Torunia i jego przynależności do hanzeatyckiego i północnoeuropejskiego kręgu kulturowego (obecnie Żeglarska 24).

ℹ Kolejna szeroka kamienica (trzecia od prawej) to budynek typu pałacowego, obecnie rokokowo-klasycystyczna z połowy XVIII w., przebudowana w XIX w., z facjatą. Pałac ten należał do Jakuba Teodora Riessa. Ta kamienica, spośród innych tego odcinka ulicy Żeglarskiej w najmniejszym stopniu uległa przebudowie XIX-wiecznej i dziś przypomina swój pierwotny wygląd (obecnie Żeglarska 22).
--
ℹ TORUŃ. SPEKTAKULARNIE AUTENTYCZNY
Zajrzyj na toruntour.pl

ℹ O TRASIE STAROMOSTOWEJW Toruniu zamiast miasta i śródmieścia dla ludzi - mamy puste przestrzenie i korytarze tranzytow...
11/05/2026

ℹ O TRASIE STAROMOSTOWEJ
W Toruniu zamiast miasta i śródmieścia dla ludzi - mamy puste przestrzenie i korytarze tranzytowe i priorytet samochodu.

ℹ Miasto, a zwłaszcza śródmieście, to architektura, urbanistyka, ulice, a nie tylko odczłowieczone odległości i przestrzenie z priorytetem samochodu - przeskalowane i przelotowe tranzytowe „trasy”, korytarze samochodowe i cała infrastruktura samochodowa: parkingi, wjazdy, zjazdy, podjazdy, wyjazdy, drogi serwisowe, dojazdowe, ekrany akustyczne, słupy, słupki, słupeczki, bariery, barierki, parkingi; i jeszcze place parkingów; i puste przestrzenie w centrum miasta przeznaczone na place parkingów; i chaos przestrzenny i urbanistyczny.
Nie. W centrum miasta powinno być miejsce przede wszystkim na dobrą architekturę, na przyjazną tkankę miejską. Miasto, a zwłaszcza jego śródmieście, to są ULICE i ARCHITEKTURA. Architektura i ulice i ludzie. To są pierzeje i kwartały zwartej, gęstej (nie mylić z „przegęszczonej”) zabudowy. Tylko wtedy miasto ma życie i ludzi na ulicach, jest ekologiczne, ekonomiczne, przyjazne i uporządkowane.

Trasy o takich przeskalowanych parametrach szerokości i o takim przesadnie pustym i negatywnym krajobrazie jak rżnąca tkankę miejską i prująca śródmieście toruńska „trasa staromostowa”, buduje się na terenach podmiejskich albo przedmiejskich, albo jako trasy obwodowe, ale nie na terenach śródmiejskich!
Tu mamy centrum miasta, czyli obszar, który powinien wyglądać jak śródmieście, a nie jak puste, odhumanizowane, technokratyczne przedmieście czy inny teren magazynowo-przemysłowo-transportowy.
Tu mamy obszar śródmiejski, czyli ulica powinna mieć tkankę miejską, mieć pierzeje, mieć zwartą i uporządkowaną zabudowę, mieć ludzkie proporcje i wymiary, mieć estetykę, architekturę i pozytywny krajobraz śródmiejski.
Natomiast to, co zbudowano jest totalnym zaprzeczeniem powyższego, bo jest tranzytową, szeroką, odhumanizowaną arterią przelotową bez zabudowy, jest zaprzeczeniem współczesnych trendów budowy miast, współczesnej urbanistyki i myśli budowy miast zakładających stosowanie zasad Nowego Urbanizmu i Nowej Karty Ateńskiej. Wg tych zasad w zachodnioeuropejskich miastach, a zwłaszcza w ich centrach, zaczęto więc dbać o jakość, funkcjonalność i estetykę otaczającej przestrzeni, otaczającego krajobrazu śródmiejskiego i w konsekwencji odzyskiwać przestrzeń miejską dla pieszych i architektury, kosztem priorytetu samochodu. Zaczęto powracać do tradycyjnych układów komunikacyjnych, gdzie:
** zamiast szerokich przeskalowanych wielopasmowych tras i ulic bez pierzei doceniono tradycyjnie zabudowaną (w postaci pierzei), węższą ulicę (ulicę w rozumieniu przestrzeni miejskiej między obiema pierzejami lub obiema krawędziami pasa komunikacyjnego) dopasowaną do „ludzkiej skali” i ludzkich-pieszych odległości;
** mniejszej skali ulica znowu zaczęła mieć funkcję mieszkalną, a nie przeskalowaną przelotowo-transportową; miasto zaczęło odzyskiwać swojego ducha.
Natomiast dla zacofanych władz Torunia nadal w urbanistyce priorytetem jest samochód i takie kreowanie krajobrazu śródmiejskiego, w którym dominuje zajmująca przestrzeń infrastruktura i przestrzeń dla samochodu, a nie przyjazna tkanka miejska dla ludzi-pieszych i dla architektury z pozytywnym krajobrazem śródmiejskim.

Stworzono więc tu, w centrum miasta taki krajobraz, który sprawia wrażenie chaosu przestrzennego i pustkowia o znacznych odległościach charakterystycznego dla przedmieść albo terenów podmiejskich, transportowych czy autostradowych, a nie dla obszaru śródmiejskiego.

ℹ Architektonicznie i urbanistycznie przestrzeń ulicy miejskiej jest najbardziej proporcjonalna oraz przyjazna estetycznie i funkcjonalnie gdy proporcja ulicy (jej wysokość do szerokości) wynosi 1:2, max 1:3. Kiedy z kolei jej proporcja jest mniejsza niż 1:4, wnętrze miejskie zaczyna się „ulatniać” i powstaje wrażenie przesadnej rozległości. W Toruniu właśnie w tym miejscu (śródmieście) ulica („trasa staromostowa”) ma szerokość do ok. 60 m i nie ma przy niej zabudowy. Wnętrza miejskiego zatem praktycznie nie ma, a rozległość jest niczym w obszarze niezabudowanym, podmiejskim. Tu właśnie nie ma proporcji, nie ma pierzei, nie ma ludzi, wnętrze miejskie "ulotniło się".

ℹ Zupełnie niezrozumiałym i krytykowanym poza tym jest też zastosowana tu koncepcja nagłego zwężenia ulicy do jednojezdniowej z licznymi drogami serwisowymi, dojazdami i parkingami - "trasy", która na całym dotąd zbudowanym odcinku jest przecież zasadniczo dwujezdniowa. Jest jednocześnie przeskalowana - o nadmiernej szerokości pasa komunikacyjnego z nadmiernymi równoległymi drogami serwisowymi, parkingami i dojazdami, dla których niestety dokonano masowej zagłady historycznego Przedmieścia Chełmińskiego - jednak zasadniczo ma dwie jezdnie ruchu. Natomiast tylko na tym nowym odcinku jest jednojezdniowa...
To wszystko pokazuje nieudolność władz toruńskich w budowaniu przyjaznej tkanki miejskiej i przyjaznego krajobrazu śródmiejskiego.

ℹ W Toruniu prosamochodowa - archaiczna myśl urbanistyczna sprzed kilku dekad niszczy dziś i tak wątłą toruńską tkankę miejską i determinuje sposób zagospodarowania przestrzennego centralnych części miasta, dominuje nad innymi formami zagospodarowania. Ta archaiczna myśl wprowadza ruch tranzytowy (średnicowy) do centrum Torunia zamiast go stąd wyprowadzać (ruchem obwodowym) i hołduje patologii! Nie tworzy wnętrza urbanistycznego przyjaznego ludziom, żyjącego. Władze tego miasta idą wprost "pod prąd" współczesnej myśli urbanistycznej (której celem jest stworzenie miasta wygodnego, ekologicznego, ekonomicznego) i budują (= dewastują) śródmiejskie obszary Torunia w taki sposób, który realizowano na Zachodzie dawno - kilka dekad temu i który okazał się błędny, spiętrzający problemy i destrukcyjny.
Nie tylko nie uczą się na błędach, nie wzorują się, nie stosują dobrych rozwiązań urbanistyczno-komunikacyjnych, ale chcą odkryć tę Amerykę, którą już dawno odkryto. Odkryto, że burzenie tkanki miejskiej pod przeskalowane trasy i parkingi nie jest drogą do sprawnego i dobrego funkcjonowania miasta. Zamiast wykreować śródmiejską przestrzeń publiczną, przyjazne wnętrze urbanistyczne wysokiej jakości zacofani decydenci toruńscy zostawią po sobie żenująco żałosną pamiątkę. Historia wspominać ich będzie jako archaicznych, niereformowalnych dewastatorów śródmieścia Torunia. Jak te uparte osły nie akceptują realizowanych od wielu ostatnich lat na Zachodzie sprawdzonych sposobów naprawiania i poprawiania miasta i jego komunikacji w duchu "nowego urbanizmu". Gdyby tylko nie akceptowali - to jeszcze pół biedy. Ale oni jednocześnie zapatrzyli się i zastygli na tych metodach budowy miasta, o których od wielu lat cywilizowany świat wie, że były błędne i nie sprawdziły się, a wręcz drastycznie pogorszyły funkcjonowanie miasta.

Miasto jest ekologiczne, ekonomiczne, przyjazne ludziom tylko wtedy gdy ma zwartą i gęstą zabudowę (nie mylić z przegęszczoną), gdy nie jest rozwlekłe, gdy nie pozostawia nadmiernie pustej przestrzeni.

ℹ Czas na powrót studni-pomnika Kopernika.Stała taka na Starym Mieście na rogu ul. Starotoruńskiej (dziś Kopernika) i ul...
29/04/2026

ℹ Czas na powrót studni-pomnika Kopernika.
Stała taka na Starym Mieście na rogu ul. Starotoruńskiej (dziś Kopernika) i ul. Piekary od roku 1787. W ten sposób Samuel Luther Geret, zasłużony Torunianin i burgrabia królewski w Toruniu uczcił Mikołaja Kopernika.

ℹ Lokalizacja pomnika, jaką wskazał nie była przypadkowa. Był nią róg ulic przed domem, który wtedy uważano za miejsce narodzin astronoma. Zainteresowanie wybitnymi postaciami nauki stawało się coraz popularniejsze i powszechniejsze w tamtych czasach rozwoju idei Oświecenia, stąd koncepcja stawała się żywsza i coraz bardziej realna urzeczywistnienia.
Jeszcze w tym samym 1787 r. rozpoczęto prace w miejscu, gdzie od dawna stała drewniana p***a zaopatrująca okolicznych mieszkańców w wodę. Pomnik połączył więc dwie funkcje - stał się jednocześnie pompą i obeliskiem pamiątkowym. Przybrał formę 5,7 metrowej wysokości smukłej marmurowej piramidki stojącej na prostokątnym marmurowym cokole. W piramidkę wmontowana była wylewka wody i dźwignia. Na szczycie piramidki była ręka skierowana ku niebu, trzymająca cyrkiel i mierząca sferę niebieską przedstawioną jako niebieską kulę. Jednocześnie kula ta stanowiła zegar słoneczny.
Pomnik ten widział m.in. Napoleon Bonaparte i Fryderyk Chopin; obaj przybyli poznać miejsce urodzenia światowej sławy uczonego.

Nie wiadomo kiedy pomnik ten został przekształcony w formę kolumny o przekroju czworokątnym z umieszczoną na niej kulą (w takiej postaci widnieje na grafikach z XIX w.). Nie wiadomo też kiedy został rozebrany, ale najpewniej istniał ok. 100 lat.

ℹ Jeśli zatem dziś wypełniamy przestrzeń staromiejską ahistorycznymi bibelotami, jakimi są coraz liczniejsze i skomercjalizowane figurki stylizowanych aniołków, to może jednak bardziej adekwatnym i bardziej uzasadnionym byłby pomysł przywrócenia tego, co już istniało i miało sens oraz podstawy historyczne (studni-pomnika Kopernika) niż kreowanie nowego - kopiowanie i powielanie pomysłów masowo rozlewających się po wielu miastach (aniołki).
ℹ Warto w tym miejscu przytoczyć niekonsekwencję władz miejskich Torunia. Otóż jak informowały "Nowości" 31 sierpnia 2024 r. zgłoszony do budżetu obywatelskiego projekt stworzenia serii figurek żabek nawiązujących do legendy o flisaku został rozpatrzony negatywnie opierając się na argumentacji o istniejącym już "nadmiarze środków wyrazu stanowiących konkurencję z historycznym detalem dekoracyjnym kamienic". Żabki nadmiarem i konkurencją. Aniołki nie. Bo pomysł żabek podał nie-urzędnik miejski? A pomysł aniołków podał urzędnik miejski?
--
ℹ TORUŃ. AUTENTYCZNIE SPEKTAKULARNY
Zajrzyj na https://www.turystyka.torun.pl/art/2101

ℹ Charakterystyczny gmach dominuje w północno-zachodniej części Starego Miasta w Toruniu. Dziś Collegium Maius - Wydział...
25/04/2026

ℹ Charakterystyczny gmach dominuje w północno-zachodniej części Starego Miasta w Toruniu.
Dziś Collegium Maius - Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - najstarszego uniwersytetu w północnej Polsce.
W czasie II wojny światowej - siedziba policji niemieckiej.
Przed II wojną światową - siedziba polskiego Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Wcześniej, od momentu wybudowania w 1907 r., mieściła się tu niemiecka Szkoła Przemysłowa (Gewerbeschule).

ℹ Warto zajrzeć do wnętrza, przejść się po tym pięknym budynku, podziwiać architekturę, zdobienia, witraże w oknach. W historii powojennej wielkimi zgłoskami zapisały się wielkie osobistości polskiej literatury. Studiował tu Zbigniew Herbert, Stefan Sawicki, wykładał prof. Artur Hutnikiewicz i Konrad Górski.

ℹ Po zachodniej stronie budynku stoi pomnik pierwszego wojewody pomorskiego - tu rezydującego - Stefana Łaszewskiego (1862-1924).
--
ℹ TORUŃ. SPEKTAKULARNIE AUTENTYCZNY. AUTENTYCZNIE SPEKTAKULARNY
Zajrzyj na toruntour.pl

ℹ Lizard Zbrojowniaℹ Zbrojownia była jednym z symboli militarnej siły przedrozbiorowego Torunia, a jednocześnie jego sta...
23/04/2026

ℹ Lizard Zbrojownia
ℹ Zbrojownia była jednym z symboli militarnej siły przedrozbiorowego Torunia, a jednocześnie jego statusu i uprawnień wynikających z królewskich przywilejów zwolnienia od kwaterunku wojsk koronnych oraz prawa do posiadania własnych miejskich stałych sił zbrojnych (wojska). Posiadanie przez Toruń własnego wojska było dowodem dużej niezależności miasta i jego znaczenia.

ℹ Budynek, powstały pod koniec XVI w., służył do przechowywania ciężkiego uzbrojenia i taboru, jako że wiadomo, iż część zapasów już wcześniej przechowywana była też w Ratuszu Staromiejskim, gdzie teraz magazynowano lżejsze uzbrojenie, w które można było wyposażyć ok. 1000 żołnierzy toruńskich.

ℹ Budynek istniał jeszcze na początku XX wieku i użytkowany był przez armię pruską zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Niestety następnie został znacznie przebudowany do obecnej formy, bez pozostawienia najmniejszego śladu z dawnej architektury.
--
ℹ TORUŃ. SPEKTAKULARNIE AUTENTYCZNY. AUTENTYCZNIE SPEKTAKULARNY
Zajrzyj na toruntour.pl/4680

🇵🇱 Zachodnia część toruńskiego Rynku Staromiejskiego niegdyś.🇬🇧 The western part of Toruń's Old City Market Square in th...
22/04/2026

🇵🇱 Zachodnia część toruńskiego Rynku Staromiejskiego niegdyś.

🇬🇧 The western part of Toruń's Old City Market Square in the recent past.

🇵🇱 Wśród zgiełku ulic i nieustannego gwaru turystów, są w Toruniu skryte miejsca, które zdają się istnieć poza czasem. W...
20/04/2026

🇵🇱 Wśród zgiełku ulic i nieustannego gwaru turystów, są w Toruniu skryte miejsca, które zdają się istnieć poza czasem. Wystarczy zboczyć dwa kroki z głównego szlaku, zajrzeć w wąską uliczkę, dziedziniec czy zatrzymać się na uboczu, by odnaleźć ciche zakamarki, gdzie historia wprost krzyczy szeptem. Tam bruk pamięta kroki dawnych mieszkańców, a stare mury przechowują opowieści minionych wieków. W tych spokojnych przestrzeniach łatwo poczuć ducha przeszłości - obecnego nie w gwarze tłumu, lecz w ciszy, która pozwala naprawdę usłyszeć historię miasta.

🇬🇧 Amid the hustle and bustle of the streets and the constant bustle of tourists, Toruń harbours hidden places that seem to exist outside of time. Just take a few steps off the main trail, peek into a narrow alley or courtyard, or pause off the beaten track to discover quiet nooks where history whispers. There, the cobblestones remember the footsteps of its former inhabitants, and the ancient walls preserve the stories of centuries past. In these tranquil spaces, it's easy to feel the spirit of the past existing not in the din of the crowd, but in the silence that allows the city's history to truly be heard.
--
ℹ TORUŃ. SPEKTAKULARNIE AUTENTYCZNY. AUTENTYCZNIE SPEKTAKULARNY
Zajrzyj na toruntour.pl/3

Toruń w wiośnie oddycha powoli,jakby znał wszystkie nasze sekrety.Ulice miękkie od światła i cieniniosą nas dalej - bez ...
18/04/2026

Toruń w wiośnie oddycha powoli,
jakby znał wszystkie nasze sekrety.
Ulice miękkie od światła i cieni
niosą nas dalej - bez mapy, bez mety.

Magnolie rozkwitają przy starych murach,
różem rozpraszają słoneczne powietrze,
każdy ich płatek to dotyk tak czuły,
jak słowo, które mówi się szeptem.

Przystań na chwilę, tu pod gałęzią,
gdzie czas na moment zapomniał o biegu,
Twoje spojrzenie miesza się z wiosną,
jak Wisła z niebem w złotym szeregu.

I choć to wszystko tak kruche, ulotne,
jak zapach, co znika nim zdążysz go nazwać,
wiem, że w tym mieście - między magnolią a Tobą -
miłość potrafi pozostać.

Adres

Toruń, Ulica Rabiańska 3
Grabowiec

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Toruński Serwis Turystyczny umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Toruński Serwis Turystyczny:

Udostępnij