Lionfish

25/08/2026

Co to za ślicznotka? Ja widziałam takie cudo po raz pierwszy w życiu.

16/08/2026

Dno, po prostu dno 🙃🙃🙃

14/08/2026

Każdy postój na lunch odbywaliśmy na jednej z 365 bezludnych, skalistych wysp archipelagu. Dookoła tylko piękne widoki, ptaki i foki wylegujące się na nagrzanych słońcem skałach.

11/08/2026

Wyspy Väderöarna (Pogodowe) to archipelag 365 skalistych wysp na zachodzie Szwecji. Większość to bezludne nagie skały wyrastające z wód Skagerraku, chętnie odwiedzane przez stada fok i stanowiące siedliska lęgowe dla kolonii ptaków morskich. Cały archipelag jest rezerwatem dla unikalnej fauny i flory Morza Północnego. Woda ma tutaj duże zasolenie i wysoką przejrzystość, dzięki czemu powstały idealne warunki dla rozwoju bogatej fauny i flory podwodnej. Można obserwować kolonie żółtych, białych i czerwonych zimnowodnych koralowców, piękne ukwiały, mnóstwo różnorodnych rozgwiazd i wężowideł. Na płyciznach gęsto rosną lasy kelpowe zamieszkane przez małe ryby i liczne odmiany ślimaków nagoskrzelnych. Głębiej, na ścianach skalnych, w załomach i rumowiskach kryją się potężne kraby i homary, można spotkać rzadkie gatunki ryb jak żabogłowy, tasze, ślizgi, duże dorsze i rdzawce. W toni dryfują osiągające potężne meduzy festonowe oraz maleńkie, spektakularnie połyskujące żebropławy. Jeśli masz szczęście, możesz spotkać pod wodą ciekawskie, szybkie foki lub kolenie - niewielkie rekiny.
Fot. Anna Paszta

05/08/2026

"Cudne manowce"
Zdj. Anna Paszta

03/08/2026

Honoratkowe El Szczupado ❤️
zdj. Anna Paszta

27/07/2026

23/06/2026

Kiedy czerwcowe słońce dociera do najwyższego punktu na niebie, a noc staje się najkrótsza w roku, myślimy o nocy świętojańskiej lub słowiańskiej Nocy Kupały. Jednak na dzikich, północno-wschodnich krańcach dzisiejszej Polski – na malowniczej Suwalszczyźnie – te magiczne chwile świętowano kiedyś inaczej. Zanim pojawili się tu pierwsi Słowianie, te ziemie przez stulecia należały do Jaćwingów, walecznego ludu bałtyckiego, który pozostawił po sobie ślady w nazwach rzek i jezior.

Sauljas svāste nō Antis – Święto Słońca nad Hańczą

Gdybyśmy mogli cofnąć się o tysiąc lat i stanąć na brzegu najgłębszego polskiego jeziora, usłyszelibyśmy frazę: *Sauljas Svāste nō Antis. W zrekonstruowanym przez językoznawców języku jaćwieskim oznacza to: „Święto Słońca nad Hańczą”.Było to święto triumfu światła nad ciemnością, moment, w którym słońce (*Saulja) dzieliło się z ziemią swoją największą mocą. Towarzyszyły mu rytuały związane z wodą, ogniem i zbieraniem ziół, a samą noc nazywano często *Noć Rasas – Nocą Rosy.

Od bałtyckiej kaczki do słowiańskiej Hańczy

Fascynująca historia kryje się w samej nazwie rzeki i jeziora. Dzisiejsza Hańcza to prawdopodobnie lingwistyczne dziedzictwo dawnego, jaćwieskiego słowa *Antis. Co ono oznaczało? Badacze hydronimii (nazw wodnych) wskazują na dwa główne tropy:
Głęboka rynna: W dawnych dialektach bałtyckich rdzeń ten opisywał zagłębienie terenu, rynnę lub głęboką dolinę. To uderzająco trafny opis, biorąc pod uwagę unikalne, polodowcowe ukształtowanie rynny Hańczy.
Kaczka: W języku litewskim, najbliższym krewnym mowy Jaćwingów, antis oznacza po prostu kaczkę. Nazwa mogła więc wskazywać na jezioro obfitujące w dzikie ptactwo.

Jak *Antis zmieniła się w Hańczę? Kiedy po wiekach na Suwalszczyznę zaczęli napływać osadnicy słowiańscy z terenów dzisiejszej Białorusi i Rusi, przejęli oni bałtycką nazwę, ale zaczęli wymawiać ją zgodnie ze swoją fonetyką. Przez wieki twarde, bałtyckie dźwięki zmiękczały, a na początku słowa pojawił się charakterystyczny przydech. Tak oto dawna *Antis (lub *Anca) stała się dzisiejszą Hańczą.

Pamięć zaklęta w krajobrazie

Choć język Jaćwingów bezpowrotnie wymarł kilkaset lat temu, a po nich samych pozostały głównie zarośnięte kurhany i grodziska, ich obecność wciąż trwa. Za każdym razem, gdy spoglądamy na tafle Hańczy w najkrótszą noc roku, dotykamy tej samej magii, którą dawni mieszkańcy tych ziem nazywali *Sauljas Svāste lub *Noć Rasas.

fot: Anna Paszta