28/02/2026
Panorama Warszawy. Widok od strony Wisły w kierunku Śródmieścia. Na pierwszym planie Zamek Królewski, a mówiąc dokładniej jego Fasada Saska. W dolnej części kadru, ledwie widoczne, Arkady Kubickiego
❤
Fot. Mr Fly Guy
___________________
FASADA SASKA (WSCHODNIA) ZAMKU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE
Fasada Saska Zamku Królewskiego w Warszawie to monumentalne, wschodnie skrzydło zbudowane w latach 1739–1752, charakteryzujące się barokową architekturą, z centralnym ryzalitem. Ta część Zamku została zaprojektowana przez Carla Friedricha Pöppelmanna i Antoniego Solariego. Nazwa (Fasada Saska) pochodzi od dynastii Wettinów (Sasów) – królów Polski – Augusta II Mocnego (panował 1697–1733) i Augusta III Sasa (panował 1733–1763), którzy znacząco przebudowali Zamek Królewski w Warszawie w stylu barokowym, nadając mu charakter rezydencji monarchy elekcyjnego i rozbudowując skrzydło w kierunku Ogrodów Zamkowych, co dziś nazywamy Fasadą Saską. Władcy ci wprowadzili saskie, barokowe wzorce architektoniczne i artystyczne.
ARKADY KUBICKIEGO
Arkady Kubickiego – budowla wzniesiona w latach 1818–1821 według projektu polskiego architekta Jakuba Kubickiego, usytuowana na skarpie od wschodniej strony Zamku Królewskiego w Warszawie. Arkady Kubickiego były integralną częścią królewskiej rezydencji, komponując się z założeniem krajobrazowym ogrodów królewskich od strony Wisły.
Po długim okresie zaniedbań i dewastacji, zrealizowano w latach 1995–2006 projekt gruntownej odbudowy zabytkowego obiektu i zainstalowano schody ruchome łączące arkady z zamkiem. Docelowo główną funkcją Arkad Kubickiego ma stać się obsługa ruchu turystycznego (kasy, wejście do obiektu, pasaż handlowy oraz audytorium) a także miejsce wystaw i koncertów.
Arkady Kubickiego były jedynie częścią większego projektu przebudowy Zamku Królewskiego w Warszawie autorstwa Jakuba Kubickiego, pochodzącego z lat 1816–1818, który nie został w całości zrealizowany z powodu braku funduszy w kasie Królestwa Kongresowego. Kubicki opracował projekt po mianowaniu w 1817 roku na stanowisko generalnego intendenta budowli królewskich przy Komisji Nadzoru Budowli Korony.
Po połączeniu obszaru sklepienia arkad z terenem znajdującym się tuż przed elewacją Zamku Królewskiego od strony Wisły, uzyskano taras o łącznych wymiarach 195 na 24 metry. Na tarasie wysypano 0,5 metra ziemi i posadzono drzewa oraz krzewy ozdobne, uzyskując w ten sposób obszerną przestrzeń spacerową z widokiem na rzekę i prawobrzeżną część miasta.
Lata 1939-1945 Arkady Kubickiego przetrwały w stanie nienaruszonym. Do lat 80. XX wieku były ponownie użytkowane przez wojsko, stopniowo niszczejąc. Pierwsze ekspertyzy techniczne i przegląd obiektu wykonano dopiero na przełomie 1993 i 1994 roku.
W latach 1994–2009 został przeprowadzony generalny remont. Ich rewitalizacja była dziełem prof. Stanisława Fiszera. Zrewitalizowano również założenia krajobrazowe i ogrody zamkowe. 1 kwietnia 2009 Arkady zostały otwarte dla zwiedzających.
ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE
Zamek Królewski w Warszawie – barokowo-klasycystyczny zamek królewski znajdujący się w Warszawie przy placu Zamkowym 4. Pełni funkcje muzealne i reprezentacyjne.
Pierwotnie rezydencja książąt mazowieckich, którzy w miejscu wcześniejszego grodu zbudowali w XIV wieku murowany zamek, a od XVI wieku siedziba władz I Rzeczypospolitej: króla i Sejmu (Izby Poselskiej i Senatu).
W swojej długiej historii Zamek Królewski był wielokrotnie grabiony i dewastowany przez wojska szwedzkie, brandenburskie, niemieckie i rosyjskie. W XIX wieku, po upadku powstania listopadowego, został przeznaczony na potrzeby administracji rosyjskiej. W okresie I wojny światowej rezydencja niemieckiego generalnego gubernatora. W latach 1920–1922 siedziba Naczelnika Państwa, w latach 1926–1939 rezydencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Spalony i ograbiony przez Niemców w roku 1939, doszczętnie zniszczony w 1944 roku. Po wojnie sądzono, że mury zamku Niemcy wysadzili w powietrze w ostatnich dniach listopada lub pierwszych dniach grudnia 1944 roku. Na podstawie analizy zdjęć Zygmunt Walkowski ustalił jednak, że proces burzenia gmachu rozpoczął się 8 września i zakończył przed 13 września 1944 roku.
W 1965 roku ocalałe fragmenty zamku oraz budynek Biblioteki Królewskiej, pałac Pod Blachą i Arkady Kubickiego wpisano do rejestru zabytków. Rekonstrukcją zamku przeprowadzoną w latach 1971–1984 kierował Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie.
W 1979 roku w zamku utworzono muzeum, powołując państwową instytucję kultury Zamek Królewski w Warszawie – Pomnik Historii i Kultury Narodowej, od 2014 roku działającej pod nazwą Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum. Rezydencja Królów i Rzeczypospolitej.
W roku 1980 Zamek Królewski wraz ze Starym Miastem został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, w 1994 roku wraz z historycznym zespołem miasta z Traktem Królewskim i Wilanowem Królewskim został uznany za pomnik historii.
Źródła: Wikipedia, informacje własne.