Powiatowy Szlak Polski Walczącej

Powiatowy Szlak Polski Walczącej Trzy szlaki na terenie powiatu legionowskiego: czarny, zielony i czerwony; 140 km tras, 82 miejsca p

📅 Kartka z kalendarza – 18 maja 1944 r.🇵🇱 82.  rocznica zdobycia Klasztoru benedyktynów na Monte Cassino.🏛️ Zdobycie rui...
18/05/2026

📅 Kartka z kalendarza – 18 maja 1944 r.

🇵🇱 82. rocznica zdobycia Klasztoru benedyktynów na Monte
Cassino.

🏛️ Zdobycie ruin klasztoru Monte Cassino stało się jednym z najważniejszych symboli polskiego wysiłku zbrojnego podczas II wojny światowej. Tego dnia o godz. 10:25 na zniszczonych murach klasztoru pojawiła się biało-czerwona flaga 🇵🇱, symbolizując zdobycie klasztoru przez żołnierzy 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa.
🪖 Tadeusz Szklarek (1913–1994) z Legionowa, przedwojenny podoficer 2. Batalionu Saperów Mostów Kolejowych, walczył pod Monte Cassino w szeregach 5. Baonu Saperów 5. Kresowej Dywizji Piechoty 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa.
🏠 Innym uczestnikiem bitwy o Monte Cassino związanym z Legionowem był Zbigniew Szomański, mieszkający na Bukowcu przy ul. Kwiatowej w Legionowie.
🎖️ St. sierż. Marcin Szyperek (1911–1946) z Nieporętu przeszedł cały szlak Armii Andersa – od sowieckiej niewoli, przez Bliski Wschód, po walki we Włoszech w szeregach 18. Lwowskiego Batalionu Strzelców.
⛓️ Hieronim Romanowski, więzień Gułagu Workuta po aresztowaniu przez NKWD, walczył m.in. pod Monte Cassino oraz w rejonie Bolonii.
⚔️ Walki były niezwykle ciężkie, a sukces okupiony wielką ofiarą polskich żołnierzy. Zdobycie Monte Cassino otworzyło aliantom drogę na Rzym 🇮🇹 i stało się dowodem odwagi oraz determinacji Polaków walczących o wolność Europy.
📊 W czasie walk o Monte Cassino żołnierze 2. Korpusu Polskiego ponieśli ogromne straty:
▪️ 923 poległych
▪️ 2931 rannych
▪️ ok. 345 zaginionych
🕯️ Polegli żołnierze zostali pochowani u podnóża wzgórza Monte Cassino, na Polskim Cmentarzu Wojennym.
⚔️ Jak przebiegały walki?
🕚 11 maja o godz. 23:00 rozpoczęła się silna ofensywa artyleryjska aliantów. Następnego dnia do szturmu ruszyły siły alianckie, w tym m.in. 3. Dywizja Strzelców Karpackich i 5. Kresowa Dywizja Piechoty, jednak pierwszy atak nie przyniósł przełamania.
🔥 Drugie natarcie rozpoczęto 17 maja, a 18 maja Polacy opanowali wzgórza i zajęli opuszczone przez Niemców ruiny klasztoru.
📍 Działania wojsk alianckich prowadzone od stycznia 1944 roku początkowo kończyły się niepowodzeniem, aż do ostatecznego przełamania niemieckiej obrony w maju 1944 roku.
🏔️ Po zdobyciu rejonu Monte Cassino oddziały 2. Korpusu Polskiego kontynuowały od 20 maja 1944 r. natarcie w kierunku Piedimonte San Germano. W trakcie ciężkich walk, prowadzonych przy wsparciu jednostek alianckich, polscy żołnierze przełamali niemieckie pozycje i doprowadzili do wycofania się przeciwnika z silnie umocnionych rejonów obronnych. 25 maja miasto zostało zdobyte.
🛠️ W bitwie o Monte Cassino uczestniczyli również saperzy służący m.in. w 5. Kresowej Dywizji Piechoty. Ich zadania były kluczowe dla powodzenia natarcia:
➡️ budowa i naprawa dróg zaopatrzenia, schronów oraz składów amunicyjnych
➡️ rozminowywanie terenu 💣
➡️ wytyczanie ścieżek podejścia do ataku
➡️ budowa mostów i przepraw 🌉
➡️ usuwanie gruzów i lejów po bombardowaniach
➡️ dostarczanie amunicji i żywności na pierwszą linię walk 🍞
✝️ 20 maja 1944 roku polscy saperzy rozpoczęli budowę krzyża-pomnika na wzgórzu 575 w rejonie Mass Albanetta. Monument stał się symbolem pamięci o poległych żołnierzach 5. Kresowej Dywizji Piechoty i ich zwycięskim szlaku bojowym.
📍 Powiatowy Szlak Polski Walczącej – szlak czarny nr 7
⛪ Cmentarz parafialny w Jabłonnie – w 2001 r. urnami z ziemią z Katynia, Monte Cassino, Loreto i Arnhem uzupełniono mogiłę żołnierzy Wojska Polskiego poległych w walkach pod Jabłonną we wrześniu 1939 r.
🕯️ Cześć i chwała Bohaterom! 🇵🇱
🇵🇱

Źródła:
1. Fotografia Narodowe Archiwum Cyfrowe, Klasztor na Monte Cassino, data/okres powstania: 1944, sygn. 3/2/0/-/16983.Zespół
Wydawnictwo Prasowe Kraków-Warszawa. Archiwum: Narodowe Archiwum Cyfrowe. Strona internetowa: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/skan/-/skan/321a9c62a3668c960cd08c547a53250f1632ddc48d2f559af5e3d513b748a65b
2. Rocznik Legionowski Tom IV, Legionowo 2011. Towarzystwo Przyjaciół Legionowa Muzeum Historyczne w Legionowie, s.155 - 171.

📅 13 kwietnia – Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni KatyńskiejDziś obchodzimy 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej – jednego z najtra...
13/04/2026

📅 13 kwietnia – Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Dziś obchodzimy 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej – jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w historii Polski. Wiosną 1940 roku sowieckie NKWD zamordowało blisko 22 tysiące polskich obywateli, w tym oficerów, policjantów oraz przedstawicieli inteligencji – elitę II Rzeczypospolitej.

Pamięć o nich pozostaje naszym obowiązkiem.

📍 12 kwietnia 2026 r. w Legionowie odbyły się uroczystości upamiętniające tę rocznicę. W kościele parafii pw. Matki Bożej Fatimskiej w Legionowie odprawiona została uroczysta Msza Święta, po której złożono kwiaty pod Pomnikiem Legionowskich Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Z powiatem legionowskim związanych było 87 ofiar Katynia. Ich los przypomina o ogromnej stracie, jaką poniosła Polska.

🕯️ W pobliskiej Jabłonnie pamięć o ofiarach pielęgnują następujące miejsca:
– pamiątkowy kamień przed kościołem z napisem:
„Gdy gaśnie pamięć ludzka dalej niech mówią kamienie” – Stefan Wyszyński,
poświęcony zamordowanym w Katyniu w 1940 r. oraz ofiarom katastrofy smoleńskiej z 10 kwietnia 2010 r.

– Powiatowy Szlak Polski Walczącej nr 7 (szlak czarny) – cmentarz parafialny w Jabłonnie – symboliczna tablica upamiętniająca poległych żołnierzy z inskrypcją:
„Pamięci bestialsko pomordowanych przez siepaczy stalinowskich w Katyniu, oficerów II Batalionu Balonowego garnizonu Legionowo–Jabłonna i oficerów z innych jednostek Garnizonu żołnierze Armii Krajowej Okręgu Warszawa II Batalionu I Rejonu Jabłonna”.

W 2007 roku Sejm RP ustanowił tę datę oficjalnym Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, aby na trwałe zachować pamięć o tej tragedii.

📸 W komentarzu zamieszczono zdjęcia wybranych miejsc upamiętniających ofiary zbrodni katyńskiej na terenie Powiatu Legionowskiego – pamiątkowego kamienia w Jabłonnie, znajdującego się na terenie parafii kościoła pw. Matki Bożej Królowej Polski w Jabłonnie, cmentarza w Jabłonnie, gdzie znajduje się symboliczna tablica upamiętniająca poległych żołnierzy, zasadzenie w 2010 r. dębu pamięci dla uczczenia Ryszarda Bocka na terenie ośrodka TPD w Serocku - więźnia obozu w Starobielsku, który został zamordowany przez Rosjan w 1940 r. w Charkowie.

🕊️ Pamiętamy. Oddajemy hołd. Przekazujemy prawdę kolejnym pokoleniom.

🚴‍♂️📜 Kronika Szlaku Polski Walczącej – Powiat LegionowskiMiło nam poinformować, że Pan Grzegorz podczas swojej rowerowe...
30/03/2026

🚴‍♂️📜 Kronika Szlaku Polski Walczącej – Powiat Legionowski

Miło nam poinformować, że Pan Grzegorz podczas swojej rowerowej wyprawy zdobył 🥉 brązową odznakę turystyczną Szlaku Polski Walczącej (15 miejsc na trasie czarnego szlaku w powiecie + 5 w Legionowie)! 👏🇵🇱

Podczas wyprawy odwiedził miejsca pamięci związane z walkami podczas II Wojny Światowej – m.in. w rejonie Buchnika i Jabłonny (X/XI 1944), upamiętniające żołnierzy Armii Krajowej, działaczy opozycji antykomunistycznej z okresu PRL, PEC Legionowo – miejsce działalności związkowców NSZZ „Solidarność” w Legionowie.

📍 Trasa:
Warszawa PKP Choszczówka – Jabłonna – Lasy Chotomowskie – Chotomów – Legionowo – Chotomów – Dąbrowa Chotomowska (31 km) 🚴‍♂️

📍 Zaliczone punkty na trasie:

🔳 Szlak czarny (południowo-wschodni):
• 16 – Dom ze śladami walk o Jabłonnę 1944 (obecnie dom wyremontowano)🏚️
• 15 – Miejsce przeprawy batalionu „Znicza” do Kampinosu w Jabłonnie 🌊
• 14 – Pomnik wdzięczności za pontyfikat Jana Pawła II i dzieło „Solidarności” w Jabłonnie ✝️
• 13 – Pomnik poległych żołnierzy Wojska Polskiego i mieszkańców Jabłonny przy ul. Modlińskiej
• 12 – Pomnik ku czci Żołnierzy Armii Krajowej na Skwerze AK w Jabłonnie 🇵🇱
• 11 – Pamiątkowe tablice na gmachu Urzędu Gminy Jabłonna 🏛️
• 10 – Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Jabłonnie ⛪
• 9 – Tablica upamiętniająca rozpoczęcie walk o Warszawę – Pałac PAN w Jabłonnie (mieści się na prawym skrzydle pałacu)🏛️
• 8 – Pozostałości umocnień niemieckich z II Wojny Światowej przy wale przeciwpowodziowym w Jabłonnie 🌲
• 7 – Cmentarz parafialny w Jabłonnie (na cmentarzu pochowano m.in. 39 żołnierzy Wojska Polskiego, którzy polegli w walkach pod Jabłonną 10 września 1939 r.)🕯️
• 6 – Obelisk upamiętniający pomordowanych w latach 1939–1945 w Chotomowie 🕯️
• 5 – Miejsce mordu w Lasach Chotomowskich 🌳
• 4 – Pomnik Bohaterów Walk o Niepodległość Polski 1939–1945 🦅 w Chotomowie
• 3 – Kościół parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Chotomowie (wybudowany w latach 1861–1863 z fundacji hr. Maurycego Potockiego)⛪
• 2 – Cmentarz parafialny w Chotomowie 🕯️

🔵 Duża obwodnica Legionowa (znaki niebieskie):
• 5 – Miejsce pamięci walk i śmierci żołnierzy AK w czasie Powstania Warszawskiego (3 sierpnia 1944 r. poległ dowódca 3. kompanii I Rejonu AK por. Stefan Krasiński ps. „Kacper”)⚔️
• 6 – Miejsce mordu cywilnych mieszkańców Legionowa
(ul. Targowa 62) 🕯️
• 7 – Kościół parafialny pw. Miłosierdzia Bożego w Legionowie - pomnik kard. Stefana Wyszyńskiego i obraz olejny Bitwy Warszawskiej ⛪
• 8 – Cmentarz parafialny w Legionowie
(można tam zobaczyć m.in. kwaterę wojenną 1939–1945, grób rodziny Skonieckich)🕯️
• nr 9 – PEC Legionowo ul. Olszankowa – miejsce działalności związkowców NSZZ „Solidarność” w Legionowie ✊ (pierwsza organizacja powstała we wrześniu 1980 r. w legionowskim oddziale warszawskiego Zakładu Energetyki Cieplnej; aktywna także w okresie stanu wojennego, prowadząc podziemną działalność informacyjną i wspierając lokalną społeczność)

🌐Warto zajrzeć na stronę szlaku https://szlak.powiat-legionowski.pl/
– znajdziesz tam przydatne informacje o miejscach pamięci w powiecie legionowskim

Fot. Grzegorz Donica

📅 Kartka z kalendarza – 24 marca 1794 r.🇵🇱 24 marca 1794 r. w Krakowie, na Rynku Głównym, Tadeusz Kościuszko ogłosił akt...
24/03/2026

📅 Kartka z kalendarza – 24 marca 1794 r.

🇵🇱 24 marca 1794 r. w Krakowie, na Rynku Głównym, Tadeusz Kościuszko ogłosił akt powstania narodowego i złożył uroczystą przysięgę, obejmując funkcję Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej. Tak rozpoczęła się Insurekcja Kościuszkowska – jeden z najważniejszych zrywów niepodległościowych w historii Polski.
⚔️ Powstanie było ostatnią próbą ratowania Rzeczypospolitej po II rozbiorze. Wybuchło w trudnych warunkach – przeciwko przeważającym siłom Rosji i Prus. Dlatego Kościuszko postawił na mobilizację całego społeczeństwa, w tym mieszczan i chłopów.
🌾 Szczególną rolę odegrali kosynierzy, którzy wsławili się w pierwszych starciach. Już 4 kwietnia 1794 r. zwycięstwo pod Racławicami miało ogromne znaczenie moralne i symboliczne, wzmacniając wiarę w powodzenie powstania.
🏙️ W kolejnych tygodniach walki objęły Warszawę i Wilno – w Warszawie doszło do zwycięskiego powstania ludności miejskiej, a działania zbrojne rozprzestrzeniły się także na Litwę.
🛡️ Latem 1794 r. kluczowa stała się obrona stolicy. Na jej przedpolach, w dniach 7–10 lipca, toczono intensywne walki z wojskami rosyjskimi i pruskimi. Duże znaczenie miał także obszar Zegrza, ważny dla zabezpieczenia kierunku północno-wschodniego oraz przepraw przez Bug i Narew.
🗺️ Powiatowy Szlak Polski Walczącej (czerwony) również upamiętnia wydarzenia związane z tym okresem:
➡️ Punkt nr 1 – majątek gen. Kazimierza Małachowskiego oraz kapliczka z 1863 r. https://szlak.powiat-legionowski.pl/pl/szlak-zielony/mapa/majatek-gen-kazimierza-malachowskiego-i-kapliczka-z-1863-roku-w-wierzbicy_kopia_e5e380d784
👤 Kazimierz Małachowski wsławił się walkami w Powstaniu Kościuszkowskim (m.in. pod Racławicami), a także w kolejnych kampaniach – na San Domingo oraz pod Raszynem w 1809 r.
📉 Mimo początkowych sukcesów przewaga militarna zaborców stopniowo dawała o sobie znać.
🕊️ Choć powstanie zakończyło się klęską, a Kościuszko dostał się do niewoli, pozostawiło trwałe dziedzictwo – stało się jednym z ważniejszych symboli walki Polaków o wolność i niepodległość.

🛣️ Duża obwodnica Legionowa – znaki niebieskie📍 Punkt 1⛪ Kościół Garnizonowy pw. św. Józefa Oblubieńca NMP🕯️ Zbrodnia w ...
26/02/2026

🛣️ Duża obwodnica Legionowa – znaki niebieskie
📍 Punkt 1

⛪ Kościół Garnizonowy pw. św. Józefa Oblubieńca NMP

🕯️ Zbrodnia w Palmirach – pamiętamy

📅 Dokładnie 86 lat temu, 26 lutego 1940 roku, na terenie Palmir Niemcy rozstrzelali 190 mieszkańców Legionowa i okolic, aresztowanych dwa dni wcześniej.
Byli to przedstawiciele lokalnych elit – samorządowcy, urzędnicy, przedsiębiorcy, działacze społeczni i niepodległościowi...

🕯️ Wśród ofiar znalazł się Mikołaj Bożym (ur. 1888 we wsi Skrzeszew), żonaty z Marianną Oleksiak, w okresie międzywojennym wójt gminy Nieporęt, a w 1939 roku tymczasowy wójt Obywatelskiego Zarządu Gminy Legionowo.
👨‍👦 Aresztowano również jego syna, Józefa Bożyma, który został stracony wraz z ojcem w lesie koło Palmir.

⚰️ Obaj zostali pochowani na cmentarzu-mauzoleum w Palmirach:
• Mikołaj – kwatera XVI/55
• Józef – kwatera XVI/111

🌲 Palmirski las stał się miejscem kaźni ponad 1700 obywateli polskich, narodowości polskiej i żydowskiej w okresie od 7–8 grudnia 1939 roku do lipca 1941 roku, w ramach przeprowadzanych masowych egzekucji.

⚠️ Bezpośrednim pretekstem do represji był prowokacyjny mord dokonany przez Gestapo na volksdeutschu – burmistrzu Reinholdzie Marielke i jego żonie, którego winą okupant obarczył Polaków.

🧾 Po wojnie, podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych w 1946 roku przez Polski Czerwony Krzyż, udało się zidentyfikować 78 ofiar, w tym 48 mieszkańców Legionowa.

⛪ Pod koniec lat 50. ks. płk. Jan Mrugacz sprowadził z Palmir do Legionowa symboliczną urnę z prochami, w asyście harcerzy i wojska, która wraz z tablicą pamiątkową została wmurowana w ścianę kościoła ku czci pomordowanych.

🕯️ Pamiętamy o ofiarach i oddajemy im hołd.



Źródła:
1. Książka Rocznik Legionowski Tom XIII, Legionowo 2021. Wydawca: Towarzystwo Przyjaciół Legionowa Muzeum Historyczne w Legionowie. Rozdział „Biografie”. Autor Jacek Emil Szczepański „Mikołaj Bożym (1888 – 1940), s. 107 – 120.
2. Turystyczny szlak patriotyczny „Polski Walczącej” na terenie miasta Legionowo. Szlak, duża obwodnica Legionowa, znaki niebieskie. Punkt nr 1 - Kościół Garnizonowy pw. św. Józefa Oblubieńca NMP, strona internetowa https://szlak.powiat-legionowski.pl/
3. Strona internetowa „Cmentarz w Palmirach” https://www.palmiry.eu/cmentarz-w-palmirach/

Filia "Piaski" Muzeum Historycznego w Legionowiezaprasza na oprowadzanie kuratorskie po wystawie„Legionowo i okolice 194...
22/01/2026

Filia "Piaski" Muzeum Historycznego w Legionowie
zaprasza na oprowadzanie kuratorskie po wystawie
„Legionowo i okolice 1945. Krajobraz po wojnie”

Spotkanie poprowadzi dr Artur Bojarski

📍 Gdzie: Filia „Piaski” Muzeum Historycznego w Legionowie, al. Sybiraków 23
🗓 Kiedy: 1 lutego 2026 r. (niedziela), godz. 15.00

Wstęp wolny

🟦 Powiatowy Szlak Polski Walczącej – historia w terenieLokalna Organizacja Turystyczna "Przystań w sercu Mazowsza" zakoń...
17/12/2025

🟦 Powiatowy Szlak Polski Walczącej – historia w terenie
Lokalna Organizacja Turystyczna "Przystań w sercu Mazowsza" zakończyła projekt „Pamięć i Historia Mazowsza”, w ramach którego odtworzono oznakowanie i rozbudowano Powiatowy Szlak Polski Walczącej.

Szlak ma dziś ok. 150 km, zweryfikowany przebieg i pełne oznakowanie. Dołączyły także trzy nowe punkty historyczne:
📍 Folwark Dosin
📍 Nieporęt – ujście Kanału Żerańskiego
📍 Pomnik Ojców Niepodległości w Wieliszewie

Zachęcamy do wędrówek i zdobywania odznak. Szczegóły: https://szlak.powiat-legionowski.pl/pl/zdobadz-odznake-szlaku

👉 Zadanie publiczne pn. „Pamięć i Historia Mazowsza – odtworzenie oznakowania i rozbudowa Powiatowego Szlaku Polski Walczącej w powiecie legionowskim” zostało dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

12/12/2025

📽️ Oglądaj nowy odcinek „Naszej Historii”!
„Powstanie styczniowe na terenie dzisiejszego powiatu legionowskiego”

Poznaj historie miejsc i bohaterów związanych z Powstaniem Styczniowym na terenie dzisiejszego Powiatu Legionowskiego 🇵🇱

🔎 W filmie m.in.:
📌 1. Karolino i okolice Płocka – powstańcy, ostrzeżeni o zbliżających się Rosjanach, ruszyli w okolice Płońska, a część z nich przedarła się do Płocka, gdzie wzięła udział w walkach o miasto.
📌 2. Lasy Nieporęckie – obóz powstańczy dowodzony przez Józefa Jankowskiego, który stoczył starcie z sotnią kozacką.
📌 3. Działalność żandarmów „wieszających”.
📌 4. Nieporęt – brutalne represje wobec ludności cywilnej pod koniec 1863 r.
📌 5. Zegrze i okolice Narwi – w Zegrzu schwytano m.in. Józefa Jankowskiego, natomiast w pobliżu Narwi odkryto powstańczy skład broni z nowoczesnymi karabinami belgijskimi.

📍 Wybrane punkty związane z Powstaniem Styczniowym i Powiatowym Szlakiem Polski Walczącej:

- punkt 1 szlak czerwony - kapliczka z datą1863 r. w Wierzbicy – upamiętnia zryw z 1863 roku, jest jednym z punktów trasy czerwonej. Swoją obecnością nawiązuje do wydarzeń Powstania Styczniowego, choć wyniki badań historycznych sugerują, że mogła powstać w innym czasie
- Figurka Matki Bożej Pocieszycielki Strapionych w Nieporęcie – posiada wyrytą datę 1863 i upamiętnia wydarzenia powstańcze; wykonana przez Jakuba Dębkowskiego (fundatora) i stoi obok kościoła na Placu Wolności w Nieporęcie

📌 Cmentarze i miejsca pochówku uczestników Powstania Styczniowego:
- punkt 14 szlak czerwony - cmentarz w Woli Kiełpińskiej – tu jest pochowany Feliks Janicki, uczestnik Powstania Styczniowego, budowniczy miejscowego kościoła
- punkt 2 szlak czarny - cmentarz parafialny w Chotomowie – znajduje się tu grób Wincentego Rapczyńskiego, uczestnika powstania

🏞️ Odkrywaj te i inne miejsca pamięci na Powiatowym Szlaku Polski Walczącej – szlak prowadzi przez wiele punktów związanych z walką o niepodległość w naszym regionie, zachęcając do poznawania historii lokalnej zarówno pieszo, jak i rowerem 🚶‍♂️🚴‍♀️. (szlak.powiat-legionowski.pl)

Powiatowy Szlak Polski WalczącejPunkt nr 3 czerwonego szlaku – wały twierdzy napoleońskiej w Serocku🗓 Kartka z kalendarz...
10/12/2025

Powiatowy Szlak Polski Walczącej

Punkt nr 3 czerwonego szlaku – wały twierdzy napoleońskiej w Serocku

🗓 Kartka z kalendarza: 10 grudnia 1812 r. – odwrót spod Moskwy i postój cesarza Napoleona I Bonapartego w Serocku

Odkryj Serock śladami Napoleona! 🇫🇷✨

Czy wiesz, że 10 grudnia 1812 r. sam cesarz Napoleon Bonaparte zatrzymał się tu podczas odwrotu spod Moskwy i dokonał przeglądu tutejszych umocnień?

Dziś możesz zobaczyć zachowane fragmenty napoleońskiej twierdzy – raweliny, bastiony, wały – wędrując Powiatowym Szlakiem Polski Walczącej.

10 grudnia 1812 r. Napoleon Bonaparte przejechał przez Pułtusk, a następnie Serock, zatrzymując się tu na krótki postój podczas odwrotu spod Moskwy. O godz. 9:00 cesarz dotarł do Serocka, gdzie – mimo zimowej aury i wysokich zasp – dokonał przeglądu miejscowych fortyfikacji, po czym ruszył w stronę Warszawy.

Dziś o tej wizycie przypominają relikty dawnej twierdzy napoleońskiej, m.in.:
🛡 Rawelin zachodni przy ul. Pułtuskiej nr 47 (teren stadionu miejskiego) – fragment wysuniętego przed linię obwałowań dzieła fortyfikacyjnego. Zachowany element umocnień z 1811 r., widoczny na planie płk. Jana Malleta.
🛡 Fragment kurtyny i bastion północny – zachowany fragment wału łączącego bastiony, widoczny między ul. Pułtuską a Retmańską.
🛡 Skarpa–wały ziemne z początkowego etapu budowy twierdzy – pozostałość wzdłuż ul. Zdrojowej, będąca częścią prac fortyfikacyjnych.
🛡 Miejsce po dawnej działobitni – relikt stanowiska artyleryjskiego znajdujący się przy skrzyżowaniu ulic Napoleońskiej i Brukowej.

Powstanie twierdzy w Serocku wiązało się z napoleońską koncepcją obronnego trójkąta twierdz: Warszawa Praga – Serock – Modlin, który miał chronić przeprawy przez Narew i umożliwić koncentrację armii. Budowa serockiej twierdzy w latach 1807–1809 kosztowała aż 523 tys. złotych polskich.

Umocnienia służyły później w walkach z Rosjanami (1807).
W 1809 roku umocnienia pełniły funkcję punktu operacyjnego, z którego oddziały generała Józefa Niemojewskiego (komendanta twierdzy) prowadziły działania podczas konfliktu Księstwa Warszawskiego z Austrią.
Do marca 1811 r., dzięki staraniom marszałka Louisa Davouta, twierdza została dodatkowo rozbudowana. To właśnie te fortyfikacje 10 grudnia 1812 r. oglądał Napoleon podczas swojego przejazdu.

Źródła:
1. Bezpłatny miesięcznik UMiG Serock – „Serocki Miejscownik Krajoznawczo-Turystyczny Przewodnik po Gminie”. Odcinek 33 - Serock, Napoleon w Serocku. Tekst: Sławomir Jakubczak. Strona internetowa dostęp 10.12.2025https://serock.pl/media/pdf/10886.pdf
2. „Twierdza Napoleońska w Serocku”, strona internetowa dostęp 10.12.2025 https://serock.pl/294-serock-twierdza-napoleonska-w-serocku
3. Wały twierdzy napoleońskiej w Serocku, strona internetowa dostęp 10.12.2025 https://szlak.powiat-legionowski.pl/pl/szlak-czerwony/mapa/waly-twierdzy-napoleonskiej-w-serocku
4. Napoleon w hotelu Angielskim. Grafika. Data wydania 1898. Drzeworyt, 1 grafika (8,4 × 7,9 cm; z napisami 9,7 × 7,9 cm). W: Tygodnik Illustrowany, 1898, nr 38, s. 745. Domena publiczna. Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa strona internetowa dostęp 10.12.2025 https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/publication/67013

🌿 Punkt nr 15 Powiatowego Szlaku Polski Walczącej – Kościół pw. św. Antoniego z Padwy w Woli Kiełpińskiej ⛪Neobarokowy k...
14/11/2025

🌿 Punkt nr 15 Powiatowego Szlaku Polski Walczącej –
Kościół pw. św. Antoniego z Padwy w Woli Kiełpińskiej ⛪

Neobarokowy kościół powstał w latach 1895–1899. W środku można zobaczyć m.in. rokokowe epitafia rodziny Krasińskich oraz obraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny sprowadzony z Rzymu.

Kościół w Woli Kiełpińskiej podczas II wojny światowej został poważnie uszkodzony, a po odbudowie znów zachwyca wiernych i turystów. Przed świątynią stoi figura Matki Bożej Niepokalanej, a witraże w oknach przedstawiają św. Wojciecha i św. Maksymiliana Kolbego.

W pobliżu znajduje się także historyczny cmentarz z grobami rodziny Zglenickich i rodziców Jerzego Szaniawskiego.

To część Powiatowego Szlaku Polski Walczącej – świetny punkt do zdobywania odznak brązowej, srebrnej i złotej.

Piękna architektura i ciekawa lokalna historia.

Spokojna okolica idealna na spacer i zdjęcia.

📌 Więcej informacji o szlaku i punkcie nr 15: https://szlak.powiat-legionowski.pl/

05/11/2025

Adres

Sikorskiego 11
Legionowo
05-119

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 08:00 - 16:00
Wtorek 08:00 - 16:00
Środa 08:00 - 16:00
Czwartek 08:00 - 16:00
Piątek 08:00 - 16:00

Telefon

+48227640506

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Powiatowy Szlak Polski Walczącej umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Powiatowy Szlak Polski Walczącej:

Udostępnij