800 lat Piotrkowa Trybunalskiego
Pierwsza wzmianka na temat trybunalskiego grodu pochodzi z 1217 r. Nazwa miasta pojawiła się w dokumencie Leszka Białego dla opactwa cystersów w Sulejowie. Miejscowość leżała wówczas na granicy dwóch kasztelanii – rozprzańskiej i wolborskiej. Od początku rozwój Piotrkowa związany był z odbywającymi się tutaj zjazdami rycerstwa i możnowładztwa. To podczas jednego
z takich wieców, w końcu XIII wieku gród nad Strawą otrzymał pierwsze prawa miejskie. Przywrócenie praw miejskich związane było z osobą Władysława Jagiełły, założyciela dynastii Jagiellonów, podczas panowania której doszło do największego rozkwitu miasta. To właśnie za wywodzącego się z tej dynastii Jana Olbrachta w Piotrkowie odbył się pierwszy w historii Polski zjazd dwuizbowego parlamentu – sejmu (w 1493 r.). Można powiedzieć, że w Piotrkowie narodziła się polska demokracja. Przez ponad siedemdziesiąt lat, aż do połowy XVI wieku, w naszym mieście odbyło się około stu zjazdów sejmowych. W Piotrkowie wybierano również królów Polski, m.in. Aleksandra Jagiellończyka i Zygmunta Starego. Przez blisko dwa wieki (od 1435 do 1628 r.) gród nad Strawą gościł również najwyższych dostojników kościelnych Korony Polskiej – to w piotrkowskiej Farze, kościele św. Jakuba, odbywały się synody polskiego Kościoła Katolickiego, podczas których decydowano o najważniejszych sprawach dotyczących religii katolickiej na naszych ziemiach – wyznaniu wiary, szkolnictwie, relacjach z protestantami i prawosławnymi. Swój przydomek Piotrków zawdzięcza roli jaką odegrał w rozwoju sądownictwa i prawa. To właśnie w naszym mieście powstał w 1578 r. pierwszy w Europie sąd najwyższy, który rozstrzygał sprawy obywateli bez udziału monarchy – Trybunał Koronny. Siedzibą Trybunału był ratusz miejski, znajdujący się w Rynku, nazywanym na pamiątkę tego wydarzenia Trybunalskim. Rozwoju miasta nie zatrzymał okres rozbiorów – pod panowaniem rosyjskim Piotrków był stolicą trzeciej najbardziej uprzemysłowionej guberni w całym imperium carów (rozciągającym się na obszarze od Kalisza po Władywostok) – do Piotrkowa w celu załatwienia spraw administracyjnych zjeżdżali przemysłowcy z Łodzi, Częstochowy, czy Zagłębia Dąbrowskiego. W czasie I Wojny Światowej miasto nad Strawą było jedną z nieoficjalnych stolic odradzającej się administracji polskiej – to tutaj odbywała się rekrutacja do Legionów Polskich Piłsudskiego, to stąd administrowano odrodzonym wojskiem polskim. W okresie międzywojennym Piotrków był istotnym ośrodkiem kulturalnym i wydawniczym – tak dla społeczności polskiej, jak i żydowskiej. To z tego miasta wywodziły się takie, istotne dla życia społeczno-kulturalnego międzywojennej Polski, postaci jak Jan Adolf Hertz, Adam Próchnik, Mieczysław Trajdos, czy Zygmunt Zaremba.
