30/09/2026
Polska ma GROM 🪖, Brytyjczycy SAS 🇬🇧, Amerykanie Avengersów i Drużynę A 🎬, zaś Niebiosa… Niebiosa mają największego kozaka z kozaków – Michała Archanioła. ⚔️ Gość jest takim turbokoksem 💪, iż zrobił jesień średniowiecza samemu Szatanowi. 😈 Nie dziwota, że w chrześcijaństwie (i nie tylko) owa postać odgrywa tak istotną rolę, zaś kościoły mu poświęcone to nie jakieś tam „kurniki” (jak zwykło się dzisiaj budować), a obiekty z duszą! 💓
I właśnie z okazji, iż wczoraj (29 września) mieliśmy wspomnienie Michała Archanioła (post trochę spóźniony, ale na swą obronę dodam, iż zdychałem z powodu przeziębienia 🤒), opowiem Wam o paru świątyniach z mojego rejonu uprawnień, które noszą jego wezwanie. Ale obiecuję – nie będzie nudno! 😉
⛪ Bazylika św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa w Krakowie – czyli słynny kościół na Skałce. Tam właśnie swój żywot miał utracić nikt inny jak biskup Stanisław, który miał kosę z królem 👑, wskutek czego 150 lat później został ogłoszony świętym. Sęk w tym, iż nie wiadomo jednak, czy sam był taki święty… Pozostaje to kwestią sporną. 🧐 Dodam, iż w kościele mamy Kryptę Zasłużonych, w której zobaczymy między innymi groby Stanisława Wyspiańskiego, Czesława Miłosza czy Józefa Ignacego Kraszewskiego (czyli faceta, który „wypluwał” książki 📚 z częstotliwością godną Papryka Vegi).
⛪ Gotyckie kościoły drewniane, czyli te wpisane w 2003 roku na listę światowego dziewictwa (czy też dziedzictwa) UNESCO. 🏛️ Nade wszystko – Dębno Podhalańskie, czyli świątynia, którą z pewnością kojarzą wszyscy, którzy oglądali ostatni odcinek „Janosika” (tego prawilnego, z niezapomnianym Markiem Perepeczką). 🏔️ W jego wnętrzach kręcono scenę zaślubin głównego bohatera z Maryną. 🤵👰 Co ciekawe, wejście do kościoła kręcono przy kaplicy św. Jana Chrzciciela na Polanie Chochołowskiej, zaś wyjście zupełnie gdzie indziej… Drugi kościół z tej listy znajdziemy w Binarowej w powiecie gorlickim, ale on już nie jest tak ciekawy (chociaż też z “Juneskoł”).
⛪ A jak mówimy o UNESCO, to należy pochylić się nad naszymi przepięknymi cerkwiami z rejonu Karpat. 🌲A mamy ich na tej liście aż trzy! Znajdują się w Brunarach w Beskidzie Niskim oraz w Turzańsku i Smolniku w Bieszczadach. Generalnie Michał Archanioł przed wysiedleniami Łemków i Bojków był jednym z najbardziej czczonych świętych (obok św. Mikołaja, który w sztuce wschodniej bardziej przypominał wielkiego mistrza krzyżackiego niż Karola Marksa czy grubaska z reklam Coca-Coli 🥤).
⛪ Mój numero uno 🥇, czyli kościół w Szalowej. Czemu? Jakoś tak się złożyło, że moja najukochańsza żona właśnie w tym miejscu założyła mi tak zwany kaganiec (czytaj: obrączkę 💍). Poza tym ten kościół to arcyprzykład tego, jak należy robić drewniany barok. Sam Bernini by się nie powstydził! Co ciekawe, próbowano ten kościół podciągnąć pod UNESCO. No cóż, nie wyszło.
Na koniec dodam – gdyż mamy czas redyków 🐑 – iż właśnie do dnia świętego Michała Archanioła pasterze mieli zejść z hal do dolin ze swoimi stadami. Mówiono, że „kto pasie po Michale, nie wraca na hale”. Trochę się tu jednak pozmieniało, a owce dopiero zbierają się do powrotów. Także w tym dniu pasterze bardzo często rozliczali się z gospodarzami za opiekę nad stadami w trakcie sezonu, oddawali wyprodukowane sery 🧀 oraz wypłacali należności juhasom. 💸. Czyli takie trochę inne wydanie hucznie obchodzonego do dzisiaj dnia Matki Bożej Pieniężnej.
