ZaPuszczeni

05/10/2026

Już w najbliższy weekend chcielibyśmy zaprosić Was, na dwa dni z fotografią przyrodniczą w Puszczy Kampinoskiej.

W sobotę szkolenie w Izabelinie. W niedzielę plener o świcie. Na koniec jury wybierze jedno zdjęcie, które trafi do przygotowywanego kalendarza na 2027 rok.

🟢 SOBOTA, 10 PAŹDZIERNIKA — szkolenie

📍 Izabelin, siedziba Dyrekcji Kampinoskiego Parku Narodowego
🕙 godz. 10:00–14:30 z 20 minutową przerwą i poczęstunkiem.

▫️ Po co to robimy — Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska i projekt „poznaj, zrozum, chroń”
▫️ Co wolno fotografowi w parku narodowym — zasady udostępniania, pory wejścia, drony, miejsca i gatunki wrażliwe, dlaczego tylko po szlaku !
▫️ Warsztat praktyczny — jak pracować o świcie w borze, i na mokradle, czego nie robić w terenie
▫️ Etyka obrazu przyrodniczego — gdzie kończy się wywołanie zdjęcia, a zaczyna scena, która się nie wydarzyła.

🟡 NIEDZIELA, 11 PAŹDZIERNIKA — plener o świcie

📍 Lokalizację podamy tylko uczestnikom biorącym udział w warsztatach (nie będzie daleko 😉 )
🕕 Zbiórka przed wschodem słońca — dokładną godzinę podamy na warsztatach

▫️ Trzy grupy wychodzą w trzech kierunkach: światło i krajobraz, detal, zwierzęta i ślady ich obecności - albo cokolwiek innego, przyrodą ciężko sterować 😉
▫️ Po powrocie chwila dyskusji
▫️ Idziemy po szlakach, w ciszy i bez podchodzenia do zwierząt.

🔵 PROWADZĄCY
▫️ Maciej Szajowski — fotograf i przewodnik górski, absolwent filozofii KUL, miłośnikom Puszczy znany z profilu Kampinoskie Krajobrazy, który prowadzi. Przez dwadzieścia lat pracował w Pienińskim Parku Narodowym, od 2016 roku jest pracownikiem dydaktycznym Kampinoskiego Parku Narodowego. Jego tematem jest krajobraz i człowiek w krajobrazie. Od lat fotografuje ginący krajobraz kulturowy Puszczy Kampinoskiej i mieszkających w niej ludzi; z tej pracy powstał album „Człowiek i natura – Kampinoski Park Narodowy".

▫️ Julian Łoziński — fotograf przyrody, dwukrotny zdobywca Grand Prix w konkursie Fotograf Roku Związku Polskich Fotografów Przyrody (2024 i 2025). W 2026 roku zwycięzca kategorii w Natural Landscape Photography Awards oraz laureat Bird Photographer of the Year i konkursu Szwajcarskiego Instytutu Ornitologicznego. Jego zdjęcia były nagradzane m.in. w Close-up Photographer of the Year, Perłach Polskiej Przyrody, Sztuce Natury i Narwiańskim Festiwalu Przyrodniczym.

▫️ Jacek Marek — autor fotografii w książce „Puszcza Kampinoska. Opowieści o wydmach, mokradłach i sosnach. Przewodnik po krajobrazach przyrodniczo-kulturowych” (wydawnictwo Paśny Buriat, 2023), przedstawiciel stowarzyszenia ZaPuszczeni, przewodnik Kampinoski i wolontariusz w Kampinoskim Parku Narodowym.

🏆 KALENDARZ 2027
Po plenerze jury w składzie Maciej Szajowski, Julian Łoziński i Jacek Marek wybierze najciekawszą pracę pleneru. Zwycięskie zdjęcie trafi do kalendarza na 2027 rok.

📩 ZAPISY
Liczba miejsc jest ograniczona — decyduje kolejność zgłoszeń, zapisy możliwe tylko na całe wydarzenie - kto posłucha o zasadach – pójdzie z nami w plener 😉

Zapisy poprzez formularz: https://forms.gle/yKFXsM7EScyWaEw69
W odpowiedzi na zapisy prześlemy potwierdzenie

🎒 CO ZABRAĆ NA PLENER
Ubranie adekwatne do warunków pogodowych i sytuacyjnych (nieszeleszczące 😉 ) coś na posilenie się. Sprzęt fotograficzny — ten, który macie, lubicie. Nie trzeba lustrzanki za kilkanaście tysięcy, wystarczy naładowana bateria i pusta karta pamięci oraz trochę chęci wstania przed świtem na plener.
Udział jest bezpłatny.

Wydarzenie odbywa się w ramach projektu „Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska – poznaj, zrozum, chroń”, finansowanego ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Kampinoski Park Narodowy Rezerwat Biosfery "Puszcza Kampinoska" Kampinoskie krajobrazy

23/09/2026

To już pomału taka tradycja, że na wycieczkach realizowanych w ramach projektu „Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska – poznaj, zrozum, chroń” pogoda dopisuje! ☀

Tym razem zebraliśmy się przed kościołem w Kampinosie, aby pod przewodnictwem dr. Tomasza Związka i Michała Bila z naszego Kolektywu wyruszyć na 12-kilometrową wędrówkę pod hasłem „Jak patrzeć na antropogeniczne dziedzictwo Puszczy?”. Wszak sama nazwa Programu Człowiek i Biosfera (MAB), w ramach którego tworzone są rezerwaty biosfery UNESCO, wskazuje na to, że rezerwat biosfery to też ludzie i ich dziedzictwo. W trakcie wycieczki dyskutowaliśmy o śladach dawnej działalności człowieka na terenie parku i jego otuliny. ⛪️🏡🪓

Spacer miał częściowo charakter seminarium, padały na nim ważne, trudne, czasem prowokacyjne pytania np. o to ile człowieka i jego wytworów może/powinno być w Puszczy? Czy powinniśmy chronić i odnawiać zbiorowiska takie jak dąbrowa świetlista czy łąki, które bez działań człowieka w większości znikną w naturalnym procesie sukcesji? Co zrobić z rozrzuconymi na terenie parku leśniczówkami czy ostatnimi drewnianymi chałupami w wyludniających się puszczańskich wsiach? Rozebrać lub pozwolić by same się rozpadły, przenieść do skansenu czy może zachować na miejscu?

W czasie naszych wycieczek przypominamy, że Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska to nie tylko obszar parku, to również jego otulina, którą w czasie sobotniej wycieczki też trochę schodziliśmy. A tutaj zmiany krajobrazu są niesamowicie szybkie i głębokie. Zwłaszcza we wschodniej części otuliny, gdzie tradycyjny wiejski krajobraz kulturowy praktycznie zaniknął. Czy taki krajobraz jest wart ochrony, a jeżeli tak to w jaki sposób? A może powinniśmy pogodzić się z tym, że pozostaną jedynie nieliczni „świadkowie historii” – strzeliste kościoły, zatopione w zieleni parków dwory i majestatyczne pomnikowe drzewa?

Były również tematy bardziej przyrodnicze. Rozmawialiśmy o XIX i XX-wiecznych melioracjach i ich wpływie na krajobraz oraz przyrodę parku. Czy w wielu miejscach przesuszone, zmurszałe kampinoskie bagna, dzięki nadzwyczajnym wręcz staraniom przyrodników i pracowników parku mają jeszcze szansę się odtworzyć? Patrząc na jedne z najstarszych drzew w Kampinoskim Parku Narodowym, na skraju Obszaru Ochrony Ścisłej Nart zastanawialiśmy się jak za kilkadziesiąt lat będą wyglądały kampinoskie lasy? Bo te obecne ze względu na suszę i zmiany klimatyczne stają prawdopodobnie na progu głębokich przemian.

Więcej pytań niż odpowiedzi... Ale taki był nasz cel... Mamy nadzieję, że poszukiwanie odpowiedzi na te pytania, stanie się wśród uczestniczek i uczestników wycieczki przyczynkiem do kolejnych odwiedzin obszaru Rezerwatu Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska.
Do zobaczenia na szlaku! i na kolejnych wydarzeniach.

✍: Michał Bil
📸: Jacek Marek

Projekt „Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska - poznaj, zrozum, chroń” finansowany jest ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Kampinoski Park Narodowy Rezerwat Biosfery "Puszcza Kampinoska"

07/09/2026

Za nami pierwsza wycieczka w ramach projektu „Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska – poznaj, zrozum, chroń”. 🌿🫎🍄‍🟫

Korzystając z pięknej pogody liczna grupa dzielnych miłośników kampinoskiej przyrody pokonała 11-kilometrową trasę w okolicach Sierakowa. Ale oczywiście nie tylko o spacer piaszczystymi szlakami chodziło. Jak zawsze na naszych wycieczkach były opowieści, i to wyjątkowe, bo prowadzone przez uznanych gości, których zaprosiliśmy do udziału w projekcie: Adam Olszewski – wieloletni pracownik Kampinoskiego Parku Narodowego, kierownika Zespołu ds. Nauki i Monitoringu Przyrody oraz Paweł Średziński - bliski mi świat – publicysta i dziennikarz, współautor książki ”Łoś. Opowieści o gapiszonach z krainy Biebrzy”.

Król sobotniej wycieczki mógł być tylko jeden. 🫎Alces alces – łoś euroazjatycki🫎. Zwierzę herbowe Kampinoskiego Parku Narodowego, którego sylwetka jest też centralnym motywem w logo Rezerwatu Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska. Zakończona nadspodziewanym sukcesem reintrodukcja łosia w Puszczy Kampinoskiej z 1951 r., a więc jeszcze przed powstaniem parku narodowego i wiele lat przed utworzeniem tu rezerwatu biosfery UNESCO (ba, przed powstaniem idei takich rezerwatów) pozostawiła trwały ślad w historii tego obszaru. Kampinos nierozerwalnie kojarzy się z tym sympatycznym zwierzakiem. Chociaż „zwierzak” to może nie najlepsze określenie dla największego z naszych jeleniowatych, ważącego nawet 700 kg i mogącego mierzyć prawie 2 metry wysokości w kłębie.

W czasie wycieczki uczestnicy mogli dokładnie poznać m.in. biologię łosia, dowiedzieć się czym się żywi, jakie siedliska preferuje (i kiedy, bo to zależy od pory roku). Z racji termin wycieczki dowiedzieli się też więcej o bukowisku – godach łosi, które właśnie się rozpoczynają. Była też część historyczna na temat dziejów bytowania łosi w Puszczy Kampinoskiej oraz szerzej na ziemiach polskich, a także informacje poświęcone jego ochronie. Uczestnicy mieli okazję również zobaczyć i dotknąć poroży łosi.

Eksperci przekazali też bardziej praktyczne informacje związane z przebywaniem łosi na terenie naszego rezerwatu biosfery, a w szczególności w jego strefie przejściowej – otulinie parku narodowego. Idea rezerwatu biosfery UNESCO mówi o budowaniu pozytywnych relacji między człowiekiem a naturą, warto więc wiedzieć jak unikać ewentualnych problemów na linii człowiek-łoś. Była więc mowa o tym jak czytać znaki, które daje zwierzę w obecności człowieka np. kiedy czuje się zagrożone. Poza tym eksperci przestrzegali kierowców przed zbyt szybką jazdą drogami na terenie rezerwatu biosfery a także wskazali niebezpieczeństwo, które dla łosi stanowią ogrodzenia z ostrymi zakończeniami. To szczególnie istotne w kontekście korytarzy ekologicznych, przebiegających w otulinie parku, które poddawane są silnej antropopresji. Analiza drożności tych ciągów oraz ich ochrona należą do istotnych działań podejmowanych w ramach projektów związanych z Rezerwatem Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska.

Cieszymy się, że frekwencja i pogoda dopisały, kolejna wycieczka w ramach projektu już 19 września. Śledźcie uważnie nasz profil, już niebawem ogłosimy zapisy.

Wśród uczestników wycieczki, w podziękowaniu za wypełnione ankiety zostały rozlosowane pamiątkowe kubki. Kubki będą towarzyszyły wszystkim naszym najbliższym wydarzeniom związanym z projektem, więc warto uważnie obserwować profil. Szczęśliwcom serdecznie gratulujemy!

Do zobaczenia na szlaku! i na kolejnych wydarzeniach. 😎

🖋️: Michał Bil
📸: Jacek Marek

Projekt „Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska - poznaj, zrozum, chroń” finansowany jest ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Kampinoski Park Narodowy Rezerwat Biosfery "Puszcza Kampinoska"

26/08/2026

Zapuszczeni zapraszają do lektury ✍️🧐

Ostatnio odwiedziłem dwa wyjątkowe obszary chronione. Rezerwat przyrody Hubale koło Zamościa, utworzony dla ochrony jednego z najrzadszych polskich ssaków, susła perełkowanego, oraz Woliński Park Narodowy. Dzieli je kilkaset kilometrów i zupełnie inne krajobrazy. Łączy natomiast coś, czego zupełnie nie powinienem tam zobaczyć.

⛔️W obu miejscach przy wejściu stały znaki informujące o zakazie wprowadzania psów. I w obu widziałem ludzi spacerujących z psami spuszczonymi ze smyczy.

🐕Część osób zapewne pomyśli: przecież mój pies niczego złego nie zrobi. Jest łagodny, nakarmiony i tylko sobie biega.

🐕Problem w tym, że z punktu widzenia dzikiego zwierzęcia nie ma większego znaczenia, czy pies chce je zjeść, pobawić się z nim, czy podbiec z ciekawości. Pies domowy jest drapieżnikiem i tak jest postrzegany przez dzikie zwierzęta.

🐕Psy mogą ścigać i zabijać dzikie zwierzęta, zmieniać ich sposób wykorzystywania przestrzeni i aktywność, konkurować z dzikimi drapieżnikami oraz przenosić patogeny. Przegląd 69 publikacji dotyczących swobodnie przemieszczających się psów wykazał, że najczęściej opisywanym oddziaływaniem było drapieżnictwo, a następnie przenoszenie chorób i płoszenie dzikich zwierząt.

🐕Ten ostatni problem szczególnie dobrze widać na naszych nadmorskich plażach. Ptaki siewkowe odbywające dalekodystansowe wędrówki (np. z Syberii aż do Afryki Zachodniej), wykorzystują strefę brzegową do intensywnego żerowania, a pojawienie się psa często zmusza je do przerwania zdobywania pokarmu i ucieczki. To poważny problem, ponieważ dla ptaka taka ucieczka oznacza podwójny koszt: traci czas, w którym mógł zdobywać pokarm, a jednocześnie zużywa energię na poderwanie się i lot. Potwierdza to coraz więcej badań z całego świata.

🐕Poza tym psy na plaży wywołują silniejszą reakcję ucieczkową u ptaków niż ludzie. W obecności psa wysiadujące jaja sieweczki morski wcześniej opuszczały gniazdo, czyli uciekały z większej odległości, a następnie potrzebowały więcej czasu, aby do niego wrócić. W efekcie jaja pozostawały dłużej bez opieki rodzica. Pies nie musiał więc atakować ptaka ani zbliżyć się bezpośrednio do gniazda, żeby zakłócić lęg.

🐕Dodatkowo psy stanowią znane lub potencjalne zagrożenie dla co najmniej 188 zagrożonych gatunków kręgowców na świecie: 96 gatunków ssaków, 78 ptaków, 22 gadów i 3 płazów. Powiązano również oddziaływanie psów z wymarciem 11 gatunków kręgowców.

🐕W Hubalach sytuacja jest szczególnie absurdalna. Rezerwat powstał właśnie po to, żeby chronić susła perełkowanego. To niewielki, naziemny gryzoń, którego bezpieczeństwo zależy między innymi od możliwości szybkiego dostrzeżenia drapieżnika i ucieczki do nory. Co więcej, pies domowy jest wymieniany wśród drapieżników susła perełkowanego.

🐕To nie jest więc wymyślony zakaz, który ma utrudnić komuś niedzielny spacer. W rezerwacie chroniącym konkretny gatunek nawet krótkotrwałe płoszenie ma znaczenie, ponieważ zwierzę zamiast żerować, odpoczywać czy opiekować się młodymi musi reagować na potencjalnego drapieżnika, jak chociażby psa spuszczonego ze smyczy.

🐕‍🦺Badania z obszarów chronionych pokazują przy tym, że regulacje naprawdę mogą ograniczać problem. W analizie 33 obszarów chronionych w Ameryce Północnej zakaz wprowadzania psów wiązał się z dziesięciokrotnie mniejszą częstością ich pojawiania się, a obowiązek używania smyczy zwiększał odsetek psów prowadzonych na niej o 21%.

🐕‍🦺Lubię psy. I właśnie dlatego warto powiedzieć to jasno: problemem nie jest pies, tylko człowiek, który zabiera go w miejsce, gdzie obowiązuje zakaz, a następnie wbrew prawu spuszcza go ze smyczy.

🐕‍🦺Obszary chronione takie jak parki narodowe i rezerwaty przyrody zajmują tylko niewielką część naszego kraju. Są tworzone przede wszystkim dla przyrody. Jeśli przy wejściu do rezerwatu albo parku narodowego stoi znak zakazujący wprowadzania psów, uszanujmy go. W tych konkretnych miejscach pierwszeństwo mają dzikie zwierzęta.

*************************************************
📗Gómez-Serrano 2021. Four-legged foes: dogs disturb nesting plovers more than people do on tourist beaches. Ibis 163: 338–352.

📗Lafferty 2001. Birds at a Southern California beach: seasonality, habitat use and disturbance by human activity. Biodiversity and Conservation 10: 1949–1962.

📗Navedo et al. 2019. Assessing the effects of human activities on the foraging opportunities of migratory shorebirds in Austral high-latitude bays. PLoS ONE 14: e0212441.

📗Cortés et al. 2021. Widespread Presence of Domestic Dogs on Sandy Beaches of Southern Chile. Animals 11: 161.

📗Banks & Bryant 2007. Four-legged friend or foe? Dog walking displaces native birds from natural areas. Biology Letters 3: 611–613.

📗Hughes & Macdonald 2013. A review of the interactions between free-roaming domestic dogs and wildlife. Biological Conservation 157: 341–351.

📗Doherty et al. 2017. The global impacts of domestic dogs on threatened vertebrates. Biological Conservation 210: 56–59.

📗Parsons et al. 2016. The ecological impact of humans and dogs on wildlife in protected areas in eastern North America. Biological Conservation 203: 75–88.

07/08/2026

Już niebawem zapraszamy Was w las :)
Kampinoski Park Narodowy
Rezerwat Biosfery "Puszcza Kampinoska"

28/07/2026

Końcówka lipca, wakacje. Ale nie dla nas 😎 Od kilku tygodni przygotowujemy działania w ramach naszego nowego projektu „Rezerwat Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska – poznaj, zrozum, chroń”, który otrzymał dofinansowanie z Samorządu Województwa Mazowieckiego w ramach zadania publicznego pn.: „Działania edukacyjne, informacyjne i organizacyjne na rzecz Rezerwatu Biosfery Puszcza Kampinoska”.

Celem projektu jest podniesienie świadomości oraz wiedzy na temat Rezerwatu Biosfery UNESCO Puszcza Kampinoska (RBPK) wśród wybranych grup społecznych i osób decyzyjnych. Będziemy go realizować m.in. poprzez szkolenia, wycieczki, a także przygotowanie i dystrybucję materiałów promocyjnych nt. RBPK. Do uczestnictwa zapraszamy ciekawych gości będących uznanymi ekspertami w swoich dziedzinach. Odbiorcami projektu będą w szczególności nauczyciele i edukatorzy, samorządowcy, mieszkańcy i turyści.

Wydarzenia będą odbywały się głównie we wrześniu i październiku. Już dziś zachęcamy do śledzenia naszych mediów społecznościowych, na których będą pojawiały się ich zapowiedzi oraz inne informacje na temat projektu i samego RBPK.

Do zobaczenia na szlaku!

21/07/2026

Kurier Kampinoski prezentuje pierwsze statystyki z odcinkowego pomiaru prędkości (OPP) na drodze wojewódzkiej 579 przecinającej obszar Kampinoskiego Parku Narodowego.

Dane dotyczące samochodów przekraczających dozwoloną prędkość w stosunku do naszego pomiaru z 2024 roku są bardzo obiecujące. Spadek jest wyraźny! Z niecierpliwością czekamy teraz na dane z dłuższego okresu czasu i przede wszystkim te dotyczące bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

Link do artykułu w komentarzu

Czy odcinkowy pomiar prędkości uruchomiony w tym roku na przecinającej Kampinoski Park Narodowy drodze wojewódzkiej 579 przyniósł spodziewane efekty? Zerknijmy na pierwsze statystyki udostępnione przez Generalną Inspekcję Transportu Drogowego. Link do artykułu w komentarzu

15/07/2026

Ciekawe jak Wasze obserwacje natężenia ruchu na DW579 ... też nie odnotowaliście jego wzrostu przez ostatnie 5 lat ?

25/06/2026

Niby oczywiste, ale trzeba przypominać bo znakomita większość pożarów to nie samozapłon

24/05/2026

Kiedy pytają nas.... Który Park jest Najpiękniejszy ? (w skrócie KPN ;) ) to odpowiedź jest jedna ... znajdziecie ją w poście Kampinoski Park Narodowy i komentarzach. Świętując Dzień Parków Narodowych, otoczmy szacunkiem istniejące obszary chronione, ale pamiętajmy, że idea ratowania dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego nie powinna kończyć się na ich oficjalnych granicach. Jeśli zaszczepimy tę troskę w naszych codziennych postawach, miniaturowy „park narodowy” możemy powołać do życia wszędzie – na własnym balkonie, w ogródku czy w pobliskim lesie. Choć przestrzenie te będą skrajnie różne, to każda z nich stanie się miejscem bezpiecznym i zaopiekowanym. Bądźmy więc uważni, doceniajmy i szanujmy swoje otoczenie – ono potrafi pięknie wynagrodzić naszą pracę, a w trudnych chwilach stać się dla nas ogromnym wsparciem, dając schronienie, cień wodę czy wytchnienie ...

Do zobaczenia na szlaku !