21/09/2026
Czy wiecie , że...
Spacerując po Amsterdamie można natknąć się na jeden z bardziej nietypowych elementów miejskiej infrastruktury. Przy ulicach stoją częściowo otwarte metalowe pisuary.
Najbardziej charakterystyczne są tzw. plaskrullen. To zakrzywione metalowe konstrukcje zapewniające częściową osłonę użytkownika. Ich historia sięga XIX wieku, a część takich urządzeń nadal można znaleźć w centrum Amsterdamu.
Inne to między innymi UriLift, które wysuwają się ziemi tylko w określonych porach.
Pomysł ma bardzo praktyczne uzasadnienie. Amsterdam od lat zmaga się z problemem osób oddających mocz na ulicach, szczególnie w miejscach związanych z nocnym życiem. Miasto wprost zachęca turystów, żeby zamiast tego korzystali z publicznych pisuarów i toalet.
Podczas dużych wydarzeń pojawiają się również tymczasowe plaskruizen. Jeden taki pisuar umożliwia jednoczesne korzystanie czterem osobom, dzięki czemu na niewielkiej powierzchni można obsłużyć dużą liczbę ludzi i ograniczyć kolejki.
Rozwiązanie od lat wywołuje jednak kontrowersje z bardzo prostego powodu. Większość takich pisuarów zaprojektowano z myślą o mężczyznach, podczas gdy dostęp do publicznych toalet dla kobiet był znacznie bardziej ograniczony.
Problem zrobił się głośny po sprawie Geerte Piening. Kobieta została ukarana za oddanie moczu w miejscu publicznym, ponieważ późnym wieczorem nie mogła znaleźć dostępnej toalety. Kiedy sprawa trafiła do sądu w 2017 roku, wskazywano, że w centrum Amsterdamu znajdowało się wtedy 35 publicznych pisuarów dla mężczyzn i zaledwie cztery publiczne toalety dla kobiet.
Piening przegrała sprawę. Największe emocje wywołało jednak uzasadnienie sędziego, który stwierdził, że w ostateczności kobieta mogła spróbować skorzystać z pisuaru przeznaczonego dla mężczyzn, nawet jeśli byłoby to nieprzyjemne.
Sprawa wywołała w Holandii dużą dyskusję na temat dostępu kobiet do publicznych toalet. Amsterdam zaczął później inwestować w bardziej uniwersalne rozwiązania, dostępne również dla kobiet i osób z niepełnosprawnościami
Niewiarygodne miejsca na świecie
