18/12/2025
Zapraszamy do poznania dzieł pochodzących z naszych zbiorów,
dziś prezentujemy:
„Zwiastowanie” z Jakubowa
Późnogotycki, oprawiony wtórnie w barokową ramę z drugiej połowy XVII wieku, obraz tablicowy z wyobrażeniem sceny Zwiastowania Marii przez archanioła Gabriela, pozyskany do zbiorów Muzeum Archidiecezjalnego z kościoła parafialnego p.w. Św. Jakuba Starszego Apostoła w miejscowości o nazwie Jakubów koło Głogowa. Kościół ten istnieje co najmniej od 1376 roku, a rozbudowany został jeszcze w średniowieczu - w 1506 roku.
Kompozycja oraz ujęcie ikonograficzne sceny Zwiastowania, typowe dla sztuki XV wieku, wywodzi się przede wszystkim z tradycji niderlandzkiej i południowoniemieckiej. Decydującą rolę odegrał tu wielki malarz z Tournai i Brukseli Rogier van der Weyden oraz norymberski propagator jego sztuki i naśladowca jego maniery artystycznej Hans Pleydenwurff, oddziałujący w pewnym momencie nawet osobiście na sztukę Wrocławia. Na wzorach ich autorstwa, a także ich śląskich naśladowców, oparł się też wrocławski zapewne malarz – twórca obrazu z Jakubowa.
Zamówiony przez nieznanego fundatora obraz, jak wykazują to niektóre cechy stylu i detale rekwizytów, powstał jednak dopiero na samym początku XVI wieku. Na ten czas datowane są zachowane nadal w kościele jakubowskim późnogotyckie, także wrocławskiej zapewne roboty, rzeźby św. Barbary, św. Jakuba Starszego i pozostałych Apostołów, będące reliktami uroczystego otwarcia średniowiecznego ołtarza głównego świątyni, zastąpionego przez retabulum barokowe.
Przedstawiany obraz „Zwiastowania” mógł być zatem pierwszą z kwater malowanego cyklu maryjnego pierwszego otwarcia czteroskrzydłowej nastawy. Zważywszy jednak spore wymiary obrazu nie należy wykluczać, że stanowił on główną część jakiegoś epitafium obrazowego – upamiętniającego któregoś z proboszczów kościoła lub członków rycerskiego rodu - panów na Jakubowie lub okolicznych miejscowościach.
P. Jacek Witkowski
Opracowanie zaczerpnięte z "Katalogu sztuki średniowiecznej"
https://www.facebook.com/profile.php?id=100055138134255
