Co to jest strona internetowa?

https://www.youtube.com/@blog_odkrywcy

Blog odkrywcy, Pod Borem, Zabrze (2026)

08/05/2026

Kościół św Bartłomieja w Głogówku

Cały film na moim kanale YouTube na playliście Obiekty sakralne.
Link do filmu w komentarzach.

Pierwsze wzmianki o kościele w Głogówku pochodzą z 1284 roku i dotyczą jego proboszcza Tilo. W 1380 roku z kościół św. Bartłomieja, staraniem księcia Henryka Niemodlińskiego, został podniesiony do ranki kolegiaty. Na przestrzeni wieków świątynia była zniszczona przez husytów, odbudowana przez parafian, a następnie przejęta przez protestantów. Dopiero w XVII wieku nastąpił dla kościoła spokojniejszy czas. Wtedy też poświęcono kaplicę Oppersdorfów i ufundowano kaplice św. Kandydy i św. Józefa (Oppersdorfowie od 1561 roku byli panami na głogóweckim zamku). Obecny wystrój wnętrza w przeważającej części pochodzi z końca XVIII wieku i jest autorstwa Franciszka Sebastiniego (polichromie i obrazy) i Jana Schuberta (wystrój rzeźbiarski).

Zbudowany w granicach starego miasta kościół parafialny w Głogówku jest jedną z opolskich świątyń, w której połączone zostały gotyckie mury z barokowymi kaplicami i wieżami.
Ponadto w kościele znajduje się pochodzące z różnych epok wyposażenie od późnogotyckich rzeźb z 1499 roku, poprzez późnorenesansowy nagrobek z alabastrowymi figurami, po kompleksowe wyposażenie barokowe o spójnym programie ikonograficznym.

Historia
Pierwsze wzmianki o kościele w Głogówku pochodzą z 1284 roku i dotyczą jego proboszcza Tilo. W 1380 roku z kościół św. Bartłomieja, staraniem księcia Henryka Niemodlińskiego, został podniesiony do ranki kolegiaty. Na przestrzeni wieków świątynia była zniszczona przez husytów, odbudowana przez parafian, a następnie przejęta przez protestantów. Dopiero w XVII wieku nastąpił dla kościoła spokojniejszy czas. Wtedy też poświęcono kaplicę Oppersdorfów i ufundowano kaplice św. Kandydy i św. Józefa (Oppersdorfowie od 1561 roku byli panami na głogóweckim zamku). Obecny wystrój wnętrza w przeważającej części pochodzi z końca XVIII wieku i jest autorstwa Franciszka Sebastiniego (polichromie i obrazy) i Jana Schuberta (wystrój rzeźbiarski).

Kościół pw. św. Bartłomieja zbudowany został w obrębie starego miasta. Położony jest przy jednej z bocznych uliczek na południowy zachód od Rynku, z neogotyckim budynkiem plebanii od strony północnej. Kościół zbudowany został jako trójnawowa, orientowana bazylika z dwuprzęsłowym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Po stronie północnej prezbiterium znajduje się, niemal mu równa długością, kaplica Oppersdorfów, a od południa zakrystia. Przy środkowym przęśle nawy znajdują się dwie kaplice: od północy czworoboczna św. Kandydy, a od południa, ze ściętymi narożnikami św. Józefa. Pomiędzy kaplicą Oppersdorfów, a kaplicą św. Kandydy znajduje się prostokątna kruchta z biblioteką na piętrze. Ściany i sklepienia w całości pokryte są bogatą dekoracją malarsko-sztukatorską, która jest dziełem Franciszka Sebastiniego i Jana Schuberta (sceny z życia Chrystusa oraz św. Bartłomieja). Wystroju wnętrza dopełnia barokowe wyposażenie z kulisowym ołtarzem głównym (1796) z obrazem Męczeństwo św. Bartłomieja Lausera z Pragi (1885), amboną i chrzcielnicą z rzeźbami Schuberta oraz ołtarze boczne z obrazami Sebastiniego. We wnętrzu zachowały się również elementy wcześniejszego wyposażenia: m.in. rzeźby z 1499 r. oraz późnorenesansowy nagrobek Jana Jerzego Oppersdorfa oraz jego rodziców Jerzego i Izoldy wykonany przez Sebastiana Salę w 1634 r.

07/05/2026

Penetrujemy schron przeciwlotniczy w bytomskim Bobrku

Cały film z penetracji tego obiektu na moim kanale YouTube na playliście Schrony.
Link do filmu w komentarzach.

Penetrujemy wnętrza najprawdopodobniej schronu przeciwlotniczego w bytomskim Bobrku

06/05/2026

Schron bojowy c.k.m Punktu Oporu Kamień Obszaru Warownego Śląsk

Cały film o Punkcie Oporu Kamień na moim kanale YouTube na playliście Schrony.
Link do filmu w komentarzach.

Schron bojowy c.k.m. nr 50 Obszaru Warownego Śląsk stanowiący część Łącznikowego Punktu Oporu Kamień. Wybudowano w 1936. Schron dowodzenia powstał bezpośrednio w bliskości drogi biegnącej z Brzezin do Kamienia. Zbudowano go w skarpie, przez co od strony frontu jest zagłębiony w teren i widać jedynie kopułę bojową. Wymusiło to wybudowanie obiektu o niestandardowej wysokości. którego pomieszczenia wewnętrzne mają ok 250 cm. wysokości. Celem takiego rozwiązania było zrównanie strzelnic kopuły z poziomem gruntu. Od strony wejścia schron został obudowany betonowym murkiem ze słupami, co wskazuje na planowane ukrycie obiektu w formie stodoły lub drewnianego domu. Dodatkowo po obu stronach schronu umieszczono strzelnice obrony bliskiej, których zadaniem było ryglowanie drogi w obu kierunkach. Elewacja została odmalowana w motyw farbomaskowania z okresu powojennego zgodnie z zachowanymi reliktami kolorów z zachowaniem przedwojennej linii konturowej.

Elementy pancerne:
- Kopuła bojowa model 1939;
- 1x drzwi pancerne model 1936 dwudzielne, jednoskrzydlowe z wizjerem;
- Wewnętrzne drzwi gazoszczelne ;
- drzwi kratowe model 1936 ;
- zamknięcia wyjścia ewakuacyjnego model 1936.

Uzbrojenie:
1x ciężki karabin maszynowy wz. 30;
1/2 Ręczny karabin maszynowy

Obsada pokojowa:
- 1 oficer + 4 żołnierzy
Pełna obsada:
- 1 oficer + 2 podoficerów + ok 8 żołnierzy

Wentylacja w postaci głównego wentylatora o napędzie ręcznym oraz jeden ręczny wentylator odsysania gazów prochowych.

06/05/2026

Pałac w Rozkochowie

Cały film o pałacu na moim kanale YouTube na playliście Zamki i pałace.
Link do filmu w komentarzach.

Zespół pałacowo-parkowo-folwarczny położony jest w północno-zachodniej części Rozkochowa, na skraju zabudowań miejscowości, częściowo w obniżeniu doliny Swornicy. Pałac reprezentuje barokową kompozycję entre cour et jardin (między dziedzińcem a ogrodem), z osią centralną rozpoczynającą się przy obiekcie małej architektury przed bramą wjazdową, kontynuowaną na dziedzińcu honorowym (tzw. cour d’honneur), ryzalicie klatki schodowej z sienią, tarasowego ogrodu ze schodami, do końca szerokiej alei parkowej (łącznie ok. 420 m w linii prostej). Tarasy uformowane są w kształcie czworoboków o szerokości pałacu oraz centralnie umieszczonego półokręgu, połączonych schodami. Tak ukształtowana kompozycja nawiązuje do rozwiązań francuskich pałaców, m.in. Wersalu. Według studium historyczno-konserwatorskiego z 1973 r. w pałacu znajduje się 100 pomieszczeń.

Obiekt jest dwukondygnacyjny, z dachem mansardowym, podpiwniczony w części południowo-zachodniej. Skrzydła otaczają dziedziniec otwarty do wjazdu, dawniej wybrukowany (bruk jest częściowo odsłonięty przy wejściu do pałacu w formie koperty oraz chodnika zamykającego dziedziniec). Wnętrza są jednotraktowe z korytarzami od strony dziedzińca (w skrzydle północno-wschodnim układ korytarza został zaburzony). Wrażenie robi reprezentacyjna sień przelotowa, z klatkami schodowymi. Sklepienia niektórych pomieszczeń są kolebkowe lub kolebkowo-krzyżowe. Mimo upływu czasu we wnętrzach zachowała się dekoracja rokokowa, stiukowa. Powojenna destrukcja ujawniła starsze elementy dekoracyjne przykryte późniejszymi, mniej udanymi zdobieniami (m.in. klasycystyczna sztukateria podsufitowa; barwna malatura na sufitach; lamperia w postaci malunków imitujących okładziny z drewna). W 2022 r. we wnętrzach pałacu odkryto polichromię renesansową oraz sgraffito, które zdobiło niegdyś zewnętrzne ściany XVI- i XVII-wiecznego dworu (obecnie znajdują się w wewnętrznych pomieszczeniach).

W elewacji frontowej, nad wejściem głównym, znajduje się łuk z kartuszem herbowym Seherr-Thossów oraz datą – 1734. Elewacja ogrodowa jest trzynastoosiowa, z zaakcentowanymi trzema osiami środkowymi w balkonem.

Założenie pałacowe wieńczy wieża z usuniętym hełmem baniastym, na którego szczycie znajdowała się chorągiewka z datą odnowienia budowli – 1792 (wyeksponowana jest wewnątrz pałacu). Na wieży zachowała się tarcza zegarowa. Zwraca uwagę nowszy, szeroki balkon w elewacji ogrodowej oraz niewielki balkon przy skrzydle bocznym, posadowiony na dwóch kolumnach w porządku korynckim.

Z rezydencją sąsiaduje 15-hektarowy park krajobrazowy z przepływającym potokiem Swornicą. Park przecinały niegdyś równoległe aleje, a w jego części od strony Agnieszowa znajdowała się bażantarnia. Park powstał w miejscu rozległego stawu. Na potoku – na osi centralnej znajdowała się kładka. W skrajnej części parku, już poza jego granicami, znajdował się staw, zwany dawnej zamkowym (Schloss Teich). Obecnie to zabagniony teren z zachowaną groblą. W parku znajdują się ruiny lodowni.

Przy pałacu znajdują się pozostałości zabudowań folwarcznych – m.in. stajnia i obora. W ostatnich latach wyburzono barokową oborę z mieszkaniami, stanowiącą część starszego założenia folwarku, murowany spichlerz z drewnianą konstrukcją oraz gorzelnię. Jeszcze w XVIII w., być może na użytek majątku, na północ od parku, po prawej stronie drogi do Ćwierci funkcjonowała cegielnia, po której pozostały relikty wyrobiska.

Niezwykłą dekoracją pałacu jest żeliwna płyta kominkowa z datą 1702 przedstawiająca biblijną scenę Sądu Salomona, która obecnie przytwierdzona jest do zewnętrznych ścian rozkochowskiego kościoła.

06/05/2026

Schron Kopalni Blachówka w Bytomiu

Cały film na moim kanale YouTube na playliście Urbex.
Link do filmu w komentarzach.

Jedną z ciekawostek dawnej kopalni dolomitu natrafiamy na obiekt przypominający schron.

05/05/2026

Ruiny murów Zakładów Górniczych Marchlewski w Bytomiu

Cały film o Zakładach im. Juliana Marchlewskiego na moim kanale YouTube na playliście Kopalnie I szyby.
Link do filmu w komentarzach.
Historia powstania zakładu rozpoczyna się krótko po okresie plebiscytu po 1921, kiedy to podzielono obszar górniczy kopalni Szarlej Biały ( Bleischarley) granicą państwową. Po podziale Śląska w 1922 potężna kopalnia cynku i ołowiu należąca do koncernu Georg von Giesches Erben została podzielona nowo powstałą granicą. Spółka chcąc nadal wydobywać po niemieckiej stronie granicy, przystąpiła w 05.01.1925 do budowy kopalni o nazwie Deutsch Bleischarley Grube lub Neue Bleischarley Grube. Projekt kopalni powierzono znanym architektom Georgowi i Emilowi Zillmann, dla których była to ostatnia na Górnym Śląsku realizacja zabudowy przemysłowej. Produkcja na pełną skalę ruszyła 24.05.1926, choć źródła podają też 1928. Według niemieckiej prasy koszt budowy wyniósł 15 mln. marek, a sam zakład był jednym z największych i najnowocześniejszych w Europie. Wydobytą rudę przerabiano na miejscu dzięki zbudowaniu w 1928 nowoczenego zakładu przeróbczego. Najprawdopodobniej data oddania przeróbki jest jedną z dat przyjętych jako początek powstania zakładu. Jeszcze przed wojną wydobyto najbogatrze zasoby. W trakcie wojny i po jej zakończeniu przeniesiono eksploatację w rejon filaru ochronnego miasta Bytomia, gdzie stosowano podsadzkę suchą układaną ręcznie. W czasie działań wojennych w 1945 zakład został częściowo zniszczony i po kilkumiesięcznej odbudowie ponownie uruchomiony w 1946. Niewielkie wydobycie w 1946 rudy siarczkowej i galmanowej wynoszące łącznie 90 tyś. ton przesyłano na Szyb Krakus kopalni Orzeł Biały. Zatrudnienie w tym czasie wynosiło 350 pracowników, którzy schodzili do kopalni drabinami szybem Chrobry i pieszo szli do oddziałów. W tym też roku wznowiono w szybie wydobycie, które w 1948 wyniosło 315 tyś t rudy przy zatrudnieniu 650 osób, a w zakładzie przeróbczym 290 osób, w tym 180 kobiet. Produkcja koncentratu blendy cynkowej wyniosła 112 t i 11 t koncentratu galeny na dobę. Kopalnia posiadała szyby Georg von Giesche ( Chrobry), szyb Förster ( Postęp) przy ul. Brzezińskiej, szyby Inmergrün, Grenz oraz Wolfgang. Wyrobiska schodziły na gł. 90 i 100m. Te na granicy były do 1929 zakratowane i oplombowane, co później zastąpiono 15 murowanymi tamami. Do 1932 wyrobiska łączące kopalnię z zakładem Szarlej Biały były kontrolowane przez dozorców granicznych, choć i tak były wykorzystywane do przemytu. W latach 30 ruda była wysyłana do huty w Magdeburgu. Po wojnie do 01.10. 1950 zakład nazwano Górniczo - Hutnicze Zakłady Nowy Orzeł Biały. Od 01.10. 1950 w źródłach można znaleźć Zakłady Górniczo - Hutnicze im. Juliana Marchlewskiego, Zakłady Górnicze Marchlewski oraz Zakłady Górnicze im. Juliana Marchlewskiego. Od 1953 lub 54 działała jedyna w Polsce wytwórnia ksantogenianów krystalicznych wykorzystywanych w procesie flotacji oraz jako katalizator w procesie produkcji kauczuku syntetycznego. Rudy cynku i ołowiu były w latach 50 transportowane do połączonych zakładów cynkowych Szopienice. Ołów do zakładu Walther Croneck, a cynk do huty Uthemann. Resztę surowców transportowano do zakładów górniczo - hutniczych im. L. Waryńskiego, ZGH Bolesław, Zakładów Górniczych Chrzanów, do huty Wełnowiec, czyli dawnej Hohenlohe hütte w Wełnowcu oraz huty Łazarz w Radzionkowie. Od 1959 prowadzono eksploatację w filarze ochronnym Bytomia z wykorzystaniem podsadzki betonowej. Materiały podsadzkowe jak kruszywo dolomitowe opuszczano rurociągiem w szybie Chrobry do wozów kopalnianych, natomiast cement w wozach specjalnych, z którego uzyskiwano mleczko cementowe. Wtłaczano je wraz z kruszywem do rurociągu transportującego od maszyny podsadzkowej, ciśnieniem sprężonego powietrza do podsadzanej zabierki. Z powodu co raz mniejszych zasobów rudy siarczkowej 20.07.1961 zakład połączono z Zakładami Górniczo - Hutniczymi Orzeł Biały. Połączone zakłady dzięki wybieraniu filarów ochronnych oraz przerabianiu w piecach obrotowych odpadów objęły krajowe przodownictwo w produkcji cynku i ołowiu. Liderem produkcji zakłady były do 1969, kiedy ustąpiły Z.G.H. Bolesław. W 1967 przyłączono Z.G.H. Waryński oraz rozpoczęto budowę kopalni Dąbrówka tworząc potężny kombinat Górniczo - Hutniczy pod nazwą Orzeł Biały. W 1981 otwarto nowoczesny oddział przerobu złomu akumulatorowego uzyskując znaczne ilości ołowiu. Eksploatacja górnicza została zakończona albo w 1981 albo 1985 wg. źródeł. Do dnia dzisiejszego przetrwały budynki laboratorium z 1928, cechowni i łaźni z 1926, dyrekcji z lat 1925 26, budynek warsztatów z 1926, maszynowni, rozdzielni, kotłowni, markowni, budynek pieców przewałowych z 1926.

05/05/2026

Penetrujemy tunel w bytomsko-tarnogórskich dolomitach

Cały film z penetracji tego obiektu na moim kanale YouTube.
Link do filmu w komentarzach.

Penetrujemy podziemny, obmurowany przepust wodny w bytomsko - tarnogórskich dolomitach.
( inf. o przeznaczeniu obiektu od Mariusz Senderowski).

05/05/2026

Stacja wąskotorowa Przystań kolejki wąskotorowej w Parku Śląskim

Cały film z przejścia trasy koleki parkowej na moim kanale YouTube na playliście Kolejowe ciekawostki.
Link do filmu w komentarzach

20.12.1950 na posiedzeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach podjęto uchwałę o budowie parku. Została zatwierdzona przez Prezydium Rządu 26.05.1951. W lipcu tego roku powołano Komitet Budowy Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. Plan zagospodarowania przestrzennego parku przewidywał budowę kolejki młodzieżowej służącej celom realizowanym przez Pałac Młodzieży w Katowicach i miała być uzupełnieniem działalności pałacu. Projekt powstania linii wąskotorowej został nazwany i określony jako rozbudowa Pałacu Młodzieży.
09.12.1952 Komitet Budowy Pałacu Młodzieży wystąpił do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego za pośrednictwem Ministerstwa Oświaty w Warszawie z prośbą o wydanie lokalizacji ogólnej dla projektowanej linii. Najpierw 16.12.1952 wydano zaświadczenie lokalizacyjne, 26.02.1953 Wojewódzka Rada Narodowa w Katowicach wydała zaświadczenie lokalizacyjne wyrażające zgodę na szczegółową lokalizację linii o długości 3,2 km i szerokości toru 1000mm. Sporządzone w 1954 projekty wstępne przewidywały przeprowadzenie linii obrzeżami parku od płd., wsch., płn. Na trasie przewidywano budowę 3 stacji o nazwach Dąb (0,072km), Wiadukt (1,568km) i Przystań (3,163km) oraz 2 przystanków osobowych o nazwach ZOO (1,075km) i Łania (2,062km) oraz zajezdni dla taboru odgałęziającej się ze stacji Dąb. Przewidywano prowadzenie pociągów trakcją spalinową z ewentualną elektryfikacją linii w przyszłości. Szybkość maksymalną ustalono na 15 km/h. Dalsze plany przewidywały rozbudowę linii poprzez połączenie stacji Dąb i Przystań odcinkiem toru biegnącym zachodnim obrzeżem parku wzdłuż głównej promenady. W ten sposób powstałaby pętla wokół całego parku. W tym czasie jeszcze nie przewidywano doprowadzenia kolejki do Wesołego Miasteczka, gdyż jego budowę rozpoczęto w 1957. Podczas budowy stacje zostały wyposażone w ręczne urządzenia do nastawiania zwrotnic i sygnalizację świetlną zamiast projektowych urządzeń przekaźnikowych. Zrezygnowano z blokady liniowej na rzecz telefonicznego zapowiadania pociągów. Postanowiono przedłużyć linię do nowej stacji Wesołe Miasteczko odległej od stacji Dąb o 937m. Na tym szlaku wybudowano przystanek osobowy Bambino. Nie zrealizowano budowy przystanku ZOO. Tymczasem zmieniono nazwę stacji Dąb na ZOO oraz stacji Wiadukt na Planetarium. Na 1,624 km powstał wiadukt drogowy, który był jednym dużym obiektem inżynieryjnym na całej trasie. Wybudowano zajezdnię dla lokomotyw i wagonów, którą zgodnie z projektem połączono ze stacją ZOO torem o długości 558m. Posiadała halę prostokątną z trzema torami postojowymi, z tego dwa wyposażone w kanały rewizyjne. Wybudowano pomieszczenia zaplecza warsztatowo - biurowego. Na całej linii zastosowano tory z szyn różnego typu na podkładach drewnianych o długości 1,85m. W 1953 biuro konstrukcyjne i warsztaty Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Katowicach wykonały tabor dla powstającej linii parkowej. Wykonano 3 2 - osiowe wagony motorowe i 3 2 - osiowe wagony doczepne. Zostały wykonane z podzespołów wycofanych z ruchu wagonów tramwajowych i zakupionych w krakowskim oo ddziale Motozbytu. Masa własna wagonu motorowego wynosiła 6 t, a doczepnego 4,5t. Liczba miejsc siedzących wyniosła odpowiednio 8 i 10. Kabina maszynisty zlokalizowana była tylko z jednej strony wagonu. Pojazdy te musiały być więc obracane na stacjach końcowych. W tym celu na torach wyciągowych stacji Wesołe Miasteczko i Przystań zabudowano obrotnice o śr. 3m. napędzanych ręcznie. Wszystkie stacje wyposażono w parterowe budynki z pomieszczeniami służbowymi dla obsługi oraz poczekalnią dla podróżnych. Różnica poziomów między stacjami Wesołe Miasteczko i Planetarium wynosiła 37,1m.
19.08.1957 dokonano komisyjnego odbioru technicznego trasy z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi, a do 26.09. usunięto większość uchybień. Kolej miała być obsługiwana przez młodzież do czego nie doszło. Dyżurnymi ruchu i kasjerami byli przeważnie emerytowani pracownicy PKP. Zwierzchnikiem personelu kolejowego na całej linii był zawiadowca, który wraz ze swoim zastępcą urzędował w budynku na stacji ZOO. W 1962 wymieniono tabor i zmieniono szerokość torów na 900mm. W 1965 zakończono prace przekucia torów. Zakupiono 3 lokomotywy spalinowe typu WLs50. W 12.1966 odebrano 10 2 - osiowych wagonów z 24 miejscami. W 1973 odebrano 2 lokomotywy WLs75 działające do 1988. W 04. 1987 zakupiono lokomotywy WLs150. Budynek stacyjny ZOO spłonął w 1980. Czas jazdy pociągu wraz z postojami na stacjach pośrednich wynosił 21 min. Odjazd ze stacji Przystań o pełnej godzinie, a stacji Wesołe Miasteczko w połowie godziny.

W 1994 odebrano 1 lokomotywę WLp50. Do 2013 rozebrano cały tor. Na przełomie 2013-2014 odbudowano szlak między stacjami Wesołe Miasteczko - ZOO wraz z bocznicą do zajezdni o szerokości 785mm. W 06.2017 kolejka została ostatecznie zamknięta.

03/05/2026

Ruiny Kopalni Królowa Luiza Wschód w Zabrzu

Cały film o Kopalni na moim kanale YouTube na playliście Kopalnie i szyby.
Link do filmu w komentarzach.

W 1779 Dyrektorem Śląskiego Wyższego Urzędu Górniczego został Fryderyk Wilhelm von Reden i rozpoczął przygotowania do wznowienia wydobycia kruszców w rejonie Tarnowskich Gór oraz otwarcia Kopalni Fryderyk w 1784 oraz huty w 1786. W celu zabezpieczenia dostaw paliwa rozpoczęto poszukiwania. W 1790 Salomon Izaak znalazł pokłady węgla w rejonie Pawłowa i Łagiewnik, gdzie założono kopalnie państwowe z czasem nazwane Królowa Luiza i Król.
24.11.1790 Izaak odkrył pokłady w dolinie Czarniawki blisko Pawłowa i Zabrza. W 1791 rozpoczęto głębienie pierwszych szybów i ten rok uznaje się za początek kopalni. W 1811 nadano jej nazwę Królowa Luiza na cześć zmarłej królowej Luizy Augusty Wilhelminy Amalii z Meklemburgii - Strelitz żyjącej w latach 1776 - 1810 zwaną też Luizą Pruską. Jako księżniczka została żoną późniejszego króla Prus Fryderyka Wilhelma III Hohenzollern. Wraz z rozbudową kopalni w 1869 lub 1870 rozpoczęły się prace z udostępnianiem węgla znajdującego się we wschodniej części Kopalni. Zaczęto zgłębiać szyby Poremba 1 i 2. W 1875 zakończono budowę szybu Poremba 3, a w 1890 Poremba 4. Gdy eksploatacja objęła niemal całe pole kopalni zaczęto ją dzielić na pole wsch. i zach. Na początku XX wieku z 4 szybów 1,2 i 3 służyły do wydobycia. Szyby 1 i 2 o gł. 347m obsługiwały poziom 340m. Szy 3 o gł. 260 obsługiwał poziom 260m. Szyb 4 o gł. 347m służył do zjazdów załogi. Pomiędzy poziomami 260 i 340 istniał jeszcze poziom 300, z którego urobek opuszczany był na poziom 340. Ponadto Pole Wsch. posiadało szyb peryferyjny Herman będący szybem materiałowym oraz służącym do transportu ludzi, który obsługiwał północną część pola wydobywczego. Przy szybie zbudowano łaźnię i cechownię. W południowej części pola zbudowano szyb wentylacyjny Paweł o głębokości 245m. Był wyposażony w wentylator systemu Pelzer. Część zużytego powietrza była usuwana poprzez szyby wentylacyjne Pola Zach. Szybem 4 odpompowywano na powierzchnię wodę w ilości 7-8 m/min. Przy szybie zamontowano duże parowe pompy tłoczące o mocy 950 km każda. Na poziomie 340 istniał przekop po którym transport węgla i załogi odbywał się z użyciem lokomotyw spalinowych. Po podziale Śląska w 1923 kopalnia została włączona do koncernu Preussag utworzonego przez sejmu niemieckiego w 1910. W 1929 kopalnia została rozdzielona na dwie kopalnie Królowa Luiza Wschód i Zachód. W dalszym ciągu oba zakłady posiadały wspólne kierownictwo, dyrektora i wiele wspólnych urządzeń, a w szczególności ukończoną w 1939 wysoką na 41,5m płuczkę węgla. 24.01 1945 kopalnia została zajęta przez Armię Czerwoną, a przekazanie kopalni przez Wojskową Administrację Radziecką Centralnemu Zarządowi Przemysłu Węglowego nastąpiło w kwietniu 1945. Obie kopalnie weszły w skład Gliwickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a nazwy zmieniono na Zabrze Wschód i Zabrze Zachód. Według ekspertyzy Kopalnia Zabrze Wschód w 1945 posiadała szyby 1a, 1b, 2,3 i 4 o głębokości od 320 do 660m. Ponadto posiadała szyb materiałowy Herman o gł. 316m, przy którym znajdowała się kotłownia oraz szyb wentylacyjny Paweł o gł. 340m. Kopalnia posiadała 3 poziomy wydobywcze 200, 340 i 400m. Do 1956 kopalnie działały osobno, jednak w dalszym ciągu korzystały ze wspólnych urządzeń i systemów jak instalacje podsadzkowe, wentylacja, płuczka. W 01.01.1957 połączono obie kopalnie pod nazwą Zabrze. 01.01.1976 połączono ją z Kopalnią Bielszowice pod nazwą Zabrze, a od 1983 nazwą Zabrze - Bielszowice stając się Ruchem 1. Jedną z największych inwestycji była budowa Szybu Poremba 5 ukończonego w 1968. W 1990 kopalnia wydobyła ok. 4 mln ton węgla przy zatrudnieniu ok. 10 tyś. osób. Lata 90 to początek zamierania kopalni wskutek wyczerpania złóż. W 1990 zasypano ostatni działający szyb na Polu Zach. a dyrekcję kopalni przeniesiono do Bielszowic. W dniu 01.03.1996 zarządzająca kopalnią Rudzka Spółka Węglowa postawiła Ruch Poremba w stan likwidacji. W styczniu 1997 wcielono potrzebne elementy kompleksu Ruch Poremba do Kopalni Bielszowice, a z nazwy Zabrze - Bielszowice pozostawiono Bielszowice. Ostatni węgiel wyciągnięto szybami Poremba 31.03.1998. W 2000 zakończono likwidację kopalni oraz zasypywanie szybów.

03/05/2026

Kopalnia Królowa Luiza Wschód w Zabrzu

Cały film o Kopalni na moim kanale YouTube na playliście Kopalnie I szyby.
Link do filmu w komentarzach.

W 1779 Dyrektorem Śląskiego Wyższego Urzędu Górniczego został Fryderyk Wilhelm von Reden i rozpoczął przygotowania do wznowienia wydobycia kruszców w rejonie Tarnowskich Gór oraz otwarcia Kopalni Fryderyk w 1784 oraz huty w 1786. W celu zabezpieczenia dostaw paliwa rozpoczęto poszukiwania. W 1790 Salomon Izaak znalazł pokłady węgla w rejonie Pawłowa i Łagiewnik, gdzie założono kopalnie państwowe z czasem nazwane Królowa Luiza i Król.
24.11.1790 Izaak odkrył pokłady w dolinie Czarniawki blisko Pawłowa i Zabrza. W 1791 rozpoczęto głębienie pierwszych szybów i ten rok uznaje się za początek kopalni. W 1811 nadano jej nazwę Królowa Luiza na cześć zmarłej królowej Luizy Augusty Wilhelminy Amalii z Meklemburgii - Strelitz żyjącej w latach 1776 - 1810 zwaną też Luizą Pruską. Jako księżniczka została żoną późniejszego króla Prus Fryderyka Wilhelma III Hohenzollern. Wraz z rozbudową kopalni w 1869 lub 1870 rozpoczęły się prace z udostępnianiem węgla znajdującego się we wschodniej części Kopalni. Zaczęto zgłębiać szyby Poremba 1 i 2. W 1875 zakończono budowę szybu Poremba 3, a w 1890 Poremba 4. Gdy eksploatacja objęła niemal całe pole kopalni zaczęto ją dzielić na pole wsch. i zach. Na początku XX wieku z 4 szybów 1,2 i 3 służyły do wydobycia. Szyby 1 i 2 o gł. 347m obsługiwały poziom 340m. Szy 3 o gł. 260 obsługiwał poziom 260m. Szyb 4 o gł. 347m służył do zjazdów załogi. Pomiędzy poziomami 260 i 340 istniał jeszcze poziom 300, z którego urobek opuszczany był na poziom 340. Ponadto Pole Wsch. posiadało szyb peryferyjny Herman będący szybem materiałowym oraz służącym do transportu ludzi, który obsługiwał północną część pola wydobywczego. Przy szybie zbudowano łaźnię i cechownię. W południowej części pola zbudowano szyb wentylacyjny Paweł o głębokości 245m. Był wyposażony w wentylator systemu Pelzer. Część zużytego powietrza była usuwana poprzez szyby wentylacyjne Pola Zach. Szybem 4 odpompowywano na powierzchnię wodę w ilości 7-8 m/min. Przy szybie zamontowano duże parowe pompy tłoczące o mocy 950 km każda. Na poziomie 340 istniał przekop po którym transport węgla i załogi odbywał się z użyciem lokomotyw spalinowych. Po podziale Śląska w 1923 kopalnia została włączona do koncernu Preussag utworzonego przez sejmu niemieckiego w 1910. W 1929 kopalnia została rozdzielona na dwie kopalnie Królowa Luiza Wschód i Zachód. W dalszym ciągu oba zakłady posiadały wspólne kierownictwo, dyrektora i wiele wspólnych urządzeń, a w szczególności ukończoną w 1939 wysoką na 41,5m płuczkę węgla. 24.01 1945 kopalnia została zajęta przez Armię Czerwoną, a przekazanie kopalni przez Wojskową Administrację Radziecką Centralnemu Zarządowi Przemysłu Węglowego nastąpiło w kwietniu 1945. Obie kopalnie weszły w skład Gliwickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a nazwy zmieniono na Zabrze Wschód i Zabrze Zachód. Według ekspertyzy Kopalnia Zabrze Wschód w 1945 posiadała szyby 1a, 1b, 2,3 i 4 o głębokości od 320 do 660m. Ponadto posiadała szyb materiałowy Herman o gł. 316m, przy którym znajdowała się kotłownia oraz szyb wentylacyjny Paweł o gł. 340m. Kopalnia posiadała 3 poziomy wydobywcze 200, 340 i 400m. Do 1956 kopalnie działały osobno, jednak w dalszym ciągu korzystały ze wspólnych urządzeń i systemów jak instalacje podsadzkowe, wentylacja, płuczka. W 01.01.1957 połączono obie kopalnie pod nazwą Zabrze. 01.01.1976 połączono ją z Kopalnią Bielszowice pod nazwą Zabrze, a od 1983 nazwą Zabrze - Bielszowice stając się Ruchem 1. Jedną z największych inwestycji była budowa Szybu Poremba 5 ukończonego w 1968. W 1990 kopalnia wydobyła ok. 4 mln ton węgla przy zatrudnieniu ok. 10 tyś. osób. Lata 90 to początek zamierania kopalni wskutek wyczerpania złóż. W 1990 zasypano ostatni działający szyb na Polu Zach. a dyrekcję kopalni przeniesiono do Bielszowic. W dniu 01.03.1996 zarządzająca kopalnią Rudzka Spółka Węglowa postawiła Ruch Poremba w stan likwidacji. W styczniu 1997 wcielono potrzebne elementy kompleksu Ruch Poremba do Kopalni Bielszowice, a z nazwy Zabrze - Bielszowice pozostawiono Bielszowice. Ostatni węgiel wyciągnięto szybami Poremba 31.03.1998. W 2000 zakończono likwidację kopalni oraz zasypywanie szybów.

03/05/2026

Dawny Dom Strzelca wraz ze schronem bojowym Łącznikowego Punktu Oporu Kamień

Cały film o Punkcie Oporu Kamień na moim kanale YouTube na playliście Schrony.
Link do filmu w komentarzach.

Schron bojowy broni maszynowej Łącznikowego Punktu Oporu Kamień Obszaru Warownego Śląsk z 1938.
17.12.1937 Związek Strzelecki kupił teren przy ul. Karola Miarki ( obecnie ul. Długosza) w celu rozpoczęcia na jej terenie budowy domu strzeleckiego, który miał być wykorzystywany na cele statutowe organizacji. Ze względu na to, że planowany budynek miał powstać w strefie przygranicznej, zdecydowano zaprojektować i wybudować budynek razem ze schronek przeciw gazowym. Szansę na wzmocnienie Łącznikowego Punktu Oporu Kamień zauważył Inspektor armii Gen. Dywizji Leon Berbecki, który uważał za słuszne włączenie obiektu do wybudowanych wcześniej fortyfikacji. Dlatego też zapadła decyzja o potrzebie budowy schronu bojowego w miejsce biernego p. gaz. Budynek nie został ukończony do dnia 01.09.1939 i została ukończona już w czasie wojny i najprawdopodobniej został oddany do użytku do 1944. Dom Strzelca jest jednopiętrowym budynkiem z użytkowym poddaszem i podpiwniczeniem, który został zbudowany na planie prostokąta o wymiarach 11,5 x 15 m. Strop w wysokiej piwnicy jest w całości wzmocniony żelbetową konstrukcją w celu zapewnienia dodatkowej ochrony. Schron bojowy jest umiejscowiony w północno - zachodnim narożniku budynku. Obiekt bojowy posiada dwie strzelnice przeznaczone dla broni maszynowej. Jedna jest skierowana w kierunku zachodnim, natomiast druga skośnie w kierunku schronu nr 51. Dodatkowo w obiekcie umieszczono wyjście ewakuacyjne. Docelowo strzelnice schronu mogły być maskowane deskami imitując elewację budynku lub poprzez zamontowanie konstrukcji z imitacją okien.

Elementy pancerne:
- Zamknięcie strzelnicy broni maszynowej model 1938;
- Wewnętrzne drzwi gazoszczelne;
- Zamknięcia wyjścia ewakuacyjnego model 36;
- pancerz wewnętrzny.

Schron posiadał 2 strzelnice broni maszynowej i uzbrojenie w postaci 2 x CKM wz.30 lub 2 x RKM

Załoga przy pełnej obsadzie liczyła 1 podoficer i 4/8 żołnierzy.

Blog odkrywcy

08/05/2026

07/05/2026

06/05/2026

06/05/2026

06/05/2026

05/05/2026

05/05/2026

05/05/2026

03/05/2026

03/05/2026

03/05/2026

Adres

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skróty

Udostępnij

Kategoria