04/08/2026
ท่าเรือโบราณจึงลิ้ม (樟林古港) เป็นท่าเรือออกทะเลโบราณของเขตเท่งไฮ้ (澄海) เมืองซัวเถา ปัจจุบันได้รับการบูรณะให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ เพื่อรำลึกถึงจุดเริ่มต้นการอพยพข้ามน้ำข้ามทะเลของชาวจีนโพ้นทะเลจำนวนมากสู่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ท่าเรือแห่งนี้ตั้งอยู่ในตำบลตังลี้ (东里) เขตเท่งไฮ้ ใกล้ปากแม่น้ำฮั่งกัง (แม่น้ำหานเจียง) เดิมทีเป็นเพียงหมู่บ้านชาวประมงมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถัง ต่อมาในสมัยราชวงศ์หมิง (พ.ศ. 2099) เนื่องจากประสบปัญหาการปล้นสะดมจากโจรสลัดญี่ปุ่นอยู่เสมอ ราชสำนักหมิงจึงให้ชาวบ้านรวมตัวกันสร้างชุมชนและแนวกำแพงป้อมปราการขึ้นอย่างเป็นทางการ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2227 (รัชศกคังซีปีที่ 23 ตรงกับช่วงปลายรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช) ราชสำนักชิงได้ผ่อนคลายนโยบายและยกเลิกข้อห้ามทางทะเล อนุญาตให้เรือสำเภาค้าขายกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้อีกครั้ง และเพื่อความสะดวกในการจดทะเบียน การบริหารจัดการ ตลอดจนการจัดเก็บภาษี ราชสำนักจึงกำหนดให้เรือของแต่ละมณฑลทาสีที่แตกต่างกันบริเวณหัวเรือ ท้ายเรือ และส่วนบนของเสากระโดงเรือ โดยอิงตามลำดับธาตุทั้งห้า (ทอง, ไม้, น้ำ, ไฟ, ดิน):
มณฑลกวางตุ้ง อยู่ทางทิศใต้ จัดอยู่ในธาตุ “ไฟ” จึงทาด้วย สีแดง
มณฑลฮกเกี้ยน อยู่ทางทิศตะวันออก จัดอยู่ในธาตุ “ไม้” จึงทาด้วย สีเขียว
มณฑลเจ้อเจียง อยู่ทางทิศตะวันตก จัดอยู่ในธาตุ “ทอง” จึงทาด้วย สีขาว
มณฑลเจียงซู อยู่ทางทิศเหนือ จัดอยู่ในธาตุ “น้ำ” จึงทาด้วย สีดำ
“เรือหัวแดง” (อังเถ่าจุ๊ง) จึงเป็นเรือพาณิชย์เดินสมุทรขนาดใหญ่ที่ชาวแต้จิ๋วใช้เดินทางไปค้าขายและตั้งรกรากในต่างแดน โดยมีที่มาของชื่อจากสีแดงชาด (朱红色) ที่ทาไว้บริเวณหัวเรือนั่นเอง
ในยุคเจริญรุ่งเรืองสูงสุดช่วงรัชศกเฉียนหลงและเจียชิ่ง ท่าเรือโบราณจึงลิ้มได้รับการขนานนามว่าเป็น "ศูนย์กลางการค้าแห่งกวางตุ้งตะวันออก" และเป็นหนึ่งในสามจุดเริ่มต้นของเส้นทางสายไหมทางทะเลของจีน เรือหัวแดงจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของชาวแต้จิ๋ว พร้อมทั้งกำเนิด "จิตวิญญาณเรือหัวแดง" ที่สะท้อนถึงความมุ่งมั่น กล้าหาญ ทนทุกข์ทรมาน และไม่หยุดยั้งในการพัฒนาตนเอง
ทำไมชาวจีนแต้จิ๋วต้องอพยพสู่แผ่นดินสยาม?
การเสี่ยงชีวิตนั่งเรือหัวแดงรอนแรมกลางทะเลนับเดือนเพื่อมายังแผ่นดินสยาม เกิดจากปัจจัยผลักดันและปัจจัยดึงดูดสำคัญ ดังนี้:
ปัจจัยความอดอยากและภัยธรรมชาติ (Push Factor): ภูมิประเทศของแต้จิ๋วมีพื้นที่เพาะปลูกน้อย (ติดภูเขาและทะเล) ประชากรหนาแน่นเกินกว่าทรัพยากร ซ้ำยังประสบภัยธรรมชาติบ่อยครั้ง ทั้งทุพภิกขภัย (อดอยาก) น้ำท่วม และพายุหมุน
ภัยสงครามและความวุ่นวายทางการเมือง: จีนตอนใต้ต้องเผชิญกับสงครามกลางเมืองและความขัดแย้งหลายครั้ง โดยเฉพาะ กบฏไท่ผิง (พ.ศ. 2394–2407) ซึ่งสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวง ประชาชนสิ้นเนื้อประดาตัว
สายสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์และนโยบายเปิดรับของสยาม (Pull Factor): สยามกับแต้จิ๋วมีความสัมพันธ์อันดีมาตั้งแต่มัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ซึ่งทรงมีเชื้อสายแต้จิ๋ว) ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 3 ถึงรัชกาลที่ 5 สยามกำลังขยายตัวทางเศรษฐกิจและต้องการแรงงาน ช่างฝีมือ และพ่อค้าจำนวนมาก แผ่นดินสยามจึงเป็น "อู่ข้าวอู่น้ำ" ที่อุดมสมบูรณ์ สงบสุข และให้โอกาสสร้างชีวิตใหม่
สำหรับเรือหัวแดงจำลองที่ปรากฏในภาพ สร้างขึ้นในอัตราส่วน 1:0.6 (หรือย่อส่วนลงมาเหลือ 60% ของขนาดจริง) โดยอิงจากซากเรือหัวแดงที่ขุดพบ ณ หมู่บ้านโจวจิ่ว บนฝั่งแม่น้ำของท่าเรือโบราณจึงลิ้ม เมื่อปี พ.ศ. 2514 ตัวเรือจำลองมีความยาว 25 เมตร ความกว้างสูงสุด 9.2 เมตร ความสูงของห้องเรือเหนือระดับน้ำ 3.5 เมตร หัวเรือสูง 5.3 เมตร ท้ายเรือสูง 7 เมตร และประกอบด้วยเสากระโดง 3 เสา โดยเสากระโดงกลางมีความสูงถึง 16.16 เมตร
ต่อมา หลังจากการเปิดเมืองท่าซัวเถาเป็นท่าเรือนานาชาติตามสนธิสัญญาเทียนจิน (พ.ศ. 2403 ตรงกับช่วงปลายรัชกาลที่ 4) ได้มีการนำ “เรือกลไฟ” ที่รวดเร็ว ปลอดภัย และไม่ต้องพึ่งพาลมมรสุม มาใช้เดินเรือระหว่างซัวเถากับกรุงเทพฯ โดยในระยะแรกยังเป็นการเดินเรือแบบไม่ประจำทาง จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2425 (สมัยรัชกาลที่ 5) จึงเริ่มเปิดเป็นเส้นทางเดินเรือประจำอย่างเป็นทางการ ช่วยย่นระยะเวลาเดินทางจากเดิมที่เคยใช้เรือสำเภานาน 1–2 เดือน เหลือเพียง 7–10 วันเท่านั้น และกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดระลอกการอพยพครั้งใหญ่ที่สุดของชาวจีนแต้จิ๋วสู่แผ่นดินสยามนับแต่นั้นเป็นต้นมา
หากท่านสนใจย้อนรอยเส้นทางเรือสำเภาหัวแดง สัมผัสเสน่ห์ซัวเถาและเมืองแต้จิ๋วอย่างลึกซึ้ง หรือต้องการเดินทางท่องเที่ยวยังจุดหมายอื่นใดทั้งในประเทศจีนและทั่วโลก เรายินดีให้บริการจัดนำเที่ยวอย่างครบวงจร ด้วยทีมงานมืออาชีพที่มีความเชี่ยวชาญและเข้าใจในเส้นทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอย่างแท้จริง
พร้อมรับจัดทริปทุกรูปแบบ ตั้งแต่ทริปขนาดเล็กสำหรับครอบครัวและกลุ่มเพื่อน ไปจนถึงคณะเดินทางขนาดใหญ่ระดับองค์กรและหน่วยงาน สามารถออกแบบเส้นทางตามความต้องการของท่าน พร้อมการดูแลอย่างพิถีพิถันตลอดการเดินทาง
สนใจสอบถามข้อมูลหรือวางแผนการเดินทาง ติดต่อทีมงานของเรา
โทร 02-634-0151 หรือ Line Official
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยว 11/495
